Haven van Brugge-Zeebrugge

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Brugge en het havengebied Brugge-Zeebrugge (donkerpaars)

Satellietfoto van Brugge en de haven

De haven van Brugge-Zeebrugge (kortweg: haven van Zeebrugge) is de tweede grootste haven in België (na Antwerpen) en één van de belangrijkste in Europa.

Inhoud

1 Algemeen
2 Geschiedenis
3 Structuur van de haven
- 3.1 Dokken en sluizen
4 Sterktepunten van de haven
5 Zwaktepunten van de haven
6 Zeebrugge als containerhaven
7 Terminals
8 Afbeeldingen
9 Zusterhavens
10 Zie ook
11 Externe links
12 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerken] Algemeen

Zeebrugge is in de laatste 20 jaar een polyvalente haven geworden voor de behandeling van een brede waaier goederen: eenheidsladingen (trailers en containers), nieuwe wagens, conventioneel stukgoed, projectlading, droge en vloeibare bulkgoederen en aardgas. Van een pure transithaven is Zeebrugge stilaan uitgegroeid tot een centrum voor Europese distributie en is de dag van vandaag de snelstgroeiende haven van Europa. In 2010 boekte de haven een overslag van 50 miljoen ton^[1].

Het is de belangrijkste Europese haven voor roroverkeer (12,5 miljoen ton in 2010) en de belangrijkste haven ter wereld voor de import en export van nieuwe wagens (1,6 miljoen behandelde eenheden in 2010; door de economische crisis zo'n 24,5% minder dan in 2008).

De haven wordt verder ook gebruikt voor de overslag van containers en trailers (zowel gewone containers als TEU's (2,5 miljoen in 2010)) en de overslag van rollen papier uit Zweden en Finland, waarvoor er zich een grote papierterminal bevindt.

Als belangrijkste Europese aardgashaven bevinden er zich tevens grote gasterminals, die aardgas in gasvorm aangevoerd krijgen vanuit de Troll-aardgasvelden voor de kust van Noorwegen via de 814 km lange Zeepipe onder de Noordzee, en in vloeibare vorm (LNG) via methaantankers vanuit diverse herkomsten (Australië, het Midden-Oosten, Afrika,...).

Voorts zijn er verschillende veerdiensten naar Groot-Brittannië en is Zeebrugge in België koploper als passagiers- en cruisehaven. Zeebrugge heeft ook een vissershaven (de grootste van België, gevolgd door Oostende en Nieuwpoort), een jachthaven en een marinebasis. Op de rechterhavendam is er een groot windmolenpark.

De belangrijkste functies van de haven zijn:

snelhaven voor het intense roroverkeer tussen continentaal Europa, Groot-Brittannië, Scandinavië en Zuid-Europa.
Europese hubhaven voor de auto-industrie.
containerhaven met een nautische toegankelijkheid voor de grootste containerschepen die op dit moment in de vaart zijn (2010: +15.000 TEU).^[2]
aanvoer van LNG (aardgas) en andere energieproducten.
aanvoer van groenten, fruit en andere landbouwproducten.
behandelen van conventionele stukgoederen en projectlading.
vervoer van passagiers.
organisatie van Europese distributie voor diverse goederen.

De haven telt ruim 11.000 rechtstreeks tewerkgestelden. Samen met de onrechtstreekse, creëert de haven ruim 28.000 jobs. Het havencomplex Brugge-Zeebrugge wordt uitgebaat door de Maatschappij van de Brugse Zeevaartinrichtingen (MBZ). Deze is een naamloze vennootschap met als hoofdaandeelhouder Stad Brugge.

[bewerken] Geschiedenis

Zie het artikel over de geschiedenis van Brugge vanaf hier.

[bewerken] Structuur van de haven

Sinds de grootschalige uitbouw tot een diepzeehaven, beëindigd in 1985, bestaat de haven uit drie delen:

De voorhaven

De voorhaven is op de zee gewonnen en beschermd door twee strekdammen van meer dan 4 km lengte. Omwille van de directe toegang vanuit zee en de grote waterdiepte is de voorhaven bijzonder geschikt voor het snelle roll-on/roll-off- en containerverkeer. Ook de schepen met vloeibaar aardgas leggen hier aan. Deze schepen transiteren niet door de sluizen.

