SARS-CoV-2

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf 2019-nCoV)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Actuele gebeurtenis In dit artikel wordt een actuele gebeurtenis beschreven.
De informatie op deze pagina kan daardoor snel veranderen of inmiddels verouderd zijn.
SARS-CoV-2
Een 3D-model van SARS-CoV-2
Een 3D-model van SARS-CoV-2
Taxonomische indeling
Domein:Virussen
Groep:Groep IV ((+)ssRNA)
Orde:Nidovirales
Familie:Coronaviridae
Onderfamilie:Orthocoronavirinae
Geslacht:Betacoronavirus
Soort
SARS-CoV-2
Afbeeldingen SARS-CoV-2 op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
SARS-CoV-2 op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Het genoom van SARS-CoV-2

SARS-CoV-2[1], voorheen bekend als 2019-nCoV[2] of Wuhan-virus, is een beta-coronavirus dat de besmettelijke luchtwegaandoening COVID-19 bij mensen veroorzaakt.[3] Het virus werd voor het eerst waargenomen in Wuhan, Hubei, China. Het werd geïdentificeerd als een positief enkelstrengig RNA-virus.

Bij de uitbraak in China in 2019 en 2020 waren de eerste patiënten vooral bezoekers en werknemers van de Huanan vismarkt in Wuhan. Hierdoor werd al snel verondersteld dat het virus een zoönotische oorsprong heeft.

Epidemiologie[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Uitbraak coronavirus in Wuhan in 2019 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Animatie van het beloop van de uitbraak[4]

De eerste uitbraak van het virus werd gesignaleerd in de Chinese miljoenenstad Wuhan halverwege december 2019. De vismarkt aldaar, waar ook levende en wilde dieren verkocht werden, is de waarschijnlijke besmettingsbron.[5] Het virus verspreidde zich vervolgens via besmette reizigers naar andere provincies van China en naar andere landen waaronder Thailand, Japan, Taiwan, Oostenrijk, Zuid-Korea, Australië, Frankrijk, België, Duitsland, Italië en Nederland. Op 20 januari 2020 werd in Guangdong bevestigd dat het nieuwe virus zich kan verspreiden door contact tussen mensen. Het aantal bevestigde besmettingen nam in de tweede helft van januari exponentioneel toe, met ongeveer wekelijks een vertienvoudiging van het aantal besmettingen. Begin februari verliep de toename ongeveer half zo snel. Volgens deskundigen was het nog te vroeg om aan die trend waarde te hechten. Zo vermoedde de directeur van het virologie-instituut van de Charité dat het Chinese meldsysteem overbelast is en dat daarom het aantal nieuwe infecties minder sterk lijkt toe te nemen.[6]

Eind januari werd in vele landen een meldingsplicht voor het virus ingevoerd.

Op 30 januari werd door de Wereldgezondheidsorganisatie een internationale noodtoestand uitgeroepen.[7]

Volgens een voorlopige schatting van de Wereldgezondheidsorganisatie ligt bij de overdracht van mens tot mens het basaal reproductiegetal R0, een maat voor de besmettelijkheid van het virus, tussen 1,4 en 2,5.[8] Zhao et al. schatten R0 hoger in: tussen 3,3 en 5,5.[9] Het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding schat het R0 op 2,2. [10] Ter vergelijking: de R0 van griep en SARS ligt respectievelijk tussen 2-3 en 2-5.

Naamgeving[bewerken | brontekst bewerken]

Op 10 februari maakte de Wereldgezondheidsorganisatie bekend dat de ziekte die het virus veroorzaakt de naam "COVID-19" zou krijgen. Directeur-generaal van de WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus zegt dat er een naam bedacht moest worden die niet te herleiden was tot een bepaalde geografische locatie, een dier of een groep mensen. Ook moest de naam uitspreekbaar zijn.[11]

Ziekteverloop en symptomen[bewerken | brontekst bewerken]

Het virus kan zich verspreiden van mens op mens; in China raakten veertien behandelaars in een ziekenhuis besmet.[12] Gewoonlijk veroorzaakt de infectie met het virus griepachtige klachten zoals koorts, ademhalingsklachten, hoesten, kortademigheid en longklachten. In sommige, zware gevallen kan het virus leiden tot longontsteking, sepsis, uitval van de nieren en kan de patient komen te overlijden.[13][14] Patiënten die al verzwakt zijn door andere ziektes lopen een groter risico op complicaties.

Net als het SARS-virus infecteert SARS-CoV-2 mensen via ACE 2-receptoren.[15] Het heeft echter een tien tot twintig maal hogere affiniteit, wat een verklaring kan zijn voor de, vergeleken met SARS, hogere mens-op-mens besmettingskans.[16] Het virus kan zich zowel diep in de longen als in de bovenste luchtwegen vermenigvuldigen. Dat laatste zou mede verklaren, waarom patiënten met milde symptomen al besmettelijk kunnen zijn.[17]

Behandeling[bewerken | brontekst bewerken]

Er bestaat nog geen specifieke behandeling voor het virus, maar bestaande antivirale medicatie wordt getest op effectiviteit. Daaronder protease-remmers zoals indinavir, saquinavir, lopinavir en ritonavir, de RNA polymerase-inhibitor remdesivir, en de griepmedicijnen oseltamivir en interferon beta.[18] In vitro onderzoek laat zien dat chloroquine, een bekend anti-malariamiddel, werkzaam is tegen het virus. De benodigde concentratie is in principe haalbaar in vivo. De onderzoekers bevelen een klinische studie aan.[19]

Vaccinatie-onderzoek[bewerken | brontekst bewerken]

Sinds januari 2020 wordt er aan een vaccin voor het Wuhan-coronavirus gewerkt. De Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) ondersteunt drie initiatieven.

Virologie[bewerken | brontekst bewerken]

Besmettingsbron[bewerken | brontekst bewerken]

Bij de uitbraak in Wuhan werden bezoekers van de Huanan vismarkt het eerst besmet. Op deze markt werden ook wilde en levende dieren verkocht als voedsel. Zij zijn de veronderstelde besmettingsbron of de vector van het virus. Zodoende zou het om een zoönose gaan.

Fylogenetica en taxonomie[bewerken | brontekst bewerken]

Dit virus behoort tot de familie van coronavirussen. Coronavirussen vormen een grote familie en de ziekteverschijnselen variëren van een simpele verkoudheid tot ernstigere aandoeningen zoals Middle East respiratory syndrome (MERS) en severe acute respiratory syndrome (SARS). SARS-CoV-2 valt in de categorie SARS-gerelateerde coronavirusen. Van de coronavirussen is er een zevental in staat om mensen te infecteren: 229E, NL63, OC43, HKU1, MERS-CoV en SARS-CoV; SARS-CoV-2 is het zevende coronavirus in deze rij.

Bij het vergelijken van het genoom van dit virus met andere bekende virussen, werd een overeenkomst van 80% met het SARS-CoV gevonden en een overeenkomst van 96% met coronavirussen die bij vleermuizen voorkomen. Een reconstructie van de fylogenetische stamboom van het virus-genoom maakte aannemelijk dat het virus geen lange geschiedenis heeft gehad in menselijke gastheren, voordat het in Wuhan opdook. De eerste overdracht op mensen vond waarschijnlijk in november of december 2019 plaats.

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Wikinieuws Wikinieuws heeft een nieuwsartikel over dit onderwerp: Categorie:2019-nCoV.