Interliner

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Interliner
Een Interliner-bus van NoordNed als lijn 350 van Drachten naar Alkmaar te Drachten.
Een Interliner-bus van NoordNed als lijn 350 van Drachten naar Alkmaar te Drachten.
Interieur van de eerste generatie Interliner bussen uit de jaren 90.
Interieur van de eerste generatie Interliner bussen uit de jaren 90.
Basisgegevens
Locatie Vlag van Nederland Nederland
Vervoerssysteem Snelbus
Startdatum 6 november 1994
Aantal lijnen Zie Overzicht Interliners en opvolgers
Eigenaar VSN-Groep (later Connexxion)
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

De Interliner was een netwerk van snelbuslijnen in Nederland, die op 6 november 1994 werd geïntroduceerd door de VSN-Groep. Het doel van de Interliner formule was om het interlokale busvervoer in Nederland te verbeteren. Het volgende plan zou zijn om de stads- en streekbuslijnen om te dopen in Regioliners, Cityliners en Miniliners.[1] Dit laatste kwam nooit van de grond en ook van de Interliner formule was 10 jaar later weinig meer over. Tegenwoordig is er nog één buslijn over (lijn 395 Rotterdam - Zierikzee) die onder de naam Interliner wordt gereden.

Kenmerken[bewerken]

Schaalmodel van het eerste ontwerp van de kleurstelling van de Interliner uit de jaren negentig. Uiteindelijk is van deze kleuren afgezien en is de Interliner in het groen uitgevoerd.

De lijnen werden geëxploiteerd met luxueus uitgevoerde bussen, meestal met een lengte van 15 meter, die op de vervoersmarkt een plek had tussen de trein en de reguliere streekbus. Er was geen standaard type Interliner bus. Sommige vervoerders bouwden bestaande bussen om naar een luxueuzer interieur.

Er werd bij een beperkt aantal haltes onvoorwaardelijk gestopt (er waren dan ook geen stopknoppen in de bus aanwezig) en daar waar de bus stopte waren overdekte haltes aangelegd met een fietsenstalling en een telefooncel. De haltes en stations waren bovendien voorzien van een digitale klok die exact gelijk liep met de combofoontijd en de bussen mochten niet te vroeg van de halte vertrekken. De Interliner mocht op bepaalde snelweggedeeltes bij file over de vluchtstrook rijden. Een verhoging van de toegestane maximumsnelheid voor bussen van 80- naar 100km/u stond ook op de verlanglijst, maar dit is in Nederland pas sinds 1 mei 2005 toegestaan. Het fenomeen "sneldienst" was niet nieuw, want al in de jaren zestig ontstonden er voor de middellange afstand al dergelijke diensten.

BBA (onderdeel van VSN) en NS exploiteerden al sinds 29 september 1986 een soortgelijke busdienst onder de naam sneltreinbus lijn 90 tussen Utrecht en Oosterhout over de A27. Deze lijndienst werd ook opgenomen in het Interliner-netwerk onder lijnnummer 400. Bij de start bestond het netwerk uit 15 buslijnen verspreid over het hele land en tussen 1996 en 2000 was het op zijn grootst met circa 30 buslijnen. De Interliner verbindingen kregen lijnnummers in de 300 en 400 serie, waarbij de Interliners in Noord-Nederland de laagste nummers hadden en de Interliners in Zuid-Nederland de hoogste nummers. De Interliner formule sloeg aan en op het hoogtepunt reisden er ruim drie miljoen mensen per jaar mee.

NS-tarief[bewerken]

Er werd, net zoals bij de sneltreinbus, een andere kaartsoort gebruikt, die beter hanteerbaar was voor de lange afstanden. Er werd niet, zoals destijds gebruikelijk in het stads- en streekvervoer, per zone gerekend, maar per afstand. Omdat dit principe ook bij de NS werd toegepast, kon er ook gecombineerd worden met een aansluitende treinrit. Plaatsbewijzen voor de Interliner konden zelfs bij een NS-kaartautomaat of -loket worden gekocht. Een enkele reis of retour kon ook bij de chauffeur worden gekocht, die het kaartje uitdraaide op een Wayfarer-automaat. Bijkomend voordeel was dat alle NS-abonnementen zoals de dalurenkaart en 65-plusplas ook geldig waren op de Interliner. Een nadeel was dat de NS-tarieven hoger waren dan die van het standaard streekvervoer, maar daar kreeg de reiziger wel comfortabele bussen met ruime zitplaatsen voor terug. Voor houders van een stads- en streekdagkaart of een zomerzwerfkaart waren bij de chauffeur toeslagkaartjes te koop.