De achterhaven

Via de Pierre Vandammesluis (1985) en de Visartsluis (1905) varen schepen naar de achterhaven. De achterhaven omvat drie grote dokken, het Verbindingsdok, het Noordelijk Insteekdok en het Zuidelijk Kanaaldok, waarrond terminals met logistieke centra zijn gevestigd voor de behandeling, opslag en distributie van enerzijds nieuwe wagens en anderzijds voedingswaren zoals groenten, fruit, fruitsappen, vis, vlees, koffie enz. Deze ladingen krijgen in Zeebrugge dus een toegevoegde waarde. Rond het Oud-Ferrydok en het Prins Filipsdok is voornamelijk industrie gevestigd. Net ten westen hiervan bevindt zich de 'Transportzone Zeebrugge', die transportbedrijven en logistieke dienstverleners huisvest.

De kanaalzone en binnenhaven

Via het Boudewijnkanaal varen schepen naar de binnenhaven van Brugge. Hier wordt het stedelijk gebied bediend met bulk- en conventionele ladingen. Voorts bestaat dit havendeel grotendeels uit industriegebied.

[bewerken] Dokken en sluizen

Dokken

Voorhaven:

Achterhaven:

Binnenhaven:

Emile Cousindok (ook 'Groot Handelsdok')
Handelskom
Nyssens Hartdok (ook 'Klein Handelsdok')
Pierre Vandammedok (ook 'Nijverheidsdok')
Van Nieuwenhuysedok

Sluizen

Boudewijnsluis (Emile Cousindok ↔ Vlotkom)
Dampoortsluis (Handelskom ↔ Ringvaart)
Pierre Vandammesluis (Voorhaven ↔ Achterhaven (Verbindingsdok))
Visartsluis (Voorhaven ↔ Achterhaven (Boudewijnkanaal))

De haven van Brugge-Zeebrugge telt relatief weinig sluizen, omdat een groot deel van de haven, nl. de voorhaven met haar twee strekdammen, als getijdenhaven in zee ligt.

[bewerken] Sterktepunten van de haven

Het havencomplex Brugge-Zeebrugge bezit enkele sterktepunten die de oorzaak zijn van de snelle groei van de haven en die het mogelijk maken dat het goederenverkeer zich in de volgende jaren nog verder kan ontwikkelen, namelijk:

de gunstige geografische ligging voor een optimale Europese distributie:
- aan de kust van de Noordzee, de drukst bevaren zee ter wereld;
- centraal gelegen ten opzichte van de andere Noordzeehavens;
- op korte afstand van Groot-Brittannië;
- dicht bij de belangrijkste, dichtbevolkte, geïndustrialiseerde steden;
een goede nautische toegankelijkheid met grote diepgang in de toegangsgeul en langs de kaaien;
goede verbindingen, zowel per spoor als langs de weg, naar alle landen van Continentaal Europa;
talrijke dagelijkse scheepvaartdiensten naar Groot-Brittannië en naar andere havens in Noord- en Zuid-Europa, waarvoor Zeebrugge een draaischijf is voor het verkeer in alle richtingen;
een netwerk intercontinentale en Europese containerdiensten;

[bewerken] Zwaktepunten van de haven

Het pijnpunt van de haven is de gebrekkige ontsluiting naar het achterland. Deze is tot nu toe grotendeels beperkt tot spoor- en wegverbindingen.

Om de spoorontsluiting te verbeteren investeert de NMBS de laatste jaren zwaar in een uitbreiding van de spoorwegcapaciteit door het aanleggen van bijkomende sporen en nieuwe bruggen op onder meer de spoorlijn Zeebrugge - Brugge - Gent.

