Alexander (voornaam)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Alexander (naam))
Ga naar: navigatie, zoeken

Alexander is een jongensnaam die oorspronkelijk uit het Grieks komt en die "de beschermer" of "de afweerder der mannen" betekent.

Etymologie van de naam[bewerken]

De Nederlandse naam is afgeleid van het Latijnse Alexander, dat een Romeinse weergave van het originele Griekse nominatief Aλέξανδρος (Alexandros) is. De genitieve Griekse vorm is Alexandrou.

De naam stamt af van alex-, een vorm van alexis uit het Proto-Indo-Europese [PIE] *alek-) dat "verweer, bescherming, verdediging" betekent samen met -andros, een vorm van anēr, het Griekse woord voor "man". Het kan dus worden vertaald als "beschermer van mensen (mannen)".[1]

Mogelijk de oudst overgeleverde variant van deze naam is Alaksandu, de naam van een koning van Wilusa aan wie de Hettitische koning Muwatalli II een bewaard gebleven brief richtte rond 1300 voor Chr.

De naam was een van de titels van de Griekse godin Hera en wordt in die context meestal als "zij die de krijgers helpt" begrepen. In de Ilias wordt de figuur Paris ook Alexander genoemd. De naam werd populair in de Griekse wereld door de militaire veroveringen van Koning Alexander III van Macedonië, bekend als Alexander de Grote (Μέγας Αλέξανδρος).

In de Middeleeuwen werd de naam populair door de zogenaamde Alexanderromans, waar ook de versvoet Alexandrijn vandaan komt.

De naam komt in het Nieuwe Testament een aantal maal voor. Ook een aantal heiligen en pausen heet Alexander.

Bekende naamdragers[bewerken]

Heersers, staatsmannen, militairen en adel[bewerken]

Pausen[bewerken]

Alle pagina's die met Alexand beginnen
Alexandar Bajevski Alexander
Alexander's-hof Alexander's Feast (Händel)
Alexander's Ragtime Band Alexander's Ragtime Band (film)
Alexander-veelterm Alexander (Arkansas)
Alexander (Iowa) Alexander (Kansas)
Alexander (New York) Alexander (North Dakota) Alexander (Vangelis)
Alexander (beeldhouwer) Alexander (computerspel) Alexander (film)
Alexander (televisieserie)
Alexander (voornaam) Alexander ALX200 Alexander Aan
Alexander Aas Alexander Adriaenssen
Alexander Aeschbach Alexander Agassiz
Alexander Agricola Alexander Albon
Alexander Aleksandrovitsj van Rusland
Alexander Alvaro
Alexander Archangelski Alexander Archipenko
Alexander Arms
Alexander Arnold Alexander August Wilhelm von Pape
Alexander Bain
Alexander Bain (uitvinder) Alexander Balas
Alexander Baljakin Alexander Bannink Alexander Barclay
Alexander Bard Alexander Bassano
Alexander Batta Alexander Baumjohann
Alexander Bean Alexander Becht Alexander Beens
Alexander Bening
Alexander Bergmann Alexander Berkman Alexander Berzin
Alexander Binder Alexander Binnie
Alexander Björk Alexander Bodon
Alexander Braun Alexander Brouwer
Alexander Bruckmann
Alexander Büttner
Alexander Calder Alexander Cameron Rutherford Alexander Campbell
Alexander Carel Bouwmeester Alexander Carel Jan Frederik Bouwmeester
