Weststellingwerf

Weststellingwerf

Gemeente in Nederland
Situering
Provincie	Friesland
Coördinaten	52°88' NB 6°00' OL
Algemeen
Oppervlakte	228,36 km²
- land	221,53 km²
- water	6,83 km²
Inwoners (1 november 2012)	25.643? (116 inw/km²)
Hoofdplaats	Wolvega
Belangrijke verkeersaders	A32 N351
Politiek
Burgemeester (lijst)	Gerard van Klaveren (VVD)
Zetels Gemeenteraad PvdA VVD CDA GroenLinks Weststellingwerfs Belang	21 6 5 4 3 3
Economie
Gemiddeld inkomen (2006)	€ 12.000 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008)	€ 206.000
WW-uitkeringen (2007)	20 per 1000 inw.
Autobezit (2007)	453 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s)	8388 t/m 8398 8470 t/m 8472 8474 t/m 8479 8481 t/m 8489
Netnummer(s)	0527 = Slijkenburg 0561
CBS-code	0098
CBS-wijkindeling	zie wijken en buurten
Amsterdamse code	11322
Website	www.weststellingwerf.nl
Portaal    Nederland

Rechts op de foto het Gemeentehuis van Weststellingwerf

Het oude gemeentehuis (grietenijhuis) aan het centrumplein. Situatie tot 2011. Inmiddels is het plein volledig opnieuw ingericht.

Satellietfoto omgeving Weststellingwerf

Weststellingwerf is een gemeente met 25.643 inwoners (1 november 2012, bron: CBS) in de Nederlandse provincie Friesland. De groei van het inwonertal door de jaren heen is vooral te danken aan de uitbreiding van de hoofdplaats Wolvega, waar tevens het gemeentebestuur zetelt. De gemeente heeft een oppervlakte van 228,36 km², waarvan 6,21 km² water. De gemeente ligt in de Stellingwerven, tegen de grenzen met de provincies Drenthe en Overijssel.

De landbouw omvat akkerbouw en veehouderij. De industrie, voornamelijk gevestigd in Wolvega en Noordwolde, produceert onder andere meubelen, zuivelproducten, bouwmaterialen en elektrotechnische artikelen. Het natuurreservaat Lindevallei is een complex bestaande uit: Helomapolder, Driessenpolder, Gorterspolder, Botkereservaat, Onland en Oude Stroomdal (petgaten ten zuiden van de Linde). Andere natuurgebieden binnen de gemeente zijn de staatsnatuurreservaten Brandemeer (niet toegankelijk) en Rottige Meente.

Geschiedenis

De oudste dorpen in Weststellingwerf ontstonden in de 8ste-14de eeuw, gebouwd op flauw hellende, lange zandruggen, die oorspronkelijk werden begrensd door hoogveen. In 1204 kregen de inwoners van Oldeholtpade toestemming van de Bisschop van Utrecht, waar ze destijds onder stonden, om een eigen kapel te hebben. Deze verwijzing bewijst dat men al in die tijd tussen de rivieren Linde en Tjonger woonden. In deze jaren behoorden West- en Ooststellingwerf tot het straatarme Drenthe. Het bestuur en de rechtspraak waren in handen van stellingen (dorpsrechters), die elk jaar wisselden. In 1504 werd het gebied de tiende grietenij van de Zevenwouden, dat voor die tijd uitzonderlijk democratisch was. Later worden er meerdere dorpen genoemd, en zo ontstaat langzaam een vrije natie van de Stellingwerven. De eigenlijke naam Stellingwerf komt voor zo ver bekend als eerst voor in een document uit 1309. In 1517 worden de Stellingwerven gescheiden in het Westeinde (nu Weststellingwerf) en het Oosteinde (nu Ooststellingwerf). De Stellingwerven maken met uitzondering van het deel ten noorden van de Tjonger vanouds deel van het Saksisch taalgebied.

