Waarzeggerij
Waarzeggerij is de poging om inzicht te krijgen in een vraag of een situatie door middel van een gestandaardiseerd proces of ritueel. Terwijl deze rituelen in sommige maatschappijen een religieuze en regulerende functie hebben [1] kan waarzeggen in alle culturen ook als machtsmiddel of voor puur winstbejag aangewend worden.
Waarzeggers beweren bij het advies dat ze aan iemand geven tekens, gebeurtenissen of omens te kunnen 'lezen' of in contact te zijn met vermeende bovennatuurlijke krachten.
De oudst bekende vorm van waarzeggerij is waarschijnlijk geomantiek, en ongetwijfeld het meest complexe systeem is de westerse astrologie.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Waarzeggerij heeft een lange traditie. Het oude China, Egypte, Chaldea en Babylonië kenden al waarzeggerij van 4000 jaar voor onze tijdrekening. Profetische dromen en orakels speelden een belangrijke rol in oude religies en geneeskunde.
In de geschiedenis maakten koningen nog wel eens gebruik van de diensten van waarzeggers. Ook in de Bijbel en de Tenach komen waarzeggers voor[2]; het beoefenen van de waarzeggerij en het raadplegen van waarzeggers worden daarin echter uitdrukkelijk verboden. In 1 Samuel 28:3 wordt verteld hoe koning Saul alle waarzeggers het land probeerde uit te drijven. Vanaf het achtste vers in hetzelfde hoofdstuk bezoekt hij er echter zelf een, met desastreuze gevolgen. In het christelijke Europa werd waarzeggerij dus als een zonde beschouwd. Lange tijd werd er een religieus verbod uitgesproken tegen haar, en beoefenaars werden soms ook gerechtelijk vervolgd.
[bewerken] Methodes
Methodes die men hanteert, waarvan sommige een lange traditie hebben:
- Astrologie: de interpretatie van de beweging van hemellichamen om gebeurtenissen op aarde te kunnen voorspellen
- Numerologie
- het gebruik van middelen zoals speelkaarten of tarot, theeblaadjes, een kristallen of glazen bol, teerlingen, vuur, water en weggeworpen zout.
- methoden voor karakteranalyse zoals grafologie, fysionomie, frenologie (thans geheel verlaten theorie) en handlezen.
- Scapulomantie (met behulp van schouderbladen, o.a. bij de sjamanen in Mongolië en bij de Oebychen) en plastromantie (met behulp van plastronen), zie ook orakelbot
[bewerken] Attributen
Voor het voorspellen van de toekomst (proscopie) maakt de waarzegger vaak gebruik van attributen, zoals
- Tarotkaarten
- Handlijnen
- De stand van de 'sterren' in het geboortejaar (horoscopen)
- Koffiedik, theebladeren
- Een glazen of kristallen bol
- In China wordt vaak gebruikgemaakt van taoïstische symboliek
- In Rusland druppelt men gesmolten lood, tin of bijenwas in water
- De ingewanden van dieren
[bewerken] Afbeeldingen
-
Kleitablet van de ingewanden van een schaap uit Mesopotamië, werd gebruikt bij de training van waarzeggers, de inscriptie luidt: Links en rechts komen rechts samen en eindigen hier, Louvre
-
Deze kleimodellen van levers werden gebruikt bij de training van waarzeggers, de middelste representeert de vernietiging van een kleine stad, Mari, 19e of 18e eeuw v.Chr., Louvre
-
Lever van Piacenza, zie ook haruspex
-
Draak met kristallen bol
[bewerken] Culturele referenties
In talrijke sprookjes, mythen en legenden treden waarzeggers op als adviseur voor mensen met problemen, zie ook Völva.
In het hedendaagse West-Europa is op kermissen vaak een waarzegger te vinden.
[bewerken] Oplichting
Het komt wel voor dat mensen die zich als waarzegger profileren, voor oplichting worden vervolgd nadat zij goedgelovige mensen geld afhandig hebben gemaakt. Zo werd in Duitsland in 2006 een waarzegster veroordeeld tot terugbetaling van de som geld die zij had gekregen. Haar voorspelling dat de geliefde van een cliënt zou terugkeren was immers niet uitgekomen.
[bewerken] Zie ook
- Bijgeloof
- Cold reading
- Hot reading
- Handlijnkunde
- Forer-effect
- Helderziendheid
- Profetie (voor profetie in de context van openbaringsreligies)
- Lijst van bekende helderzienden
Referenties
|