Alexander Carel van Heiden Alexander Carlisle
Alexander Chaplin Alexander Chernin
Alexander Christovao Alexander City
Alexander Cohen Alexander Colyn
Alexander Comrie Alexander Conti Alexander Cools
Alexander Cooper Alexander Coosemans
Alexander Cornabé Alexander Cornelis Noordhoek Hegt Alexander Corryn
Alexander County Alexander County (Illinois) Alexander County (North Carolina)
Alexander Cox
Alexander Cunningham Alexander Cunningham (archeoloog) Alexander Cunningham (schaker)
Alexander Curly Alexander Dale Oen
Alexander De Croo
Alexander Dennis
Alexander Dercho Alexander Diaz Rodriguez
Alexander Dimitrios
Alexander Domínguez
Alexander Dreyschock Alexander Du Toit
Alexander Dubček Alexander Duff
Alexander Edmondson
Alexander Ellis
Alexander Eppo van Voorst tot Voorst
Alexander Ernste
Alexander Esswein
Alexander Faassen senior Alexander Farnerud
Alexander Farnese Alexander Ferdinand van Pruisen
Alexander Finkel Alexander Fischer
Alexander Fiévez Alexander Fleming
Alexander Forbes Alexander Forsyth Alexander Frame Lithgow
Alexander Frederik van Lynden
Alexander Frederik van Württemberg Alexander Frei
Alexander Galimov
Alexander George van Hessen-Darmstadt Alexander Georgievich Ponomarenko
Alexander Gerndt
Alexander Gingsjö
Alexander Gode Alexander Godunov Alexander Goetsjkov
Alexander Gogel Alexander Goldin Alexander Gonda
Alexander Gorgon
Alexander Gottfried Alexander Gottlieb Baumgarten Alexander Gould
Alexander Graf Alexander Graham Bell
Alexander Grill Alexander Grothendieck
Alexander Gustafsson Alexander Haig
Alexander Hamilton Alexander Hamilton U.S. Custom House Alexander Harkam
Alexander Harvey II Alexander Hegius
Alexander Hegiuslezing
Alexander Helios Alexander Hendrik Metelerkamp
Alexander Hendrik Metelerkamp (burgemeester van Gouda) Alexander Hendrik van der Capellen
Alexander Henri van de Pol Alexander Henry Haliday Alexander Henry Rhind
Alexander Herrmann Alexander Herrmann (golfer)
Alexander Herrmann (kok) Alexander Herzen
Alexander Herzenstichting
Alexander Hubertus Carolus Maria Vos de Wael Alexander Hugo Bakker Korff
Alexander Huzman Alexander I Alexander II
Alexander III
Alexander III van Rusland Alexander III van Schotland
Alexander II Zabinas Alexander II van Epirus
Alexander II van Imeretië
Alexander II van Macedonië
Alexander II van Oerle Alexander II van Rusland Alexander II van Schotland
Alexander II van Vehlen Alexander IV
Alexander IV van Macedonië
Alexander I van Bulgarije Alexander I van Epirus
Alexander I van Georgië Alexander I van Griekenland
Alexander I van Gulik
Alexander I van Imeretië Alexander I van Joegoslavië
Alexander I van Macedonië
Alexander I van Rusland Alexander I van Schotland
Alexander Imich
Alexander Italianer
Alexander Ivanov (schaker) Alexander Ivanovitsj Vojeikov
Alexander Izvolski
Alexander Jakobsen
Alexander James McLean Alexander James van Geen
Alexander Jan Cuza
Alexander Jan Cuza-universiteit van Iași
Alexander Janneüs