Het wegverkeer heeft te lijden onder een ontsluiting die niet voorzien is op het steeds toenemende volume van onder meer containers en het daarmee gepaard gaande vrachtverkeer via de weg. Er zijn door de Vlaamse overheid echter reeds plannen gemaakt voor een vlottere ontsluiting via de weg, maar vooral ook via het water. Voor dit eerste worden onder meer de expreswegen N31 en N49 omgebouwd tot snelwegen en zal er een nieuwe autosnelweg, de AX, worden aangelegd, die deze twee langs de achterhaven heen met elkaar verbindt.

Voor de binnenvaart zou men reeds bestaande kanalen willen aanpassen om meer lichtertransporten vanuit de Zeebrugse haven mogelijk te maken, en liefst zonder dat ze door Brugge heen moeten, met alle verkeersproblemen van dien. Zo wil men bijvoorbeeld het Schipdonkkanaal verbreden, zodat het toegankelijk wordt voor grote binnenschepen. Volgens sommigen is er echter gevaar voor verzilting van het hinterland. Die verbreding ligt ook zeer gevoelig bij de bewoners van de gemeenten langsheen het kanaal, die vrezen dat zo het pittoreske karakter van het landschap verloren zal gaan. Een andere vrees is dat er, zoals bij andere kanalen die belangrijk zijn voor het vrachtverkeer, bijvoorbeeld het Albertkanaal of Zeekanaal Brussel-Schelde, ook hier industrie langsheen het kanaal zou komen.

Als alternatief voor de binnenvaart maakt men ondertussen wel al gebruik van estuaire vaart. Die biedt de mogelijkheid voor binnenscheepvaart gedeeltelijk via de Noordzee.

[bewerken] Zeebrugge als containerhaven

Het begin van het containertijdperk voor Zeebrugge startte in 1965 onder invloed van de Britse spoorwegen. In 1966 besloot het Ministerie van Openbare Werken om een aanlegkade te bouwen in de voorhaven nabij de Visartsluis, vanwege het positieve resultaat van de spoorwegen. Verschillende transportlijnen kwamen hierna tot stand, o.a. Zeebrugge-Helsinki. Op 10 juni 1971 werd de Ocean Containerterminal Zeebrugge (OCZ) officieel ingehuldigd.

De intercontinentale containertrafieken kwamen op gang in de jaren 90 door tal van nieuwe klanten, met nieuwe dokken tot gevolg:

Canadese rederij Cast: bouw van Cast Europe Terminal (1991).
Seaport Terminals/Katoen Natie: bouw van Flanders Container Terminal (1995).
nieuw dok: Containerkaaimuur in de westelijke voorhaven nabij het geplande Albert II-dok.

De Franse rederij CMA CGM kwam in 1997 naar Zeebrugge en heeft haar uitgebouwd tot één van haar belangrijkste aanloophavens van Noord-West-Europa. CMA CGM is samen met PSA aandeelhouder van OCHZ. Aan de noordzijde van het Albert II-dok bouwt PSA inmiddels een nieuwe containerterminal.

In 2004 kreeg APM Terminals (dat deel uitmaakt van de Deense A.P. Møller-Mærsk Group) een vergunning toegereikt om de zuidzijde van het Albert II-dok, kaai 120/121, te moderniseren tot een operationele deepwaterterminal, geschikt om Ultra Large Container Ships (ULCS, zoals Emma Maersk en CMA CGM Christophe Colomb) te behandelen.

In 2009 werden er in Zeebrugge 2.328.198 TEU's verhandeld, in 2010 2.499.756, een stijging van 7,4%

Vandaag vertegenwoordigen de roro-operaties zowat de helft van de containertrafiek in Zeebrugge. De overige helft wordt geïn- en exporteerd door containerschepen.

