Spoorlijn Hamm - Emden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Spoorlijn Münster - Hamm)
Ga naar: navigatie, zoeken
DB 2931
Hamm (Westf) - Emden Rbf
Spoorlijn Hamm - Emden op de kaart
Totale lengte 213,3 km
Spoorwijdte normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door
Hamm - Münster: MHE
Münster - Rheine: KWE
Rheine - Emden: Han
Geopend
Hamm - Münster: 26 mei 1848
Münster - Lingen: 26 juni 1856
Lingen - Papenburg: 2 mei 1856
Papenburg - Emden: 24 november 1854
Huidige status in gebruik
Geëlektrificeerd
Hamm - Münster: 1966
Münster - Rheine: 1972
Rheine - Salzbergen: 1975
Salzbergen - Emden: 1980
Aantal sporen 2
Baanvaksnelheid 120 km/h
Beveiliging of treinbeïnvloeding Indusi
Treindienst door DB
Traject
vSTR- DB 2650 van Köln Messe/Deutz
vSTRBSicon .svg DB 2932 van Unna
dSTRvÜSTdKBSTaBSicon .svg DB 2930 van Soest
vÜSTvÜSTvSTR DB 2920 / DB 2990 van Hamm (Westf) Rbf
vSTRvSTR-SHI2g+lvSHI2gr-STR
vBHF-LvBHF-RvSTR 134,8 Hamm (Westf)
dSTRvÜSTdSTRvSTR
v-SHI2g+rvSHI2g+lvSHI2r
dWASSERqdBRÜCKE1rvSTRdBRÜCKE1ldWASSERq Datteln-Hammkanaal
dWASSERqdBRÜCKE1rvSTRdBRÜCKE1ldWASSERq Lippe
dhKRZadSTRrvÜSTol DB 1700 naar Hannover Hbf
dhKRZev-STRrdSTR DB 2990 naar Minden (Westf) Gbf
vSHI3l-v-SHI3r aansl. Feldmark, DB 2920 van Hamm (Westf) Rbf
BHF 139,2 Bockum-Hövel
vSTRag+l DB 9207 van Bönen
vSTR-DST
SPLe
BHF 146,6 Mersch (Westf)
HST 150,8 Drensteinfurt
BHF 156,7 Rinkerode
eHST 161,4 Steinersee
WBRÜCKE Dortmund-Eemskanaal
WBRÜCKE1 Dortmund-Eemskanaal
BHF 163,8 Münster-Hiltrup
kABZgr 165,7 aansluiting Lechtenberg, DB 2011 naar Bbf Kanal
kABZqrkKRZorBSicon .svg DB 2010, Sudmühle - Mecklenbeck
SHI1l
vSTR+l-dhKRZad DB 2000 van Lünen Hbf
vSTR-STR+ldhKRZed DB 2200 van Wanne-Eickel Hbf
vSTRvSTR-STR+l DB 2265 van Empel-Rees
vÜSTvÜST
vABZg+r-STRvSTR lijn van Warstein
vDSTvSTR 169,4 Münster (Westf) Gbf
vÜSTvSTR
vSTR-SHI2glvSHI2g+r-STR
vBHF-LvBHF-R 170,3 Münster (Westf) Hbf
vÜSTvÜSTr
dSTRrvÜSTdENDEe DB 2013 naar Rheda-Wiedenbrück
vSTRgr DB 2200 naar Hamburg Hbf
SPLa
vBHF 173,1 Münster Zentrum Nord
BSicon .svgvSTR-eABZglexENDEeq industrieaansluiting opgebroken
vSTRegl DB 2014 naar Glanerbrug
HST 179,6 Münster-Sprakel
AKRZu 1E37
BHF 185,2 Greven
BHF 190,6 Reckenfeld
exENDEaqeABZlgBSicon .svg aansluiting Luhns opgebroken
BSicon .svgABZrgENDEeq aansluiting Jockenhöfer
ENDEaqABZlgBSicon .svg 193,2 aansluiting Schmitz Werke
BHF 195,5 Emsdetten
HST 202,0 Rheine-Mesum
xSPLa 204,4 DB 2021 naar Rheine
Rheine Rs - opgebroken
v-STRexvSHI2gl- DB 2022 naar Rheine Rbf opgebroken
v-STRexvABZg+l-KRZu DB 2023 van Hauenhorst opgebroken
v-STRexvSTR-ABZg+l DB 2025 van Hauenhorst opgebroken
v-STRexvDST Rheine Rbf
dedKRZoexvABZgr-STR DB 2024 naar aansluiting Emsbrücke opgebroken
v-STRexvSHI2g+l DB 2273 van Bottrop Nord opgebroken
dSTR+rxvÜSTlexdSTR DB 2992 van Löhne
vÜSTxvÜSTlxr
vBHF-LvBHF-KBHFe-R 208,9 Rheine
