Ibn Battuta
Abu Abdullah Mohammed ibn Battuta of kortweg Ibn Battuta (Tanger, 1304 – Fez, 1368 of 1369) was een Berberse reiziger en auteur, afkomstig uit Tanger in het huidige Marokko. Hij stamt van de Berberse stam Luwata af. Zijn volledige naam luidde Abdullah Mohammed ibn Abdullah ibn Mohammed ibn Ibrahim al-Lawati ibn Battuta.
[bewerken] Biografie
In 1325 vertrok Ibn Battuta uit Tanger om een pelgrimstocht naar Mekka (de Hadj) te maken. Hij volgde de kust van Noord-Afrika tot aan Caïro, en reisde daarna de Nijl op alvorens over te steken naar de Rode Zee en Mekka, waar hij echter wegens een opstand niet kon komen. Hij keerde terug naar Caïro, en vandaar naar Damascus, waar hij de ramadan doorbracht. Hij bezocht Medina en Mekka, en had daarmee zijn hadj volbracht. Hij keerde echter niet terug naar huis, maar bleef reizen.
Hij bezocht nu eerst het Il-khanaat in Irak en Iran. Via Najaf, Basra, Isfahan en Shiraz bereikte hij Bagdad, waar hij een ontmoeting had met khan Abu Sa'id. Hij bezocht ook de handelsstad Mosoel, Diyarbakir en Tabriz voor hij naar Mekka terugkeerde (circa 1328).
Zijn volgende reis (circa 1331) bracht hem zuidwaarts vanaf Mekka. Hij bezocht Aden, en van daaruit verder langs de Afrikaanse kust naar Mogadishu, Mombassa, Zanzibar, Kilwa en andere steden. Hij bezocht Zuid-Arabië en trok het Arabisch schiereiland over voor een derde bezoek aan Mekka.
Via Egypte, Syrië en Anatolië reisde hij naar de Zwarte Zee, en vanuit Kaffa (op de Krim) volgde hij de Dnjepr en de Wolga naar Bulghar. Vanuit Astrachan keerde hij eerst om naar Constantinopel, waar zijn vrouw geboren was, en trok daarna rond de noordkust van de Kaspische Zee naar Centraal-Azië, waar hij Urgenj, Buchara, Samarkand, Balkh, Kunduz en Kaboel bezocht, en uiteindelijk de Indus bereikte.
Ibn Battuta werd door de sultan van Delhi aangesteld als qadi (rechter), en verbleef hier acht jaar (circa 1334-1342). Hij verliet het rijk als ambassadeur naar China. Hij trok naar de kust, werd aangevallen en beroofd door Hindoe-rebellen, maar bereikte toch Cambay. Hij voer naar Calicut, waar hij echter het contact met zijn schepen verloor.
Enige tijd later besloot hij alsnog naar China te reizen, maar bezocht eerst de Maldiven, waar hij 9 maanden lang als qadi werkte. Hij bezocht ook Malabar, Ceylon en Bengalen voor hij uiteindelijk via Sumatra en Cambodja, Zayton (thans Quanzhou) bereikte (circa 1346). Hij beweerde ook via het Grote Kanaal naar Cambaluc (Peking) gereisd te zijn, maar dit deel van de reis wordt door moderne historici als verzonnen beschouwd. Via Calicut, Hormuz, Bagdad, en Caïro, bereikte hij voor de vierde maal Mekka. Daarna keerde hij, met nog een bezoek aan Sardinië, terug naar Marokko, waar hij aankwam in 1349, bijna 25 jaar na zijn vertrek.
In 1350 maakte Ibn Battuta nog een tocht naar Andalusië, waar de islamitische heersers bedreigd werden door koning Alfons XI van Castilië; deze stierf echter aan de pest, en Ibn Battuta bezocht rustig Valencia en Granada in plaats van tegen de christenen te vechten.
In 1352-1354 maakte Ibn Battuta zijn laatste reis. Hij stak de Sahara over naar de Niger, en bezocht het Koninkrijk Mali en Timboektoe. Hierna keerde hij terug naar Fez in Marokko, waar hij verder verbleef als qadi, en in 1368 of 1369 stierf. Ook 1377 wordt als sterfjaar opgegeven.
Ibn Battuta liet zijn reizen optekenen in een boek met de titel Rihla (Reizen). Lange tijd waren hiervan slechts delen bekend, maar in de 19e eeuw (1818) werd het geheel gevonden, en in 1853-1858 werd het gepubliceerd in het Arabisch met een Franse vertaling. Sindsdien is Ibn Battuta een bekend figuur in zowel de moslimwereld als de Westerse wereld. Ook is de luchthaven van Tanger naar hem genoemd.
[bewerken] Ibn Battuta in Nederland
Ibn Battuta is ook de naam van de Faculteitsvereniging van de Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen van de RuG in Groningen en is vernoemd naar deze reiziger. Ook is er een Rotterdamse scoutinggroep speciaal voor moslimkinderen vernoemd naar Ibn Battuta. Een straat, de Battutalaan, in een nieuwbouwbuurt in het Utrechtse Kanaleneiland is in 2010 naar hem vernoemd.
