Blieberg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Blieberg
Plombières
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Blieberg Wapen van Blieberg
Blieberg (België (hoofdbetekenis))
Blieberg
Geografie
Gewest Vlag Waals Gewest Wallonië
Provincie Vlag Luik (provincie) Luik
Arrondissement Verviers
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
53.18 km² (2017)
84,51%
5,17%
10,32%
Coördinaten 50° 44' NB, 5° 58' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
10.459 (01/01/2019)
49,87%
50,13%
196,69 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2019)
20,16%
61,43%
18,41%
Buitenlanders 20,55% (01/01/2019)
Politiek en bestuur
Burgemeester Marie Stassen (OCP)
Bestuur OCP, @ctions
Zetels
OCP
URP
@ctions
21
9
8
4
Economie
Gemiddeld inkomen 16.076 euro/inw. (2016)
Werkloosheidsgraad 8,46% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
4850
4850
4851
4851
4852
Deelgemeente
Montzen
Moresnet
Gemmenich
Sippenaeken
Homburg
Zonenummer 087
NIS-code 63088
Politiezone Pays De Herve
Hulpverleningszone Vesdre - Hoëgne & Plateau
Website www.plombieres.be
Detailkaart
Plombières Liège Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Verviers
in de provincie Luik
Foto's
Plaatsnaambord
Plaatsnaambord
Portaal  Portaalicoon   België

Blieberg (Frans: Plombières; Duits: Bleyberg of Bleiberg) is een plaats en gemeente in de provincie Luik, arrondissement Verviers, in België. De gemeente telt ruim 10.000 inwoners.

De fusiegemeente is in 1977 gevormd toen de gemeenten Gemmenich, Homburg, Montzen, Moresnet en Sippenaeken samengevoegd werden. De nieuwe gemeente werd genoemd naar het gehucht Blieberg of Plombières (vóór 1919: Bleyberg), dat centraal in de gemeente (deelgemeente Gemmenich) gelegen is.

De deelgemeente Gemmenich grenst samen met haar buurgemeenten Kelmis, Aken en Vaals aan het drielandenpunt. Tevens ligt een gedeelte van het Belgische deel van het Preusbos op het grondgebied van de gemeente Blieberg. Een kleiner deel van dit bos reikt tot in Duitsland en een nog kleiner deel ligt in Nederland; ten zuiden van Vaals. In het noordwesten ligt een deel van het Beusdalbos in de gemeente.

Een markant bouwwerk in de gemeente is het spoorviaduct van Moresnet.

Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk

Geschiedenis[bewerken]

Het dorpje Blieberg heeft zijn snelle ontwikkeling in de loop van de negentiende eeuw te danken aan de aanwezigheid van lood en zink in zijn ondergrond. Tot rond 1820 was "Bleyberg" (Blieberg is hiervan een spellingsvariant) een eenvoudig gehucht waar drie gemeenten, te weten Gemmenich, Homburg en Montzen in elkaar overliepen.

In verscheidene geschriften uit de veertiende en vijftiende eeuw komt men als verwijzingen tegen o.a. Bladersbergh, Blaesbergh, Bredersberg, Braesberg en Bleyberg. Deze verwijzingen zijn zonder twijfel de oudere benamingen van het huidige Blieberg. Overigens bestaat er ook nog heden ten dage een heuvel en gelijknamige straat in Blieberg die "Braesberg" wordt genoemd. Men weet niet hoe oud de ertsmijn in werkelijkheid is. Van Keltische, Romeinse of Frankische oorsprong heeft men echter geen sporen kunnen vinden. Zeker is dat de ertsmijn reeds in het midden van de veertiende eeuw geëxploiteerd werd.

Tot de opheffing van het Hertogdom Limburg hoorde Blieberg tot de Limburgse hoogbank Montzen. Net als de rest van het hertogdom werd Blieberg bij de annexatie van de Zuidelijke Nederlanden door de Franse Republiek in 1795 opgenomen in het toen gevormde Ourthedepartement.

Naam[bewerken]

De oorspronkelijke naam van het plaatsje luidt Bleyberg, wat loodberg betekent in het lokale Platdietse dialect. Deze naam verwijst naar de winning van looderts ter plaatse in de middeleeuwen. In 1919 heeft de gemeenteraad op eigen initiatief de naam van de plaats verfranst naar Plombières. Dit is gebeurd in de nasleep van de Eerste Wereldoorlog en als uiting van Belgisch (Franstalig) nationalisme en is zo de officiële naam geworden. De gebruikelijke Nederlandstalige naam voor de gemeente is nog steeds Blieberg (spellingvariant van Bleyberg).

