Aarlen

Aarlen
Arlon

Stad in België
Geografie
Gewest	Wallonië
Provincie	Luxemburg
Arrondissement	Aarlen
Coördinaten	49°41′N, 5°48′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	118,64 km² (2009) 76,03% 5,72% 18,25%
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	28.289 (01/01/2012) 49,82% 50,18% 238,45 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 22,02% 63,39% 14,58%
Buitenlanders	10,35% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Vincent Magnus (cdH)
Bestuur	cdH - PS
Zetels cdH PS MR Ecolo	29 12 9 6 2
Economie
Gemiddeld inkomen	17.495 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	10,62% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 6700 6700 6700 6700 6704 6706	Deelgemeente Aarlen Bonnert Heinsch Toernich Guirsch Autelbas
Zonenummer	063
NIS-code	81001
Politiezone	Aarlen
Website	www.arlon.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Aarlen in de provincie Luxemburg
Portaal    België

Aarlen (Frans: Arlon; Luxemburgs: Arel) is een stad in en tevens de hoofdstad van de Belgische provincie Luxemburg. De stad telt ruim 26.500 inwoners (die Aarlenaars worden genoemd) en is daarmee de kleinste Belgische provinciehoofdstad. Met Tongeren en Doornik wordt Aarlen beschouwd als de oudste stad van België.

Sint-Donatuskerk (17e eeuw)

Plaatsen in de gemeente

Deelgemeenten

• Aarlen
• Autelbas-Barnich
• Bonnert
• Guirsch
• Heinsch
• Toernich

Overige plaatsen

Autelhaut Clairefontaine Fouches Frassem Freylange Heckbous

Sampont Schoppach Sesselich Stehnen Sterpenich Stockem

Seymerich Udange Viville Waltzing Weyler

Geschiedenis

Reeds vóór de Romeinse verovering was er een Keltische nederzetting. Het Romeinse stadje Orolaunum bevond zich op het kruispunt van wegen die Reims, Trier en Keulen met elkaar verbonden. Bij opgravingen zijn er veel voorwerpen uit de Galloromaanse periode gevonden, waarvan er de nodige in het Archeologisch Museum worden tentoongesteld.

Walram van Aarlen, zoon van Koenraad van Aarlen (geb. 970) was gehuwd met Adela, dochter van Diederik I van Lotharingen uit het Huis Ardennen. Hun zoon Walram I van Limburg verenigde het graafschap Aarlen met het hertogdom Limburg. Na de dood van Walram III van Limburg in 1226 komt Aarlen aan zijn jongste zoon, Hendrik V van Luxemburg.

Bij de verdeling van Luxemburg tussen België en de Duitse Bond, in 1839, werd Aarlen tezamen met het Franstalige westen van Luxemburg aan België toegewezen, ofschoon er in het Land van Aarlen hetzelfde Frankisch-Duitse dialect werd gesproken als in het Groothertogdom Luxemburg. De stad Aarlen, die hoofdstad werd van de Belgische provincie Luxemburg, is in de loop van de 19e eeuw verfranst, maar in de dorpen erom heen wordt Luxemburgs gesproken.

Bezienswaardigheden

Zie Lijst van beschermd erfgoed in Aarlen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

• Archeologisch museum: collectie van Galloromaans beeldhouwwerk, aardewerk e.d.
• Musée Gaspar: museum gewijd aan de werken van de in Arlon geboren beeldhouwer Jean Gaspar (1861-1931)
• Sint-Donatuskerk, gelegen boven op de centrale heuvel "Knipchen". Oorspronkelijk bevond zich hier een kasteel, dat in 1552 door de Fransen werd verwoest. De kerk werd in de 17e eeuw op de ruïnes van het kasteel gebouwd.
• Joods kerkhof, deel uit gemeentelijk kerkhof. De grootste joods begravenisplaats van Wallonië.
• Sint-Maartenskerk. Een van 1907 - 1914 in opdracht van koning Leopold II gebouwde kerk in neo-gotische stijl met een toren van niet minder dan 97 meter hoog.

