Stoomtrein Goes - Borsele

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Stichting Stoomtrein Goes - Borsele
Stoomtrein bij het station Kwadendamme
Stoomtrein bij het station Kwadendamme
Algemene informatie
Land Vlag van Nederland Nederland
Hoofdvestiging Goes
Actief 1972-heden
Website www.destoomtrein.nl
Beheer
Trajecten Goes SGB - Baarland
Trajectlengte 14 km
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Stoomtrein Goes - Borsele
STRBSicon .svg van Roosendaal
BHFBSicon .svg Goes
STRENDEa
ABZrfSTR naar Vlissingen
ABZrgABZrf
STRHST Goes SGB
KDSTeSTR depot Goes SGB
BSicon .svgHST Bosscheweg
BSicon .svgBHF 's-Gravenpolder - 's-Heer Abtskerke
BSicon .svgHST Nisse
BSicon .svgBHF Kwadendamme
BSicon .svgBHF Hoedekenskerke
BSicon .svgKHSTxe Baarland
(eindpunt toeristische dienst)
BSicon .svgexBHF Oudelande
BSicon .svgexENDEe Via Borsele naar Goes(opgebroken)

De Stichting Stoomtrein Goes - Borsele (SGB) exploiteert een toeristische treindienst op Zuid-Beveland in de provincie Zeeland.

Lijnen op Zuid-Beveland[bewerken]

In de jaren twintig van de twintigste eeuw werden door de Spoorweg-Maatschappij Zuid-Beveland vanuit Goes enkele tramlijnen aangelegd. Deze werden geopend in 1927 en met motorrijtuigen geëxploiteerd. Al na enkele jaren werd het reizigersvervoer gestaakt. Goederenvervoer bleef bestaan.

De lijnen naar Wemeldinge en Wolphaartsdijk werden in 1942 opgeheven en opgebroken. De lijnen naar Hoedekenskerke en Borssele (gemeente Borsele) bleven tot 1972 voor goederenvervoer in gebruik. De westelijke lijn van 's-Heer Arendskerke in de richting van Borssele werd uitgebreid tot havenspoorlijn (Oude Sloelijn) naar het Sloegebied en werd bereden door goederentreinen, maar is na ingebruikneming in 2007 van de Nieuwe Sloelijn opgebroken.

SGB[bewerken]

Op de oostelijke lijn wordt vanaf 1972 een museumdienst gereden door de in 1971 opgerichte Stoomtram Goes - Borsele. Het was de bedoeling door te rijden tot het dorp Borssele, maar het stuk spoor tussen Oudelande en Driewegen werd afgekeurd en zo werd besloten dat Oudelande het verste punt bleef. Tussen Oudelande en Borssele is het spoor toen opgebroken. Jarenlang was Hoedekenskerke het eindpunt van de lijn. Sinds 2010 is Baarland het eindpunt van de toeristische dienst. Het stuk tussen Baarland en Oudelande is door struiken overwoekerd. De stoomtreinen rijden niet verder dan Hoedekenskerke omdat er in Baarland geen mogelijkheid bestaat om de locomotief naar de andere kant van de trein te rangeren. Het spoor tussen Hoedekenskerke en Baarland wordt alleen door motortreinen bereden, waarbij de machinist voor de terugreis alleen maar naar de cabine aan de andere zijde van de trein hoeft te lopen.

Voor de toeristische dienst wordt gebruikgemaakt van enkele van industrieën overgenomen kleine stoomlocomotieven, de rijtuigen waren van de Belgische Spoorwegen overgenomen houten coupérijtuigen. Later is men gebruik gaan maken van Blokkendoosrijtuigen afkomstig van de Nederlandse Spoorwegen. Deze rijtuigen maakten oorspronkelijk deel uit van elektrische treinstellen, maar bij de SGB worden deze door een stoomlocomotief getrokken. Daarnaast beschikt de SGB over diverse historische NS-rijtuigen, zoals een ovaleramenrijtuig en een stalen coupérijtuig.

Ondanks het grote spoorwegmaterieel en het lokaalspoorkarakter van de lijn is het voor de wet nog steeds een tramweg. In de jaren negentig werd de naam Stoomtram in Stoomtrein Goes - Borsele veranderd.

In Goes is in het vroegere NS-tractiegebouw uit 1927 de werkplaats van de SGB ondergebracht. In de afgelopen jaren werden hier diverse locomotieven en rijtuigen gerestaureerd.