Het Ministerie van Verkeer en Waterstaat stelde een aantal voorwaarden waaraan een Interliner-verbinding moest voldoen om het hogere tarief te mogen vragen:[2]

  • het moest een bovenliggend net zijn. Er moest dus altijd een reguliere streekbus blijven rijden (het onderliggende net) als goedkoper, zij het langzamer, alternatief. In bepaalde gevallen, zoals bij de Interliner over de Afsluitdijk, werd de reguliere streekbus wel opgeheven.
  • binnen de bebouwde kom moest de rijsnelheid gemiddeld ten minste 30 km/h zijn en buiten de bebouwde kom ten minste 60 km/h;
  • de snelbussen moesten voor 50 procent van de reizigers een reistijdreductie van 20 procent of meer betekenen.

Een Interliner-vervoerbewijs kon ook gebruikt worden op bussen van het onderliggende net, mits de route (deels) parallel liep aan de Interliner verbinding.

Ondergang Interliner-netwerk[bewerken]

Zicht op het interieur van een voormalige Interlinerbus in gebruik als Qliner bij Arriva. De bekleding van de stoelen is aangepast.
Vervoerder Hermes reed met Interlinerbussen met 2+2 stoelen.

In zijn oorspronkelijk vorm heeft de "Groene Streep" (zoals de Interliner in publicaties regelmatig werd aangeduid, als verwijzing naar de blauw/groenachtige kleur van het materieel) niet zo heel erg lang bestaan. In de eerste jaren van de 21ste eeuw werden vrijwel alle Interliner-verbindingen voortgezet onder andere namen, of als gewone sneldienst of spitsdienst. Dit kwam door de introductie van marktwerking in het openbaar vervoer en de privatisering van de bestaande streekvervoerbedrijven. Lokale en provinciale overheden kregen zeggenschap over het regionale openbaar vervoer. De VSN-groep verkocht zijn noordelijke busbedrijven GADO Reisnet en VEONN aan het Britse Arriva en het Brabantse BBA aan het Franse Connex. De overgebleven streekvervoerbedrijven Midnet, NZH, Oostnet en de ZWN-Groep fuseerden in 1999 tot Connexxion. Arriva kwam in 2000 met de formule Aggloliner als alternatief op de Interliner. In 2003 werd de formule, alsmede verschillende interlinerlijnen in Zuid-Holland vervangen door de Qliner. Beide formules overschreden hun eigen vervoersgrenzen vrijwel nooit.[3] BBA werkte in 2001 aan de Blueliner als opvolger voor de Interliner, maar deze werd nooit ingevoerd. Pas op 1 januari 2007 verdwenen de BBA Interliners en werden omgedoopt in Brabantliner. De naam Interliner bleef wel bestaan bij Connexxion, maar de bussen kregen in 2002 een grijze huisstijl. Sinds 9 december 2012 is buslijn 395 tussen Zierikzee en Rotterdam Zuidplein van Connexxion nog de enige lijn die als grijze Interliner wordt geëxploiteerd.

Introductie HOV-tarief[bewerken]

Met de opheffing of omzetting van de Interliner-verbindingen kwam rond 2003 ook een einde aan de samenwerking met de NS, waardoor NS-abonnementen niet meer gebruikt konden worden. Er ontstond een nieuw tariefsysteem wat bekend stond als het HOV-tarief. Dit systeem was een voortzetting van het oude Interliner-tarief, hoewel er ook strippenkaarten gebruikt mochten worden. Hierbij gold dan een maximum aan zones dat kleiner was dan het gebruik van strippen in een streekbus. Werd het maximum overschreden, dan diende er een tariefgebonden kaartje te worden gekocht. Dit tariefplafond verviel per 2007.

