Dongeradeel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dongeradeel
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Dongeradeel Wapen van de gemeente Dongeradeel
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Dongeradeel
Situering
Provincie Friesland
Coördinaten 53° 21′ NB, 6° 2′ OL
Algemeen
Oppervlakte 266,92 km²
- land 167,21 km²
- water 99,71 km²
Inwoners (1 mei 2014) 24.097? (144 inw/km²)
Hoofdplaats Dokkum
Belangrijke verkeersaders N356 N358 N361 N910
Politiek
Burgemeester (lijst) drs. M.C.M. (Marga) Waanders (PvdA)
Zetels
Gemeenteraad
CDA
FNP
PvdA
ChristenUnie
Algemeen Belang Dongeradeel
VVD

21
7
4
2
2

2
2
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 11.400 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 175.000
WW-uitkeringen (2007) 19 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 9101 - 9156
Netnummer(s) 0519
CBS-code 0058
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.dongeradeel.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Dongeradeel
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Dongeradeel en omgeving (2009)

     Gemeentegrenzen

     Wijkgrenzen

     Buurtgrenzen

     Autosnelweg

     Secundaire weg

     Spoorweg

 

██ Geselecteerde gemeente

██ Bebouwd gebied

██ Bos of park

██ Binnenwater, rivier of kanaal

Topografische gemeentekaart van Dongeradeel, dec. 2013
Dokkum, stadhuis
Geen windhaan, maar een tweemast schokker op de kerktoren van de Mariakerk in Wierum.

Dongeradeel (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) (Fries: Dongeradiel (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg))) is een gemeente in de Nederlandse provincie Friesland met 24.097 inwoners (per 1 mei 2014, bron: CBS) en een oppervlakte van 266,9 km².

Dongeradeel is gelegen in het noordoosten van de provincie met als hoofdplaats Dokkum, de noordelijkste stad van de Friese elf steden.

Ontstaan[bewerken]

De huidige gemeente Dongeradeel is na een gemeentelijke herindeling in 1984 ontstaan door het samenvoegen van de gemeenten Dokkum, Westdongeradeel en Oostdongeradeel. In de volksmond wordt de gemeente nog steeds in het meervoud aangeduid als 'de Dongeradelen'. Het wapen van de gemeente Dongeradeel is een samenvoeging van de wapens van de drie opgeheven gemeenten. De twee stromen stellen de riviertjes Peazens en Ee voor, die in Dokkum samenkomen.

Kernen[bewerken]

Dongeradeel bevat de stad Dokkum en 28 dorpen. De Nederlandse namen zijn de officiële.

Stad en dorpen[bewerken]

Aantal inwoners per woonkern op 1 januari 2004:

Nederlandse naam Friese naam Inwoners
Dokkum Dokkum 13.010
Holwerd Holwert 1620
Ternaard Ternaard 1230
Anjum Eanjum 910
Metslawier Mitselwier 870
Oosternijkerk Easternijtsjerk 840
Ee Ie 780
Engwierum Ingwierrum 420
Niawier Nijewier 380
Lioessens Ljussens 360
Wierum Wierum 360
Nes Nes 340
Hantum Hantum 290
Paesens Peazens 270
Brantgum Brantgum 220
Moddergat Moddergat 220
Raard Raard 220
Oostrum Eastrum 190
Morra Moarre 180
Aalsum Ealsum 160
Bornwird Boarnwert 130
Hantumhuizen Hantumhuzen 100
Foudgum Foudgum 80
Hiaure De Lytse Jouwer 80
Oostmahorn De Skâns 80
Hantumeruitburen Hantumerútbuorren 70
Wetsens Wetsens 70
Jouswier Jouswier 50
Waaxens Waaksens 40

Bron: CBS

Paesens en Moddergat worden doorgaans als één geheel beschouwd.

Buurtschappen[bewerken]

Naast de officiële kernen bevinden zich in de gemeente onder meer de volgende buurtschappen:

Bij Ezumazijl liggen verder de buurtjes Dijksterhuizen en Ezumburen.

Gemeentebestuur[bewerken]

College van burgemeester en wethouders[bewerken]

  • Burgemeester: mevr. M.C.M. (Marga) Waanders (PvdA)
  • Wethouder: dhr. A. (Albert) van der Ploeg (CDA), 1e locoburgemeester
  • Wethouder: mevr. P. (Pytsje) de Graaf- van der Meer (FNP)
  • Wethouder: dhr. S.J. (Sicco) Boorsma (ChristenUnie)
  • Gemeentesecretaris: dhr. D. (Dirk) Willems
  • Griffier Gemeenteraad: dhr. A.J. (Bert) Folbert

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Dongeradeel bestaat uit 19 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij 1998 2002 2006 2010 2014
CDA 8 9 7 7 6
FNP 2 2 4 4 5
VVD 1 1 1 2 1
Algemeen Belang Dongeradeel 2 3 2 2 2
ChristenUnie 2 2 2 2 2
PvdA 4 2 5 2 1
Dongeradeel Sociaal - - - - 2
Totaal 19 19 21 19 19

Openbaar vervoer[bewerken]

Bij Holwerd is een veerdam van waaruit de veerboten naar het eiland Ameland vertrekken. Vanuit Leeuwarden rijdt een sneldienst in aansluiting op de veerboot: lijn 66.

Dokkum wordt door diverse buslijnen met Leeuwarden verbonden. De belangrijkste zijn sneldienst 50, Leeuwarden-Dokkum-Anjum-Lauwersoog (veerboot naar Schiermonnikoog), en lijn 51, Leeuwarden-Damwoude-Dokkum. Andere buslijnen in de gemeente zijn:

Andere buslijnen naar Dokkum:

Aardgasveld aangeboord[bewerken]

In januari 2012 heeft de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) bekendgemaakt een nieuw gasveld aangeboord te hebben bij Tibsterwei in Ee, onderdeel van de gemeente Dongeradeel. Naar schatting zit er ruim 4 miljard m3 aardgas in het reservoir, waarmee dit de grootste vondst is op het land voor de NAM sinds 1995. De put, met een diepte van ongeveer 3900 meter, werd geboord tussen augustus en oktober 2011. De aanvang van gasproductie staat gepland voor de zomer van 2012. NAM verwacht de komende 15 jaar gas te winnen uit dit nieuwe gasveld.[1]

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Ameland (over zee)      Schiermonnikoog (over zee) 
 Ferwerderadeel  Brosen windrose nl.svg  De Marne (GR) 
    Dantumadeel   Kollumerland en Nieuwkruisland 

Cultuur[bewerken]

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Kunst in de openbare ruimte[bewerken]

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:

Externe link[bewerken]


Bronnen, noten en/of referenties