Op het SGB-emplacement in Goes bevinden zich een fraaie oude goederenloods uit 1868 en een seinhuis, beide afkomstig uit uit Middelburg. Ook is de vroegere stationskap van Station Utrecht Centraal aanwezig. Deze zal later worden opgebouwd.

De tramlijn heeft de status van Rijksmonument met het nummer: 507889.

Restauratie tractiegebouw Goes[bewerken]

Een lang gekoesterde wens van de SGB was het restaureren van het monumentale tractiegebouw in Goes, dat in steeds slechter wordende staat van onderhoud raakte. Na meerdere pogingen om een restauratiefonds te vullen is in juli 2010 één miljoen euro beschikbaar gesteld. In het najaar van 2010 is gestart met de restauratiewerkzaamheden.[1].

Foto's[bewerken]

Museummaterieel[bewerken]

Tractievoertuigen[bewerken]

Nummer
(Naam)
Tractie Bouwjaar Fabriek Opmerkingen Afbeelding
Elektrische locomotieven
NS 1136 Elektrisch 1951 GEC Alsthom
NS 1145 Elektrisch 1952 GEC Alsthom
Stoomlocomotieven
1 Wittouck Stoom 1921 Orenstein & Koppel 9511 Voormalige Centr. Suiker Mij Breda, Spoorweg Bouw Bedrijf, Havenbedrijf 'De Rietlanden' Amsterdam, Deutsche Erdöl Werke Altenburg.[2]
2 Borsele Stoom 1924 Krupp 745 Afkomstig van Staatsmijn Laura. Voorheen met nummer 6.[2]
3 Bison Stoom 1928 La Meuse 3292 Afkomstig van de Oranje Nassaumijnen.[2] 20110721 Berkenhof Zoo (0027).jpg
5 Biselientje Stoom 1923 La Meuse
158 Elna Stoom 1940 Henschel Engere Lokomotive Normenausschuss. In dienst gekomen bij Teutoburger Wald-Eisenbahn. In 1983 naar CFV3V.[3] B-CFV3V-ELNA 158-2002-07-18.JPG
4389 Ing. H.F. Enter Stoom 1943 Davenport 2533 Afkomstig van de Oranje Nassaumijnen. Daarvoor van de US Transportation Corps.[2]
Diesellocomotieven
22 Bever Diesel-mechanisch 1949 General Electric 29896 Afkomstig van de Koninklijke Hoogovens.[2] Goes loc Bever.jpg
103 Diesel-elektrisch 1929 Schwartzkopff Geschonken door de Verenigde Buizenfabrieken, voorheen Staalwerken De Maas, Maastricht met fabrieksnummer 9374. Later naar Het Spoorwegmuseum.[4]
122 Diesel 1931 Werkspoor
262 Diesel-elektrisch 1936 Werkspoor
264 Diesel-elektrisch 1936 Werkspoor
361 Diesel-elektrisch 1936 Werkspoor
521 Diesel-elektrisch 1953 English Electric
GVB 343 Elektrisch (tram) 1918 Werkspoor
mB51 Diesel-mechanisch 1925 Deutsche Werke, Kiel In 1925 gebouwd voor Deutsche Reichsbahn met bouwnummer 66 en nummer VT 85901. Later naar de Niederweserbahn als T157. Daarna naar de Verkehrsbetriebe Grafschaft Hoya als T3. In 1974 naar de SGB. Verder lot onbekend.[4]
omC 909 Diesel-mechanisch 1960 Uerdingen
Ccs 809 Diesel-mechanisch 1960 Uerdingen
Railbus VT 996-783 Diesel-mechanisch 1960 Uerdingen

Rijtuigen en wagens[bewerken]