Varianten die in het Nederlands gangbaar zijn[bewerken]

Vertalingen[bewerken]

Arabisch[bewerken]

  • Iskander
  • Iskandra

Engels[bewerken]

Frans[bewerken]

Gaelic[bewerken]

  • Alastair
  • Alistair

Georgisch[bewerken]

Hongaars[bewerken]

  • Sándor, Sanyi

Italiaans[bewerken]

Roemeens[bewerken]

Russisch[bewerken]

Spaans[bewerken]

  • Alejandro

Plaatsnamen[bewerken]

Films[bewerken]

Televisieseries[bewerken]

Trivia[bewerken]

Alex was ook de roepnaam van de politieporsches die in de 2e helft van de 20e eeuw in Nederland rondreden. Deze naam kwam van de Alexanderkazerne waar de Rijkspolitie toen in gevestigd was.[2]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. ἀλέξανδρος, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, in Perseus Digital Library
  2. Rijkspolitie: Begintijd van de SAS bezocht: 2 augustus 2012
Alle pagina's die met Alexander beginnen
Alexander Alexander's-hof
Alexander's Feast (Händel) Alexander's Ragtime Band Alexander's Ragtime Band (film)
Alexander-veelterm
Alexander (Arkansas) Alexander (Iowa) Alexander (Kansas)
Alexander (New York) Alexander (North Dakota)
Alexander (Vangelis) Alexander (beeldhouwer) Alexander (computerspel)
Alexander (film)
Alexander (televisieserie) Alexander (voornaam) Alexander ALX200
Alexander Aan Alexander Aas
Alexander Adriaenssen Alexander Aeschbach
Alexander Agassiz Alexander Agricola Alexander Albon
Alexander Aleksandrovitsj van Rusland
Alexander Alvaro Alexander Archangelski
Alexander Archipenko
Alexander Arms Alexander Arnold
Alexander August Wilhelm von Pape
Alexander Bain Alexander Bain (uitvinder) Alexander Balas
Alexander Baljakin Alexander Bannink
Alexander Barclay Alexander Bard
Alexander Bassano Alexander Batta
Alexander Baumjohann Alexander Bean Alexander Becht
Alexander Beens
Alexander Bening Alexander Bergmann Alexander Berkman
Alexander Berzin Alexander Binder Alexander Binnie
Alexander Björk
Alexander Bodon
Alexander Braun
Alexander Brouwer Alexander Bruckmann
Alexander Büttner Alexander Calder Alexander Cameron Rutherford
Alexander Campbell Alexander Carel Bouwmeester
Alexander Carel Jan Frederik Bouwmeester Alexander Carel van Heiden
Alexander Carlisle Alexander Chaplin
Alexander Chernin Alexander Christovao Alexander City
Alexander Cohen Alexander Colyn
Alexander Comrie Alexander Conti
Alexander Cools Alexander Cooper Alexander Coosemans
Alexander Cornabé Alexander Cornelis Noordhoek Hegt
Alexander Corryn Alexander County Alexander County (Illinois)
Alexander County (North Carolina) Alexander Cox
Alexander Cunningham Alexander Cunningham (archeoloog)
Alexander Cunningham (schaker) Alexander Curly
Alexander Dale Oen Alexander De Croo
Alexander Dennis
Alexander Dercho
Alexander Diaz Rodriguez Alexander Dimitrios
Alexander Domínguez Alexander Dreyschock Alexander Du Toit
Alexander Dubček
Alexander Duff
Alexander Edmondson
Alexander Ellis
Alexander Eppo van Voorst tot Voorst
Alexander Ernste
Alexander Esswein
Alexander Faassen senior
Alexander Farnerud Alexander Farnese Alexander Ferdinand van Pruisen
Alexander Finkel
Alexander Fischer Alexander Fiévez Alexander Fleming
Alexander Forbes Alexander Forsyth
Alexander Frame Lithgow
Alexander Frederik van Lynden
Alexander Frederik van Württemberg
Alexander Frei
Alexander Galimov
Alexander George van Hessen-Darmstadt
Alexander Georgievich Ponomarenko Alexander Gerndt
Alexander Gingsjö
Alexander Gode Alexander Godunov
Alexander Goetsjkov Alexander Gogel Alexander Goldin
Alexander Gonda Alexander Gorgon
Alexander Gottfried Alexander Gottlieb Baumgarten
Alexander Gould Alexander Graf Alexander Graham Bell
Alexander Grill
Alexander Grothendieck Alexander Gustafsson
Alexander Haig Alexander Hamilton Alexander Hamilton U.S. Custom House
Alexander Harkam Alexander Harvey II
Alexander Hegius Alexander Hegiuslezing
Alexander Helios
Alexander Hendrik Metelerkamp Alexander Hendrik Metelerkamp (burgemeester van Gouda) Alexander Hendrik van der Capellen
Alexander Henri van de Pol Alexander Henry Haliday
Alexander Henry Rhind Alexander Herrmann
Alexander Herrmann (golfer) Alexander Herrmann (kok) Alexander Herzen
Alexander Herzenstichting Alexander Hubertus Carolus Maria Vos de Wael
Alexander Hugo Bakker Korff Alexander Huzman Alexander I
Alexander II Alexander III
Alexander III van Rusland
Alexander III van Schotland Alexander II Zabinas
Alexander II van Epirus Alexander II van Imeretië
Alexander II van Macedonië Alexander II van Oerle Alexander II van Rusland
Alexander II van Schotland Alexander II van Vehlen Alexander IV
Alexander IV van Macedonië
Alexander I van Bulgarije
Alexander I van Epirus Alexander I van Georgië
Alexander I van Griekenland Alexander I van Gulik
Alexander I van Imeretië
Alexander I van Joegoslavië
Alexander I van Macedonië Alexander I van Rusland Alexander I van Schotland
Alexander Imich Alexander Italianer
Alexander Ivanov (schaker)
Alexander Ivanovitsj Vojeikov Alexander Izvolski
Alexander Jakobsen
Alexander James McLean
Alexander James van Geen Alexander Jan Cuza
Alexander Jan Cuza-universiteit van Iași
Alexander Janneüs Alexander Jansegers