De streekvervoerbedrijven wilden NS-klanten met een voordeelurenkaart wel 37 procent korting geven op de Interliner, maar alleen als de NS het kortingsverschil van nieuwe NS klanten per verkocht kaartje zou terugbetalen. Bovendien wilden de vervoerders meedelen in de opbrengsten van de verkochte voordeelurenkaarten. NS ging hier niet mee akkoord. NS stelde haar klanten niet van deze beëindiging op de hoogte, waardoor in het begin vaak op Interliners en andere HOV-bussen discussies ontstonden tussen chauffeurs en NS-klanten die met de Interliner mee wilden reizen op hun abonnement.

Voor korting op een enkele reis of retour was een kortingskaart nodig die 37,5% korting gaf; houders van een NS OV-dagkaart konden op de Interliner een retour of enkeltje kopen met 37,5% korting. 65 plussers konden een kortingskaart kopen in de bus op vertoon van een geldig paspoort, identiteitskaart, rijbewijs of pas-65. Er kon alleen een kortingskaartje worden gekocht voor de eerste en na de laatste spitsrit. De spitsritten waren gemarkeerd in de dienstregeling. De NS-regeling, waarbij pas na negen uur 's ochtends met korting kan worden gereisd was dus niet op de Interliner van toepassing. Wanneer een retour met korting in een dalrit was gekocht mocht er wel teruggereisd worden met een spitsrit. Houders van een OV-chipkaart met het studentenreisproduct hoefden geen kortingskaartje te kopen wanneer er op saldo werd gereisd, de korting werd automatisch verrekend. Door de komst van de OV-chipkaart verviel op een aantal lijnen het HOV-tarief niet.

Overzicht Interliners en opvolgers[bewerken]

Lijn 300 t/m 399[bewerken]

Lijn 300 Emmen – Borger - Gieten - Groningen
Deze verbinding werd gestart op 6 november 1994 en werd gereden door DVM/NWH en de GADO. Op 1 januari 2003 ging deze lijn verder als Qliner 300
Lijn 301 Veendam - Hoogezand - Groningen
Deze verbinding werd gestart op 5 november 1995 door de GADO en ging op 1 januari 2003 verder als Qliner 301. Op 8 mei 2011 opgeheven na opnieuw openstelling spoor naar station Veendam.[4]
Lijn 310 Kop Afsluitdijk – Sneek – Heerenveen
De FRAM startte deze verbinding op 8 januari 1995. Op 24 mei 1998 werd de lijn verlengd naar Drachten en op 28 mei 2000 ingekort tot Bolsward - Drachten. Op 1 januari 2003 verder als Qliner 310. Later is de lijn opgeheven.
Lijn 314 Drachten - Groningen
Werd op 24 mei 1998 gestart en ging op 1 januari 2003 verder als Qliner 314.
Lijn 315 Heerenveen - Groningen
De FRAM startte deze verbinding op 28 mei 1995. Op 3 november 1996 werd de lijn verlengd naar Lelystad en werd vanaf nu gezamenlijk gereden met Midnet. Vanaf 1 januari 2003 gingen de voormalige FRAM ritten rijden als Arriva Qliner 315. De voormalige Midnet ritten bleef Connexxion rijden als Interliner. In verband met de aanbesteding van deze lijn, werd de lijn vanaf 3 juli 2005 volledig door Connexxion gereden als Qliner 315.
Lijn 320 Leeuwarden - Drachten
Ontstond op 1 september 2002 en was een afsplitsing van lijn 350. Op 1 januari 2003 verder als Qliner 320.
Lijn 321 Enschede - Groenlo - Winterswijk
GVM introduceerde deze lijn op 28 mei 1995 en werd op 1 juni 1997 opgevolgd door lijn 21s. In 1999 werd de lijn door Syntus vernummerd naar 73s.
Lijn 327 Enschede - Groenlo - Lichtenvoorde - Doetinchem - Arnhem
Ook deze GVM-lijn startte op 28 mei 1995. Op 1 juni 1997 werd de lijn ingekort tot Enschede - Doetinchem. Op 23 augustus 1998 werd dit lijn 27s en in 1999 door Syntus vernummerd naar lijn 74s.
Lijn 329 Gendringen - Doetinchem - Arnhem
Deze GVM-lijn reed van 28 mei 1995 t/m 31 mei 1997. Daarna lijn 29s. In 1999 na de komst van Syntus niet vernummerd.

Onderstaande lijnen werden gereden door Midnet.

Lijn 330 Lelystad - Dronten - Kampen Zuid - Zwolle
Reed van 6 november 1994 t/m 3 september 2005 en werd opgevolgd door Hanzeliner 330. Op 9 december 2012 opgeheven in verband met de opening van de Hanzelijn.
Lijn 331 Apeldoorn - Arnhem
Reed van 5 november 1995 t/m 15 december 2002 en ging verder als lijn 231S.
Lijn 336 Arnhem - Wageningen - Ede
Reed van 5 november 1995 t/m 14 december 2003 en ging verder als spitslijn 251
Lijn 345 Wijk bij Duurstede - Utrecht
Reed van 6 november 1994 t/m 31 mei 1997 en ging verder als spitslijn 241.
Lijn 348 Huizen - Amsterdam Amstel
Reed van 4 november 1996 t/m 2 september 2000 en ging verder als lijn 248S. Per 10 juni 2001 vernummerd naar lijn 130S.

De lijnen over de Afsluitdijk werden gezamenlijk gereden door de NZH en de FRAM.

Lijn 350 Alkmaar-Afsluitdijk-Harlingen-Leeuwarden-Drachten
Startte op 6 november 1994. Vanaf 28 mei 2000 ging de lijn niet meer naar Harlingen, maar naar Bolsward. Op 1 september 2002 ging het gedeelte Leeuwarden-Drachten verder als Arriva lijn 320. Per 2 maart 2003 werden de NoordNed diensten Qliner en de Connexxion diensten snelbus 350.
Lijn 351 Alkmaar-Afsluitdijk-Harlingen Haven-(Leeuwarden)
Startte op 6 november 1994. Tot en met 2 november 1996 gingen een aantal ritten door naar Leeuwarden. Vanaf 28 mei 2000 gebeurde dit wederom. Op 15 december 2002 werd de lijn opgevolgd door snelbus 132 op gedeelte Alkmaar - Harlingen Veerbootterminal.

Onderstaande lijnen werden gereden door de NZH.

Lijn 355 Hoorn - Den Oever - Den Helder
Reed van 6 november 1994 t/m 15 december 2002 en werd vervangen door lijn 133S. Per 14 november 2004 vernummerd naar 135S.
Lijn 362 Haarlem - Schiphol
Reed van 28 mei 1995 t/m 13 januari 2002 en werd daarna vervangen door Zuidtangent 300 (Haarlem - Bijlmer ArenA)
Lijn 370 Alphen aan den Rijn - Schiphol Centrum
Startte op 6 november 1994. Vanaf 5 november 1995 had de lijn Amsterdam Marnixstraat als eindpunt. Op 1 januari 2005 vervangen door de grijze Interliner lijn 370. Eind 2009 ingekort weer ingekort tot Schiphol-Centrum. Sinds 9 december 2012 Arriva Qliner.
Connexxion-Interliners op Den Haag Centraal

Onderstaande lijnen werden oorspronkelijk gereden door de ZWN. Connexxion verving in 2002 de groene Interliner door de grijze Interliner (later: Connexxion-Interliner). Nieuw was dat buiten de spits in deze "grijze Interliner" wel met de strippenkaart en sterabonnementen kon worden betaald, maar voor reductie-abonnementen werd wel een toeslag gevraagd. In de spits gold het HOV-tarief.

Lijn 380 Alphen aan den Rijn - Zoetermeer - Den Haag CS
Reed van 5 november 1995 t/m 5 mei 2002 en werd vervangen door de grijze Interliner 380. Sinds 9 december 2012 Arriva Qliner.
Lijn 382 Boskoop - Zoetermeer - Den Haag CS
Reed van 5 november 1995 t/m 5 mei 2002 en werd vervangen door de grijze Interliner 381. Sinds 9 december 2012 Arriva Qliner.
Lijn 387 Utrecht CS - Gorinchem
Reed van 5 november 1995 t/m 31 december 2002 en werd vervangen door Arriva Qliner 387.
Lijn 388 Utrecht CS - Dordrecht
Reed van 6 november 1994 t/m 31 december 2002 en werd vervangen door Arriva Qliner 388.
Lijn 391 Haarlem - Noordwijk - Katwijk - Leiden
Startte op 6 november 1994. Vanaf 3 november 1996 reed de lijn door naar Den Haag CS (gedeelte Noordwijk-Den Haag CS ZWN-OV lijn 95S). Op 24 mei 1998 werd de lijn ingekort tot Haarlem - Noordwijk. Op 30 mei 1999 werd de lijn helemaal opgeheven. De dienstregeling van lijn 40, die dezelfde route reed, werd uitgebreid. Lijn 391 werd samen door ZWN-OV en NZH uitgevoerd.
Lijn 395 Zierikzee - Rotterdam Zuidplein
Startte op 6 november 1994. Op een onbekend moment werden de bussen vervangen door de grijze Interliner.[5] 1997-2000 ritten door naar/van Renesse Transferium. Lijn 395 wordt tot op heden door Van Oeveren gereden (in opdracht van Connexxion). Het is de enige overgebleven Interliner dienst.

Connexxion reed onderstaande lijnen tot 9 december 2012 ook als grijze Interliner:

  • 88: Oegstgeest - Den Haag
  • 89: Lisse - Den Haag
  • 95: Noordwijk - Den Haag
  • 381 Alphen aan den Rijn - Den Haag
  • 383: Krimpen aan den IJssel - Den Haag
Een moderne MAN Lion's Coach van BBA als Interliner 401 richting Breda op Utrecht Centraal.

Lijn 400 t/m 499[bewerken]

Lijn 400 Utrecht CSOosterhout
De opvolger van de sneltreinbus van de BBA startte op 6 november 1994 en werd op 1 januari 2007 vervangen door Brabantliner 400.
Lijn 401 Utrecht CS–Breda
Ook deze lijn startte op 6 november 1994 en werd op 1 januari 2007 vervangen door Brabantliner 401.
Lijn 402 Den Bosch - Waalwijk - Dordrecht
Deze lijn reed van 6 november 1994 t/m 23 mei 1998 en werd vervangen door spitslijn 93 en 97.
Lijn 405 Bergen op Zoom naar Rotterdam Zuidplein
Van 4 november 1997 t/m 31 december 2000 reed er ook een Interliner 405. Deze lijn werd vervangen door lijn 101S. Sinds december 2009 reed ook lijn 101 (voormalige Interliner 405) als speciale HOV-lijn. Echter is de lijn nooit omgezet tot Brabantliner.

Onderstaande lijnen werden gereden door Hermes.

Lijn 410 Uden - Nijmegen
Deze lijn werd nog door de VSL gestart op 6 november 1994. Op 5 november 1995 werd de lijn verlengd: Eindhoven - Gemert - Uden - Nijmegen. Op 19 augustus 2001 werd de lijn vervangen door lijn 121S. Deel Nijmegen-Uden werd per 5 januari 2003 Novio lijn 199
Lijn 411 Nijmegen - Druten - Tiel
Deze Hermes lijn reed van 5 november 1995 t/m 31 december 2002. Nijmegen-Druten werd Novio lijn 87S. Druten-Tiel Arriva lijn 42
Lijn 412 Nijmegen - Arnhem
Deze Hermes lijn reed van 5 november 1995 t/m 13 december 2003 en werd vervangen door lijn 212S, te Arnhem naar/van Airborneplein. Daarna sneldienst vervangen door spitsbus. Spitsbus 212 opgeheven in december 2008.
Lijn 415 Venray - Venlo - Panningen
Deze Hermes lijn reed van 2 juli 1996 t/m 9 juli 2001. Gedeelte Venray-Venlo lijn 130S, gedeelte Venlo-Panningen onderliggende streeklijn 31.
Lijn 420 Aachen - Maastricht NS - Airport - Sittard
Reed van 6 november 1994 t/m 14 december 2003 en werd vervangen door lijn 420S. Lijn 420 werd nog door het VSL gestart. Per 1 januari 1995 gingen VSL en Zuidooster verder als Hermes.
Lijn 421 Aachen-via route lijn 420-Maastricht Aachen Airport-Beek-Neerbeek-Geleen-Sittard
Reed 22 oktober 2000 t/m 4 januari 2003 en werd vervangen door bestaande streekbuslijnen.
Lijn 422 Sittard - Heerlen - Kerkrade
Reed 22 oktober 2000 t/m 4 januari 2003 en werd vervangen door bestaande streekbuslijnen.
Lijn 423 Sittard - Brunssum - Kerkrade
Reed 22 oktober 2000 t/m 4 januari 2003 en werd vervangen door bestaande streekbuslijnen.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties

Beluister

(info)