dXldWg+lrvSHI2gr-
vSTR-eABZgl DB 2020 naar Ochtrup opgebroken
vSTRr-KRZu DB 2273 naar Quakenbrück
eGRENZE grens Noordrijn-Westfalen - Nedersaksen
BSicon .svgvSTRag+lKBSTr raffinaarderij Salzbergen
vBHF 216,7 Salzbergen
vSTRegl DB 2026 naar Almelo
AKRZu 30E30
BHF 225,6 Leschede
WBRÜCKE1 Eems
KBSTlvSTRag+rvENDEa- aansluiting Benteler Stahlwerk
KBSTavSTR-SHI2g+lvSHI2gr- aansluiting Kerncentrale Emsland
ABZfgvABZg+r-STRdKBSTed aansluiting Kerncentrale Emsland
KBSTeSPLeBSicon .svg 234,2 aansluiting Baerlocher
ENDEaqABZlgBSicon .svg 236,2 aansluiting Faserwerk Lingen
BHF 239,8 Lingen (Ems)
SHI1r
dSTRuexdKBHFa Lingen Kleinbahnhof
dSTRuexdABZg+l lijn van Lingen Kanalhafen opgebroken
vuxSTRr-KRZu lijn naar Quakenbrück opgebroken
ENDEaqABZrfBSicon .svg 242,3 aansluiting Lingen Stadt
SPLa
vSTR-DST 243,8 post Holthausen
BSicon .svgvSTRglKBSTr raffinaarderij Emsland
HST 248,8 Geeste
WBRÜCKE1 Hase
vSTRag+xr DB 9201 van Essen tot 1954, opgebroken
vBHF 260,1 Meppen
BSicon .svgvSTR-eABZglexENDEeq aansluiting haven opgebroken
SPLe
ABZrf DB 9201 naar Essen sinds 1954
WBRÜCKE1 Nordradde
eHST 265,0 Hemsen
BSicon .svgvSTRg+lKBSTr 267,1 aansluiting elektriciteitscentrale Meppen
vÜSTl
BSicon .svgvSTR-ABZg+lENDEeq aansluiting containerterminal
BSicon .svgvSTR-ABZg+lENDEeq aansluiting Eurohafen
vÜSTl
vENDEel
BHF 270,4 Haren (Ems)
vSTRag+r DB 9200 van Werlte vanaf 1957
uexdSTR+rvSTRd DB 9200 van Werlte tot 1957, opgebroken
uexdBHFvSTR-BHFd 279,0 Lathen
uexdSTRSPLed
uexdSTRlemKRZd DB 9200 naar haven Lathen opgebroken
eBHF 287,1 Kluse
SPLa
vSTR-BHF 291,5 Dörpen
KBSTlvABZg+r-STRBSicon .svg aansluiting haven
SPLe
WBRÜCKE1 Küstenkanal
BHF 300,8 Aschendorf
BSicon .svgABZrgKBSTr aansluiting haven zuid
WBRÜCKE haven Papenburg
dSPLadKBSTa aansluiting haven noord
ddBHFvSHI2g+l- 306,1 Papenburg
SPLe
eHST 312,2 Steenfelde
vSTRg+l DB 1575 van Bad Nieuweschans
evBHF 315,5 Ihrhove
SPLe
eABZlg 317,1 lijn van Westrhauderfehn
WBRÜCKE1 Leda
SPLa
vSTR-DST Leer Gbf
vÜSTr
dv-SHI2grdABZlfENDEeq aansluiting haven
BSicon vBHF.svg
vBHF +
BSicon uexvSTR-.svg
uexvSTR- + vKDSTe-
323,1 Leer
vÜSTuexvSTR-
vSTRr-STRuexvSTR- DB 1520 naar Oldenburg (Oldenb) Hbf
vuxSTRr-KRZ lijn naar Benseriel opgebroken
AKRZu 31E22
BSicon .svgABZlfENDEeq 328,4 aansluiting Nüttermoor, industriegebied Leer noord
WBRÜCKE1 Sauteler kanaal
eBHF 331,5 Neermoor
WBRÜCKE1 Rorichumer Tief
eBHF 339,4 Oldersum
WBRÜCKE1 Petkumer Sieltief
eBHF 344,4 Petkum
WBRÜCKE1 verbindingskanaal
WBRÜCKE1 Borssumer kanaal
SPLa W102 DB 1571 naar Emden Rbf W198
BSicon exvSHI4+l-.svg
exvSHI4+l- +
BSicon exvSHI4r-.svg
exvSHI4r- + vSTR-SHI2gl
BSicon vSHI2+r-.svg
vSHI2+r- +
347,8
exdSTRv-SHI2grvSTR-ABZg+ld DB 1577 van Emden Südkai
exdSTRdKBSTedSTRvDSTd 348,1 Emden Rbf
exdKBHFev-STRvSHI2g+l-d 348,6 Emden Süd voorheen Hannöversche Bahnhof
SPLe W198 DB 1571 van Emden Rbf W102
STR DB 1570 naar Jever