[bewerken] Terminals

(08/2011)

Terminal	Type	Website

[bewerken] Voorhaven
PSA Wielingen	papierterminal	www.psa-zeebrugge.be
Zeebrugge International Port	diepzeecontainerterminal	www.psa-zeebrugge.be
Container Handling Zeebrugge (CHZ)	diepzeecontainerterminal	www.psa-zeebrugge.be
CdMC	containerterminal voor shortsea-verkeer	www.cobelfret.com
APM Terminal	diepzeecontainerterminal	www.apmterminals.com
P&O Ferries	roro-terminal	www.POferries.com
DFDS Seaways	roro-terminal	www.norfolkline.com
Fluxys - LNG Terminal (methaanterminal)	terminal voor vloeibaar aardgas	www.fluxys.com
Sea-Ro Terminal Brittaniadok, Hermeskaai, Minervaplein	roro-terminal	www.searo.be
Sea-Ro Terminal Zweedse Kaai	roro-terminal	www.searo.be
Euroservices NV	terminal voor het spoelen van gastankers	www.purging-euroservices.be
[bewerken] Achterhaven
ICO Terminals Noordelijke Insteekdok	roro-terminal voor nieuwe wagens en breakbulk	www.icoterminals.com
ICO Terminals Bastenakenkade	roro-terminal voor nieuwe wagens	www.icoterminals.com
Sea-Invest, Belgian New Fruit Wharf	terminal voor stukgoed	www.sea-invest.be
Sea-Invest, Flanders Cold Center - Tropicana	terminal voor stukgoed verpakkingsinstallatie voor fruitsappen	www.sea-invest.be
Tate & Lyle Molasses	terminal voor melasse	www.tateandlyle.com
Zeebrugse Visveiling	conventioneel	www.zv.be
Zeebrugge Food Logistics	koelloodsen voor voeding	www.zfl.be
Hanson Aggregates	zand- en grintterminal	www.hanson.be
Borlix	terminal voor agro-producten	www.borlix.be
Decloedt Baggerwerken		www.decloedt.be
Wallenius Wilhelmsen Logistics	roro-terminal voor nieuwe wagens	www.2wglobal.com
Sea-Ro Terminal Canadakaai	roro-terminal voor nieuwe wagens	www.searo.be
Fluxys - piekbesnoeiingsinstallatie	terminal voor stockage van vloeibaar aardgas	www.fluxys.com
Gassco	terminal voor de gaspijpleiding "Zeepipe" vanuit Noorwegen	www.gassco.no
Toyota	dedicated autoterminal	www.toyota.be
CdMZ	roro-terminal voor nieuwe wagens	www.cobelfret.com
Seabridge/Efico	terminal voor opslag van ongebrande koffie	www.seabridge.eu
Bridgestone Logistics	terminal voor stockage van banden	www.bridgestone.be
Brit European Transport	internationaal vervoer, opslag en distributie van vloerbekleding	www.bet.be
Progeco	containerdepot aan de Jozef Verschaeveweg	www.progeco.fr
[bewerken] Transportzone Zeebrugge
Interconnector	terminal voor gaspijpleiding "Interconnector" vanuit Bacton (UK)	www.interconnector.com
European Container Services ECS	intermodaal transport en logistiek	www.ecs.be
2XL	intermodaal transport en logistiek	www.2xl.be
Middlegate Europe	intermodaal transport en logistiek	www.middlegate.be
Huktra	intermodaal transport van tankcontainers	www.huktra.com
North Sea Express	internationaal transport	www.nse-transport.be
Britlink	internationaal transport	www.britlink.be
[bewerken] Kanaalzone en binnenhaven
Nieuwpoortse Handelsmaatschappij	zand- en grintterminal	www.nhm.be
Alzagri	zand- en grintterminal	www.alzagri.be
Hanson	zand- en grintterminal	www.hanson.be
Seaport Shipping & Trading	terminal voor stukgoed, projectlading en bulklading	www.seaportshipping.be
Minne Port Services	terminal voor stukgoed, projectlading en bulklading	www.minne.be
Beveco	turf- en veenterminal	www.beveco.be
Denolf Recycling	recyclageterminal	www.denolf-recycling.be
Flanders Ship Repair / Longueville	scheepsherstelling	www.fsr.be
Marpos	afvalverwerking	www.marpos.info
Tomar Kolen	kolenterminal	www.kolentomar.com
ABN Transport	uitzonderlijk vervoer	www.abntransport.be
Solid	houtterminal	www.solidnv.com