Kruisweg bij Sint-Donatuskerk

Daken van de stad, met de toren van de Sint-Maartenskerk

Joods kerkhof

Politiek

Burgemeesters van Aarlen waren:

• Pierre Hollenfeltz
• 1880-1901 : Joseph Netzer
• 1901-1921 : Numa Ensch-Tesch
• 1921-1949 : Paul Reuter
• 1949-1958 : Jules Massonnet
• 1958-1976 : Charles Simon
• 1977-1988 : Jean Goffinet
• 1989-1992 : Guy Larcier
• 1993-1994 : Jean Goffinet
• 1995-2006 : Guy Larcier
• 2007-2012 : Raymond Biren
• 2013-... : Vincent Magnus

Bestuur 2007-2012

Het bestuur van Aarlen bestaat uit een coalitie van cdH en PS.

De volgende personen maken deel uit van het bestuur:

Gemeentecollege
Burgemeester	Raymond Biren (cdH)
Schepenen	André Perpète (PS) André Balon (cdH) Jean-Marie Triffaux (PS) Anne-Catherine Goffinet-Bekaert (cdH) André Even (PS) Marie-Thérèse Denis-Trum (cdH)

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

Partij	10-10-1976		10-10-1982		9-10-1988		9-10-1994		8-10-2000		8-10-2006		14-10-2012
Stemmen / Zetels	%	27	%	27	%	27	%	27	%	27	%	29	%	25
PS	25,9	7	23,77	7	26,88	8	28,71	8	26,15	8	-		26,1	8
Bourgmestre	-		-		-		-		-		30,36	9	-
PSC1/CDH2	33,591	9	-		311	9	34,951	11	29,791	9	40,052	12	37,172	11
ECOLO	-		4,84	0	5,93	1	6,89	1	12,85	3	9,48	2	-
PRL1/MR2	21,931	6	30,381	9	26,221	7	24,191	7	25,451	7	-		-
MR	-		-		-		-		-		20,11	6	21,58	6
UDRT	-		1,3	0	-		-		-		-		-
UDC	18,58	5	-		-		-		-		-		-
JEUNE	-		2	0	-		-		-		-		-
UC	-		37,71	11	-		-		-		-		-
GERONS	-		-		9,97	2	5,27	0	-		-		-
R.L.	-		-		-		-		4,21	0	-		-
UDDU	-		-		-		-		1,54	0	-		-
Totaal stemmen	15099		15383		15559		15754		16573		17206		17345
Opkomst %					92,88		91,88		92,14		91,69		87,67
Blanco en ongeldig %	4,09		6,44		5,98		6,07		9,03		7,53		7,92

Demografische evolutie

• Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; vanaf 1977= inwonertal per 1 januari
• 1977: aanhechting van Autelbas, Bonnert, Guirsch, Heinsch en Toernich

Cultuur

In het omringende Land van Aarlen is de volkstaal van oudsher het Luxemburgs, dat ook in het aangrenzende Groothertogdom Luxemburg wordt gesproken. In 1990 heeft de Franse Gemeenschap de streektalen op haar grondgebied erkend, waaronder het Luxemburgs, echter zonder verdere maatregelen te nemen. Hoewel in de stad Aarlen de taal bijna uitsluitend door bezoekers uit de streek en het groothertogdom gesproken wordt heeft het gemeentebestuur van Aarlen de afgelopen jaren wel veel straatnamen tweetalig of eentalig Luxemburgs gemaakt. De Duits- en Luxemburgstalige naam van de stad is Arel; in het Waals is dit Årlon.

Geboren

• Julien Ries (1920-2013), priester en godsdiensthistoricus
• Benoît Lamy (1945-2008), filmregisseur en documentairemaker

Stedenbanden

• Diekirch (Luxemburg)
• Saint-Dié-des-Vosges (Frankrijk)
• Bitburg (Duitsland)
• Sulphur (Verenigde Staten)
• Hayange (Frankrijk)
• Market Drayton (Verenigd Koninkrijk)

Externe links

Mediabestanden

• Website van de gemeente

Bronnen, noten en/of referenties

49° 41' NB, 5° 49' OL