De spoorlijn Hamm - Emden is een Duitse spoorlijn tussen Hamm en Emden en als spoorlijn 2931 onder beheer van DB Netze.

Geschiedenis[bewerken]

De lijn is in verschillende fases geopend. Het gedeelte tussen Hamm en Münster werd door de Münster-Hammer Eisenbahn-Gesellschaft (MHE) geopend op 26 mei 1848 voor het personenvervoer geopend en op 8 juni 1848 voor het goederenvervoer. Het gedeelte tussen Münster en Rheine werd door de Königlich-Westfälischen Eisenbahn-Gesellschaft (KWE) geopend op 26 juni 1856. Tussen Rheine en Emden werd de spoorlijn aangelegd door de Königlich Hannöverschen Staatseisenbahnen als onderdeel van de verbinding tussen Hannover en Emden via Rheine. Tussen Rheine en Lingen werd de lijn geopend op 26 juni 1856, van Lingen naar Papenburg was reeds geopend op 2 mei 1856. Het traject van Papenburg naar Emden was al op 24 november 1854 geopend, nog voor dat er verbinding was met de rest van het spoorwegnet.

In Lingen ontstond vanaf 1855 een centrale werkplaats voor dit traject die later uitgebouwd werd tot Ausbesserungswerk Lingen. In deze werkplaats werden tot 1985 stoomlocomotieven en goederenwagens onderhouden.

Oorspronkelijk was het eindstation in Emden station Emden Süd. Na de opening van het nieuwe Emden Hauptbahnhof in 1971 werd het station alleen nog in geval van calamiteiten gebruikt. In 2005 zijn de sporen hier opgebroken.

Treindiensten[bewerken]

DB[bewerken]

De Deutsche Bahn verzorgt het personenvervoer op dit traject met RE / RB treinen. Deze treindienst wordt uitgevoerd door DB Regio NRW.

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
RE 7 Regional-Express RheineMünster (Westfalen) HbfHamm (Westfalen)Hagen HbfWuppertal HbfSolingen HbfKöln HbfNeuss HbfKrefeld Hbf
RE 15 Regional-Express
(DB)
(Emden Außenhafen)Emden HbfLeer (Ostfr.)Papenburg (Ems)LathenMeppenLingen (Ems)RheineMünster
RB 61 Regionalbahn
(Westfalenbahn)
Bad BentheimRheineOsnabrück HbfBünde (Westf)Bielefeld Hbf
RB 63 Regionalbahn
(DB Regio NRW)
Münster Zentrum NordMünster HbfCoesfeld (Westf)
RB 64 Regionalbahn
(DB Regio NRW)
Münster HbfSteinfurt-BurgsteinfurtGronau (Westf)Enschede
RB 65 Regionalbahn
(Westfalenbahn)
Münster HbfRheine
RB 68 Regionalbahn Münster HbfGrevenRheine
RB 69 Regionalbahn Münster HbfHamm (Westf)Gütersloh HbfBielefeld Hbf
RB 89 Regionalbahn Münster HbfHamm (Westf)Paderborn HbfWarburg (Westf)