Nummer Maatschappijnummer en naam Bouwjaar (fabriek) Opmerkingen Afbeelding
Rijtuigen
B101, later B121 "NMBS 53123"' 1907 (?) Voormalig drieassig Pruisisch rijtuig, na Eerste Wereldoorlog afgestaan aan de NMBS. In 1972 naar de SGB. Verder lot onbekend.[4]
B102, later B122 "NMBS 53415"' 1907 (Krull & Co) Voormalig drieassig Pruisisch rijtuig, na Eerste Wereldoorlog afgestaan aan de NMBS. In 1972 naar de SGB. Verder lot onbekend.[4]
B103, later B123 "NMBS 53688"' 1907 (?) Voormalig drieassig Pruisisch rijtuig, na Eerste Wereldoorlog afgestaan aan de NMBS. In 1972 naar de SGB. Verder lot onbekend.[4]
AD111 "NMBS AD 91011"' 1907 (Seneffe) Drieassig, gebouwd voor de NMBS. In 1972 naar de SGB. In 1983 verkocht aan de CFV3V.[4][3]
B112 "NMBS 96536"' (Ragheno) Gebouwd voor de NMBS. In 1973 naar de SGB. In 1985 buiten dienst. In 1991 bij een brandweeroefening gesloopt.[4][2][3]
B113 "NMBS 96812"' (Nijvel) Gebouwd voor de NMBS. In 1973 naar de SGB. In 1985 buiten dienst. In 1991 bij een brandweeroefening gesloopt.[4][3]
RB114 "NMBS 96865"' (Energie) Restauratierijtuig. Gebouwd voor de NMBS. In 1973 naar de SGB. Verder lot onbekend.[4]
B115 "NMBS 95568"' (Energie) Gebouwd voor de NMBS. In 1973 naar de SGB. In 1983 verkocht aan de CFV3V.[4][3]
A131 "NS A6002"' 1939 (Werkspoor) Voormalig rijtuig A6002/AB7402. In 1973 naar de SGB. Verder lot onbekend.[4]
B132 Mat '24 1923 (Beijnes) Voormalig rijtuig NS Bd 7507, NS Bec 8509, NS Cec 8597, Cec 8590, Cec 8190, B 5208, B 5358.[2][5]
B133 Mat '24 1927 (Görlitz) Voormalig rijtuig B 5321 / B 8137 / C 8137 / C 8524.[2][6]
AB 7216 1928 Voormalig nummer B 6196. Ovalen Rijtuig SGB Goes.jpg
Cec 8533 Mat '24 1928 (Beijnes) Voormalig rijtuig NS Cec 8533, Cec 8145, B 5239.[7]
Cec 8543 Mat '24 1931 (Werkspoor) Voormalig rijtuig NS Cec 8543, Cec 8151, B 5704. Van 1970 tot 1990 onderdeel van de Hoogovens Excursietrein als 76102. Daarna naar de SGB.[8]
mC 9015 Mat '24 1925 (Beijnes) Voormalig rijtuig NS mC 9015, mC 9465, NS 167 005, NS 30 84 971 1 010-x.[9]
157 101 1932 (Allan) Voormalige Stalen D met nummers NS D 6061, NS D 6703, NS D 6303, NS 157 101, NS 30 84 975 1 501-x, NS 80 84 975 1 501-x. Nu uitvalsbasis van de afdeling Weg & Werken van de SGB. SGB (ex NS 157101) Werkwagen.JPG
Goederenwagens
201 Gesloten wagen afkomstig van NS.[4]
221 Platte wagen voormalig mijn Julia, daarvoor Lübeck-Büchener Eisenbahn.[4]
222 Platte wagen van mijn Julia.[4]
231 (Zaodrzanskie Zaklady BMIW) Ketelwagen afkomstig van Esso.[4]
232 1920 Ketelwagen afkomstig van Esso.[4]
251 Zelflosser, afkomstig van de SNCF. SGB 251 (ex SNCF 645 0 007 2).JPG
252 Zelflosser, afkomstig van de SNCF. SGB 252 (ex SNCF).JPG
253 Zelflosser, afkomstig van de SNCF. SGB 253 (ex SNCF 645 1 926-2).JPG
254 Zelflosser, afkomstig van de SNCF. SGB 254 (ex SNCF 285-2).JPG

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Miljoen euro voor Stoomtrein Goes-Borsele, Omroep Zeeland, 15 juli 2010.
  2. a b c d e f g h NVBS: Op de Rails. Wielemaker, Kees & Harry Govers: Vijftien jaar Stoomtram Goes - Borsele. 8-1986.
  3. a b c d e Facebook, groep Museumspoor, 5 mei 2015
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p NVBS: Op de Rails. Bruin, J.C. de & K. Wijnnobel, Stoomtram Goes-Borsele. 7-1974.
  5. "NMLD"
  6. "NMLD"
  7. "NMLD"
  8. "NMLD"
  9. "NMLD"