20ste eeuw

Doordat het veen opraakte, vervielen veel mensen tot armoede en werden werkloos. Rond deze tijd ontstond de rietvlechtindustrie in Noordwolde. De sociale en culturele geschiedenis is nu terug te vinden in het Nationaal Vlechtmuseum te Noordwolde. Het socialisme kwam op, wat onder meer leidde tot beter onderwijs. Ook ontstonden grote ondernemingen, met name in de zuivelindustrie.

Cultuur

De naam Stellingwerf wordt voor het eerst vermeld in 1309, daarom werd in 2009 het 700-jarig bestaan van de "Stellingwerven" gevierd. Er bevinden zich twee opera's in de gemeente. Belangrijke kenmerken van de Stellingwerfse cultuur is het kleinschalig denken en de nabuurschap.

Monumenten

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

• Lijst van rijksmonumenten in Weststellingwerf
• Lijst van oorlogsmonumenten in Weststellingwerf

Kunstwerken

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:

• Lijst van beelden in Weststellingwerf

Plaatsen

De gemeente Weststellingwerf telt 26 dorpen. De hoofdplaats is Wolvega. De Nederlandse namen zijn de officiële, de Friese namen worden weinig gebruikt. In Weststellingwerf wordt over het algemeen geen Fries, maar door ouderen nog Stellingwerfs gesproken, een Nedersaksisch dialect. Slechts een kleine minderheid spreekt deze streektaal nog. Vooral de jongere generatie (< 50 jr) spreekt alleen Nederlands.De plaatsnaamborden in de gemeente zijn enkel in het Nederlands aangeduid. De Weststellingwervers kunnen veelal de Friese taal niet verstaan.

Dorpen

Aantal inwoners per dorpsgebied op 1 januari 2013:

Nederlandse naam	Stellingwerfse naam	Friese naam	Inwoners
Wolvega	Wolvege	Wolvegea	12.586
Noordwolde*	Noordwoolde	Noardwâlde	3.740
Steggerda	Steggerde	Steggerda	1.059
Oldeholtpade	Hooltpae	Aldeholtpea	1.048
Boijl	Buil	Boyl	80
De Blesse	De Blesse	De Blesse	835
Oosterstreek	De Oosterstreek	Easterstreek	527
Nijeholtpade	Ni'jhooltpae	Nijeholtpea	485
Blesdijke	Blesdieke	Blesdike	483
Scherpenzeel	Scharpenzeel	Skerpenseel	441
Munnekeburen	Munnikeburen	Munnikebuorren	405
De Hoeve	De Hoeve	De Hoeve	412
Zandhuizen	Zaandhuzen	Sânhuzen	316
Ter Idzard	Der Izzerd	Teridzert	299
Langelille	De Langelille	De Langelille	239
Sonnega	Sunnege	Sonnegea	238
Oldelamer	Ooldelaemer	Aldlemmer	228
Vinkega	Vinkege	Finkegea	218
Oldetrijne	Ooldetriene	Aldetrine	217
Spanga	Spange	Spangea	214
Nijeholtwolde	Ni'jhooltwoolde	Nijeholtwâlde	180
Nijelamer	Ni'jlaemer	Nijelemmer	150
Oldeholtwolde	Hooltwoolde	Aldeholtwâlde	142
Nijetrijne	Ni'jtriene	Nijetrine	138
Peperga	Peperge	Pepergea	88
Slijkenburg	Sliekenborg	Slikenboarch	36

* Inclusief buurtschap Noordwolde-Zuid met ±900 inwoners. Bron: CBS.

Buurtschappen

Naast deze officiële kernen bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:

Nederlandse naam	Stellingwerfse naam	Dorpsgebied
Boekelte	Boekelte	Boijl
Gracht	De Gracht	Munnekeburen
Lombok	Lombok	Noordwolde
Noordwolde-Zuid	Noordwoolde-Zuud	Noordwolde
Overburen	Euverburen	Steggerda
Rijsberkampen	Riseperkampen	Boijl
Rode Dorp	Et Rooie Dörp	Zandhuizen
Schoterzijl (ged.)	Schoterziel	Langelille

Wateren

In de provincie Friesland zijn doorgaans in alle gemeenten op het vaste land sinds 15 maart 2007 de Friese namen van de wateren de officiële namen. De gemeente Weststellingwerf heeft gekozen voor zo veel mogelijk Stellingwerfse namen (*).