Aansluitingen[bewerken]

In de volgende plaatsen is of was er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

Hamm Hbf
DB 1700, spoorlijn tussen Hannover en Hamm
DB 2650, spoorlijn tussen Keulen en Hamm
DB 2930, spoorlijn tussen Soest en Hamm
DB 2932, spoorlijn tussen Unna en Hamm
DB 2990, spoorlijn tussen Minden en Hamm
aansluiting Feldmark
DB 2920, spoorlijn tussen aansluiting Feldmark en Hamm Rbf
Bockum-Hövel
DB 9207, spoorlijn tussen Bönen en Bockum-Hövel
aansluiting Lechtenberg
DB 2011, spoorlijn tussen aansluiting Lechtenberg en Kanal Bbf
Münster
DB 2000, spoorlijn tussen Lünen en Münster
DB 2200, spoorlijn tussen Wanne-Eickel en Hamburg
DB 2013, spoorlijn tussen Münster en Rheda-Wiedenbrück
DB 2265, spoorlijn tussen Empel-Rees en Münster
DB 9213, spoorlijn tussen Neubeckum en Münster
Münster Zentrum Nord
DB 2014, spoorlijn tussen Münster en Glanerbeek
Rheine Rs
DB 2021, spoorlijn tussen Rheine Rs en Rheine
DB 2022, spoorlijn tussen Rheine Rs en Rheine Rangierbahnhof
Rheine
DB 2020, spoorlijn tussen Ochtrup en Rheine
DB 2021, spoorlijn tussen Rheine Rs en Rheine
DB 2273, spoorlijn tussen Bottrop Nord en Quakenbrück
DB 2992, spoorlijn tussen Löhne en Rheine
Salzbergen
DB 2026, spoorlijn tussen Almelo en Salzbergen
Meppen
DB 9201, spoorlijn tussen Meppen en Essen (Oldenb)
Lathen
DB 9200, spoorlijn tussen Lathen en Werlte
Ihrhove
DB 1575, spoorlijn tussen Ihrhove en Nieuweschans
Leer
DB 1520, spoorlijn tussen Oldenburg en Leer
Emden Rbf
DB 1570, spoorlijn tussen Emden Rbf en Jever
DB 1571, spoorlijn tussen Emden Rbf W102 en W198
DB 1577, spoorlijn tussen Emden Rbf en Emden Südkai

Afscheid stoomtractie[bewerken]

Op de Emslandstrecke zette de Deutsche Bundesbahn als laatste traject planmatig stoomlocomotieven voor personenvervoer in. Deze waren voor personenvervoer de serie 012 tot en met mei 1975 in gebruik en voor goederenvervoer de series 042 en 043 tot de herfst van 1977.

Onder spoorweghobbyisten stonden de zware ertstreinen die tussen Emden en Rheine met stoomtractie reden bekend als Langer Heinrich. Vanuit Rheine werden deze treinen met elektrische locomotieven verder naar het Ruhrgebied gereden.

De laatste buitendienst gestelde stoomlocomotief van de DB, DB 043 196-5 werd in 1978 voor het station van Salzbergen opgesteld. Hieromheen is een tentoonstelling ingericht met andere zaken uit de tijd.

Elektrische tractie[bewerken]

Het gedeelte van Hamm naar Münster werd geëlektrificeerd met een spanning van 15.000 volt 16 2/3 Hz wisselstroom in 1966, gevolgd door Münster Rheine in 1972. Doordat burgers protesteerden tegen de aanleg van een voedingslijn langs de spoorlijn werd de elektrificatie van het traject van Rheine naar Salzbergen twee jaar vertraagd en in gebruik genomen in 1975, het traject van Salzbergen naar Emden in 1980.

Literatuur[bewerken]

  • Deutsche Reichsbahn, Handbuch der deutschen Eisenbahnstrecken, H-W Dumjahn, Verlag Dumjahn, Mainz 1984 ISBN 3-921426-29-4
  • Günther Krause, Entwicklung des Gleisnetzes der Direktion Essen, Verlag Roehr, Krefeld 1986 ISBN 3-88490-130-3
  • Eisenbahnatlas Deutschland. Schweers + Wall, Aachen 2005, ISBN 3-89494-134-0.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties