Wymbritseradeel (gemeente tot 1984)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wymbritseradeel
Voormalige gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Wymbritseradeel
(Details)
Wymbritseradeel.gif
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Overig
Voormalige gemeente 1984 - 2011
Opgegaan in Súdwest-Fryslân
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland
Súdwest Fryslân vlag.svg Zie ook: Portaal Súdwest-Fryslân

Wymbritseradeel (voorheen ook: Wijmbritseradeel, Fries: Wymbritseradiel) is een voormalige gemeente in de Nederlandse provincie Friesland. De gemeente heeft bestaan tot 1984. Het gemeentehuis stond in Sneek, aan dezelfde straat als het stadhuis van Sneek.

De nieuwe gemeente die in 1984 ontstond na een gemeentelijke herindeling heette sinds 1986 officieel Wymbritseradiel. Sindsdien is de Nederlandse naam vooral gebruikt om de gemeente Wymbritseradeel van voor 1984 aan te duiden. Wymbritseradiel is in 2011 opgegaan in de nieuwe gemeente Súdwest-Fryslân.

Geschiedenis[bewerken]

Wymbritseradeel is gevormd uit het land Wymbrits. In 1500 ontstond de grietenij Wymbritseradeel, doordat de Friese steden zelfstandig werden en aan de zuidkant van het gebied meerdere grietenijen gesplitst werden. De grenzen van Wymbritseradeel bleven tot 1984 ongewijzigd. Van 1625 tot de invoering van de gemeentewet in 1851 woonden de grietmannen van Wymbritseradeel in de stins Epema State in IJsbrechtum.

Gemeentelijke herindeling[bewerken]

Bij de gemeentelijke herindeling van 1984 zou Wymbritseradeel per 1 januari 1984 in een nieuwe gemeente opgaan, samen met de twee zelfstandige gemeenten Sneek en IJlst die als enclaves in Wymbritseradeel lagen, en een deel van de op te splitsen gemeente Doniawerstal. Dit plan leidde tot verzet bij de bevolking in Wymbritseradeel en IJlst, die vreesde dat Sneek te overheersend zou worden. Na een campagne met het motto "Drylts en Wymbrits nea bij Snits" (IJlst en Wimbritseradeel nooit bij Sneek) werd besloten Sneek buiten de nieuwe gemeente te laten.

De dorpjes Koufurderrige en Smallebrugge van Doniawerstal, en Greonterp van Wonseradeel werden aan de nieuwe gemeente toegevoegd. Anderzijds moest Wymbritseradeel ook dorpen afstaan. Nijhuizum ging naar Nijefurd en de dorpen IJsbrechtum, Loënga en Offingawier werden bij de gemeente Sneek gevoegd.

Kernen (1983)[bewerken]

De gemeente Wymbritseradeel bevatte 28 dorpen. (Tussen haakjes de Friestalige namen.)

Zie ook[bewerken]