Kanalen en sloten

De Linde in het Lindevallei nabij De Blesse

In de gemeente Weststellingwerf bevinden zich de volgende kanalen, sloten en diverse watergangen:

Nederlandse naam Stellingwerfse naam* Bij of Tusschenlinde Bi’j- of Tussenlende Gracht De Gracht Jonkers- of Helomavaart Jonkers- of Helomavaort Linde De Lende (Fries: De Linde) Kolonievaart Wiek van de Vierdepatten Noordwoldervaart Noordwoolder Vaort Oude Lemstersloot Oolde Lemster Sloot Oude Veenvaart Schipsloot

Nederlandse naam Stellingwerfse naam* De Scheene De Scheene Schipsloot Schipsloot Steggerdavaart Steggerdesloot Tjonger of Kuinder De Kuunder (Fries: De Tsjonger, officieel: De Tsjonger of De Kuunder) De Wetering De Wetering Wijde Sloot Wiede Sloot Zandhuizerwetering De Wetering

Meren en poelen

In de gemeente Weststellingwerf bevinden zich de volgende meren en poelen:

Nederlandse naam	Stellingwerfse naam*
Brandemeer	Braandemeer
Spokeplas	Spoekeplas
Het Wijd	Et Wiede (Fries: It Wiid)
Het Wijde	Et Wiede

Bron: Website provincie Friesland

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Skarsterlân	Heerenveen	Ooststellingwerf
Lemsterland
	Steenwijkerland (OV)	Westerveld (DR)

Politiek

Gemeenteraad

De gemeenteraad van Weststellingwerf bestaat uit 21 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij	1998	2002	2006	2010
PvdA	5	5	8	6
CDA	4	5	4	4
VVD	3	4	4	5
Weststellingwerfs Belang	1	4	3	3
GroenLinks	2	2	2	3
SDP	4	1	-	-
Totaal	19	21	21	21

College van Burgemeester en Wethouders

• Gerard van Klaveren, VVD, burgemeester
• Cor Trompetter, PvdA, wethouder en 1e locoburgemeester
• Jack Jongebloed, VVD, wethouder en 2e locoburgemeester
• Jelmer van der Zee, GroenLinks, wethouder en 3e locoburgemeester
• Remco van Maurik, gemeentesecretaris
• Afke Zijlstra, raadsgriffier

Partnergemeente

De gemeente is sinds 1992 betrokken bij de Poolse gemeente Choszczno. Dit officiële partnerschap houdt in dat beide gemeenten elkaar van tijd tot tijd bezoeken. Deze uitwisselingen zijn bedoeld om elkaar te helpen en om van elkaar te leren.

Zie ook

• Lijst van grietmannen van Weststellingwerf

Externe links

• Website van de gemeente Weststellingwerf
• Weststellingwerf, plaatselijk nieuws en agenda

Mediabestanden

Zie de categorie Weststellingwerf van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

	Plaatsen in de gemeente Weststellingwerf
Dorpen: Blesdijke · Boijl · De Blesse · De Hoeve · Langelille · Munnekeburen · Nijeholtpade · Nijeholtwolde · Nijelamer · Nijetrijne · Noordwolde · Oldeholtpade · Oldeholtwolde · Oldelamer · Oldetrijne · Oosterstreek · Peperga · Scherpenzeel · Slijkenburg · Sonnega · Spanga · Steggerda · Ter Idzard · Vinkega · Wolvega · Zandhuizen Buurtschappen: Boekelte · Gracht · Lombok · Noordwolde-Zuid · Overburen · Rijsberkampen · Rode Dorp · Schoterzijl Friesland: Steden en dorpen      Nederland: Provincies · Gemeenten