Deelgemeenten[bewerken]

De gemeente Blieberg omvat de volgende deelgemeenten met bijbehorende woonkernen:

Bezienswaardigheden[bewerken]

Zie ook

Natuur en landschap[bewerken]

De plaats Plombières ligt in het dal van de Geul op een hoogte van ongeveer 150 meter. De beekjes Tunisbach en Weschbach zijn zijriviertjes van de Geul. De lood- en zinkmijnen en de daaruit voortvloeiende metallurgische activiteit hebben tot verontreiniging met zware metalen geleid, waardoor de zinkflora zich kon vestigen.

Demografische ontwikkeling[bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Taal[bewerken]

De gemeente ligt in een gebied waar drie taalgebieden - het Nederlandse, Franse en Duitse - samenkomen. In het gebied wordt (werd?) Platdiets gesproken, een Limburgs-Ripuarisch grensdialect. In de westelijke dorpen Sippenaeken en Homburg neigt dit dialect meer naar het Limburgs, in de oostelijke deelgemeenten Gemmenich, Montzen en Moresnet meer naar het Ripuarisch. Het is niet duidelijk wat de status van het Platdiets in deze streek anno 2019 is. In de deelgemeente Homburg is het Platdiets zo goed als verdwenen.[1]

Door de gebeurtenissen in de Eerste en Tweede Wereldoorlog keerde de bevolking zich om politieke redenen af van het Duits en Nederlands, ten gunste van het Frans, toen de dominante officiële taal van België. Zo was tot 1918 in Bleyberg het Hoogduits de taal die in de kerk en parochieschool gebezigd werd; na 1918 was dit het Frans. Deze verfransing blijkt ook uit de diverse talentellingen. Bij de telling van 1930 beschouwde slechts in enkele dorpen de meerderheid van de bevolking zichzelf als Franstalig; na de Tweede Wereldoorlog was dat in alle Bliebergse dorpen het geval. Bij het vastleggen van de taalgrens in 1962 werd het gebied dan ook ingedeeld bij Franstalig Wallonië.

Omdat de spreektaal van in elk geval een deel van de autochtone bevolking in 1963 Platdiets was, werd toen besloten om de mogelijkheid open te laten Nederlandse of Duitse taalfaciliteiten in te stellen, indien de bevolking daar om zou vragen ('slapende faciliteiten'). Hiervoor zou toestemming nodig zijn van de federale regering in een Koninklijk Besluit. Tot op heden zijn deze faciliteiten officieel nooit ingesteld. Wel besloot de gemeente in 2001, samen met de naburige gemeenten Welkenraedt en Baelen, een begin te maken met het verlenen van informele Duitse taalfaciliteiten. Dit gebeurde naar aanleiding van de toestroom van Duitstaligen uit zowel de Duitstalige Gemeenschap van België als uit de regio Aken (Duitsland). Voor de in de gemeente wonende Nederlanders (o.a. afkomstig uit Nederlands Zuid-Limburg) zijn tot op heden geen Nederlandse taalfaciliteiten beschikbaar.

Politiek[bewerken]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[2] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[3] 14-10-2012[4] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 19 % 19 % 19 % 19 % 21 % 21 % 21 % 21
PS 22,8 4 23,07 4 27,35 5 26,04 5 24,46 5 21,39 5 - -
PS-Ecolo - - - - - - 15,38 3 -
PSC1/cdH2 59,861 12 43,591 9 34,871 7 38,791 8 35,51 8 25,282 6 22,782 5 -
ECOLO - 4,87 0 5,4 0 7,63 0 10,58 1 6,79 0 - -
DC 17,34 3 28,47 6 32,38 7 27,54 6 29,46 7 19,28 4 11,19 1 -
URP - - - - - 27,26 6 50,65 12 36,65 8
OCP - - - - - - - 41,34 9
@ctions - - - - - - - 22,02 4
Totaal stemmen 4962 5120 5259 5285 5441 5689 5931 6142
Opkomst % 96,21 94,22 92,79 93,25 90,81 88,89
Blanco en ongeldig % 3,91 5,27 5,99 6,21 8,11 6,75 7,35 8,74

Trivia[bewerken]

Op 4 december 2006 werd de 22-jarige Thierry Wimmer tot burgemeester van Blieberg gekozen, waarmee hij in België de jongste burgemeester ooit was.

Externe links[bewerken]