Weststellingwerf

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Weststellingwerf
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Weststellingwerf Wapen van de gemeente Weststellingwerf
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Weststellingwerf
Situering
Provincie Friesland
Coördinaten 52° 53′ NB, 6° 0′ OL
Algemeen
Oppervlakte 228,45 km²
- land 221,19 km²
- water 7,26 km²
Inwoners (1 januari 2014) 25.487? (115 inw/km²)
Hoofdplaats Wolvega
Belangrijke verkeersaders A32 N351
Politiek
Burgemeester (lijst) Gerard van Klaveren (VVD)
Zetels
Gemeenteraad
PvdA
VVD
CDA
GroenLinks
Weststellingwerfs Belang

21
6
5
4
3
3
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 12.000 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 206.000
WW-uitkeringen (2007) 20 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 8388 t/m 8398
8470 t/m 8472
8474 t/m 8479
8481 t/m 8489
Netnummer(s) 0527 = Slijkenburg
0561
CBS-code 0098
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 11322
Website www.weststellingwerf.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Weststellingwerf
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Weststellingwerf, dec. 2013
Rechts op de foto het Gemeentehuis van Weststellingwerf
Het oude gemeentehuis (grietenijhuis) aan het centrumplein. Situatie tot 2011. Inmiddels is het plein volledig opnieuw ingericht.
Satellietfoto omgeving Weststellingwerf

Weststellingwerf is een gemeente met 25.487 inwoners (1 januari 2014, bron: CBS) in de Nederlandse provincie Friesland. De groei van het inwonertal door de jaren heen is vooral te danken aan de uitbreiding van de hoofdplaats Wolvega, waar tevens het gemeentebestuur zetelt. De gemeente heeft een oppervlakte van 228,36 km², waarvan 6,21 km² water. De gemeente ligt in de Stellingwerven, tegen de grenzen met de provincies Drenthe en Overijssel.

De landbouw omvat akkerbouw en veehouderij. De industrie, voornamelijk gevestigd in Wolvega en Noordwolde, produceert onder andere meubelen, zuivelproducten, bouwmaterialen en elektrotechnische artikelen. Het natuurreservaat Lindevallei is een complex bestaande uit: Helomapolder, Driessenpolder, Gorterspolder, Botkereservaat, Onland en Oude Stroomdal (petgaten ten zuiden van de Linde). Andere natuurgebieden binnen de gemeente zijn de staatsnatuurreservaten Brandemeer (niet toegankelijk) en Rottige Meente.

Geschiedenis[bewerken]

De oudste dorpen in Weststellingwerf ontstonden in de 8ste-14de eeuw, gebouwd op flauw hellende, lange zandruggen, die oorspronkelijk werden begrensd door hoogveen. In 1204 kregen de inwoners van Oldeholtpade toestemming van de Bisschop van Utrecht, waar ze destijds onder stonden, om een eigen kapel te hebben. Deze verwijzing bewijst dat men al in die tijd tussen de rivieren Linde en Tjonger woonden. In deze jaren behoorden West- en Ooststellingwerf tot het straatarme Drenthe. Het bestuur en de rechtspraak waren in handen van stellingen (dorpsrechters), die elk jaar wisselden. In 1504 werd het gebied de tiende grietenij van de Zevenwouden, dat voor die tijd uitzonderlijk democratisch was. Later worden er meerdere dorpen genoemd, en zo ontstaat langzaam een vrije natie van de Stellingwerven. De eigenlijke naam Stellingwerf komt voor zo ver bekend als eerst voor in een document uit 1309. In 1517 worden de Stellingwerven gescheiden in het Westeinde (nu Weststellingwerf) en het Oosteinde (nu Ooststellingwerf). De Stellingwerven maken met uitzondering van het deel ten noorden van de Tjonger vanouds deel van het Saksisch taalgebied.

20ste eeuw[bewerken]

Doordat het veen opraakte, vervielen veel mensen tot armoede en werden werkloos. Rond deze tijd ontstond de rietvlechtindustrie in Noordwolde. De sociale en culturele geschiedenis is nu terug te vinden in het Nationaal Vlechtmuseum te Noordwolde. Het socialisme kwam op, wat onder meer leidde tot beter onderwijs. Ook ontstonden grote ondernemingen, met name in de zuivelindustrie.

Cultuur[bewerken]

De naam Stellingwerf wordt voor het eerst vermeld in 1309, daarom werd in 2009 het 700-jarig bestaan van de "Stellingwerven" gevierd. Er bevinden zich twee opera's in de gemeente. Belangrijke kenmerken van de Stellingwerfse cultuur is het kleinschalig denken en de nabuurschap.

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Kunstwerken[bewerken]

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:

Plaatsen[bewerken]

De gemeente Weststellingwerf telt 26 dorpen. De hoofdplaats is Wolvega. De Nederlandse namen zijn de officiële, de Friese namen worden weinig gebruikt. In Weststellingwerf wordt over het algemeen geen Fries, maar door ouderen nog Stellingwerfs gesproken, een Nedersaksisch dialect. Slechts een kleine minderheid spreekt deze streektaal nog. Vooral de jongere generatie (< 50 jr) spreekt alleen Nederlands.De plaatsnaamborden in de gemeente zijn enkel in het Nederlands aangeduid. De Weststellingwervers kunnen veelal de Friese taal niet verstaan.

Dorpen[bewerken]

Aantal inwoners per dorpsgebied op 1 januari 2014:

Nederlandse naam Stellingwerfse naam Friese naam Inwoners
Wolvega Wolvege Wolvegea 12.546
Noordwolde* Noordwoolde Noardwâlde 3.708
Steggerda Steggerde Steggerda 1.059
Oldeholtpade Hooltpae Aldeholtpea 1.036
Boijl Buil Boyl 886
De Blesse De Blesse De Blesse 823
Oosterstreek De Oosterstreek Easterstreek 528
Nijeholtpade Ni'jhooltpae Nijeholtpea 478
Blesdijke Blesdieke Blesdike 473
Scherpenzeel Scharpenzeel Skerpenseel 444
Munnekeburen Munnikeburen Munnikebuorren 412
De Hoeve De Hoeve De Hoeve 411
Ter Idzard Der Izzerd Teridzert 302
Zandhuizen Zaandhuzen Sânhuzen 301
Langelille De Langelille De Langelille 237
Sonnega Sunnege Sonnegea 231
Oldelamer Ooldelaemer Aldlemmer 231
Vinkega Vinkege Finkegea 215
Spanga Spange Spangea 214
Oldetrijne Ooldetriene Aldetrine 213
Nijeholtwolde Ni'jhooltwoolde Nijeholtwâlde 179
Nijelamer Ni'jlaemer Nijelemmer 154
Oldeholtwolde Hooltwoolde Aldeholtwâlde 137
Nijetrijne Ni'jtriene Nijetrine 122
Peperga Peperge Pepergea 89
Slijkenburg Sliekenborg Slikenboarch 34
* Inclusief buurtschap Noordwolde-Zuid met ±900 inwoners. Bron: CBS.

Buurtschappen[bewerken]

Naast deze officiële kernen bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:

Nederlandse naam Stellingwerfse naam Dorpsgebied
Boekelte Boekelte Boijl
Gracht De Gracht Munnekeburen
Lombok Lombok Noordwolde
Noordwolde-Zuid Noordwoolde-Zuud Noordwolde
Overburen Euverburen Steggerda
Rijsberkampen Riseperkampen Boijl
Rode Dorp Et Rooie Dörp Zandhuizen
Schoterzijl (ged.) Schoterziel Langelille

Wateren[bewerken]

In de provincie Friesland zijn doorgaans in alle gemeenten op het vaste land sinds 15 maart 2007 de Friese namen van de wateren de officiële namen. De gemeente Weststellingwerf heeft gekozen voor zo veel mogelijk Stellingwerfse namen. De Nederlandse waternamen zijn afkomstig van de Topografische Dienst van Kadaster Geo-Informatie.

Kanalen en sloten[bewerken]

De Linde in het Lindevallei nabij De Blesse

In de gemeente Weststellingwerf bevinden zich de volgende kanalen, sloten en diverse watergangen:

Nederlandse naam Officiële naam
Bij of Tusschenlinde Bi’j- of Tussenlende
Gracht De Gracht
Jonkers- of Helomavaart Jonkers- of Helomavaort
Kuinder of Tjonger De Tsjonger of De Kuunder
Linde De Lende
Kolonievaart Wiek van de Vierdepatten
Noordwoldervaart Noordwoolder Vaort
Oude Lemstersloot Oolde Lemster Sloot
Oude Veenvaart Schipsloot
De Scheene De Scheene
Schipsloot Schipsloot
Steggerdavaart Steggerdesloot
De Wetering De Wetering
Wijde Sloot Wiede Sloot
Zandhuizerwetering De Wetering

Meren en poelen[bewerken]

In de gemeente Weststellingwerf bevinden zich de volgende meren en poelen:

Nederlandse naam Officiële naam
Brandemeer Braandemeer
Spokeplas Spoekeplas
Het Wijd Et Wiede
Het Wijde Et Wiede

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 De Friese Meren   Heerenveen   Ooststellingwerf 
 Lemsterland  Brosen windrose nl.svg   
    Steenwijkerland (OV)   Westerveld (DR) 

Politiek[bewerken]

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Weststellingwerf bestaat uit 21 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij 1998 2002 2006 2010
PvdA 5 5 8 6
CDA 4 5 4 4
VVD 3 4 4 5
Weststellingwerfs Belang 1 4 3 3
GroenLinks 2 2 2 3
SDP 4 1 - -
Totaal 19 21 21 21

College van Burgemeester en Wethouders[bewerken]

Partnergemeente[bewerken]

De gemeente is sinds 1992 tot mei 2015 betrokken bij de Poolse gemeente Choszczno. Dit officiële partnerschap houdt in dat beide gemeenten elkaar van tijd tot tijd bezoeken. Deze uitwisselingen zijn bedoeld om elkaar te helpen en om van elkaar te leren.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]