Cro-magnonmens

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cro-magnon 1
replica van de Cro-magnon 1-schedel
replica van de Cro-magnon 1-schedel
Plaats Les Eyzies-de-Tayac-Sireuil
Datering 27.680 BP ± 270
Periode Laatpaleolithicum
Cultuur Gravettien
Vondstjaar 1868
Vinder Louis Lartet
Collectie Musée de l'Homme, Parijs
Portaal  Portaalicoon   Archeologie
Plaats in Les Eyzies-de-Tayac-Sireuil waar de fossielen ontdekt zijn
Schraper cro-magnon - Collection "Louis Lartet" - Museum van Toulouse.

De cro-magnonmens is de naam voor een groep fossielen van de prehistorische vroege moderne mens uit het Laatpaleolithicum gevonden in de abri van Cro-Magnon bij Les Eyzies-de-Tayac-Sireuil in de Franse Dordogne, en waarvan ook gebruiks- en siervoorwerpen van steen, bot en ivoor zijn gevonden. De cro-magnonmens behoorde tot de huidige en enige nog levende mensensoort, Homo sapiens. In het verleden werd de cro-magnonmens soms beschouwd als een ondersoort waarvoor de namen Homo sapiens diluvialis of Homo sapiens cromagnonensis in gebruik waren, maar de meeste wetenschappers zijn het er tegenwoordig over eens dat Homo sapiens nooit ondersoorten heeft gehad en dat de cro-magnonmensen "gewone" moderne mensen waren.

In de Angelsaksische wetenschappelijke literatuur staat de cro-magnonmens ook bekend als European Early Modern Humans (EEMH) ofwel Europese vroege moderne mens.

Europese vroege moderne mens[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Europese vroege moderne mens voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De omstreeks 100.000 BC uit Oost-Afrika via zuid-Arabië in zuidoost-Iran komende moderne mens verspreidde zich slechts geleidelijk naar het westen. Pas omstreeks 55-50.000 BC was geheel het Midden-Oosten bevolkt, waarna een remigratie naar Noord-Afrika en een geleidelijke verspreiding over Europa begon. De vroegste Europese vondsten zijn 43.000 tot 45.000 jaar oud. Hoewel men voeger dacht dat er geen vermenging met neandertalers plaatsvond[1] blijkt dit naar huidig inzcht wel gebeurd te zijn. In Europa verdween de neanderthaler ongeveer 32.000-34.000 jaar geleden.

De Europese vroege moderne mens verschijnt blijkens dateringen van archeologische vondsten ca. 40.000 jaar geleden in West-Europa. Hij werd bekend door de vondsten van skeletresten in onder meer Cro-Magnon, Aurignac en La Madeleine in de vallei van de Vézère.

Het was een latere tijdgenoot van de neanderthaler. Deze oudere mensensoort werd na het verschijnen van de moderne mens langzaam zeldzamer en stierf ten slotte uit. Of de neanderthalers verdrongen zijn door de moderne mens en wat de oorzaak van hun uitsterven was, is nog steeds onduidelijk. DNA-onderzoek heeft aangetoond dat er een zekere mate van vermenging optrad, en de huidige Europeanen en Aziaten (echter niet de Afrikanen) gemiddeld 2-4% neanderthalgenen bezitten. Een vroeg bewijs van deze vermenging geeft het dijbeen van Oest-Isjim uit West-Siberië.

Het skelet van de cro-magnonmens is anatomisch niet te onderscheiden van de huidige mens. Er zijn wel grote verschillen met het skelet van de neanderthaler. Vergeleken met deze laatste was de cro-magnonmens qua lichaamsbouw tengerder en minder gespierd, maar wel langer: gemiddeld mat hij 1,75 m tot 1,80 m. De schedels van beide soorten vertonen ook grote verschillen.

De moderne mens bracht schilderingen aan op rotswanden en in grotten. De bekendste daarvan zijn die te Lascaux in Frankrijk en Altamira in Spanje. Hij was een jager op groot wild, onder andere op de wolharige mammoet en de wolharige neushoorn. Deze dieren werden ook in de schilderingen afgebeeld.

Grafvondsten zijn o.a. bekend uit Soengir in Rusland.

Voorlopers en oude verwanten van de mens[bewerken]

Voorlopers en oude verwanten van de mens
Fossiel voorkomen Geslacht(engroep) Soorten
7 - 4,4 Ma Sahelanthropus Sahelanthropus tchadensis
Praeanthropus Praeanthropus tugenensis
Ardipithecus Ardipithecus ramidus · Ardipithecus kadabba
4,3 - 2 Ma Australopithecus A. anamensis · A. afarensis · A. bahrelghazali · A. africanus · A. garhi · A. sediba
3,5 Ma Kenyanthropus Kenyanthropus platyops
2,5 - 1 Ma Paranthropus P. aethiopicus · P. boisei · P. robustus
tot heden Homo H. antecessor · H. cepranensis · H. denisova · Homo erectus (Javamens · Pekingmens) · H. ergaster · H. floresiensis · H. gautengensis · H. georgicus · H. habilis · H. heidelbergensis · H. helmei · H. neanderthalensis · H. rhodesiensis · H. rudolfensis · Homo sapiens (H. s. idaltu · Cro-magnonmens · Red Deer Cave-mensen)

Zie ook[bewerken]