Leuvense universiteitsbibliotheken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Leuvense universiteitsbibliotheken
De Leuvense Universiteitsbibliotheek
De Leuvense Universiteitsbibliotheek
Opgericht 1834 te Mechelen
Locatie Leuven, Vlag van België België
Type Universiteitsbibliotheek
Website
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

De stad Leuven was niet alleen de zetel van drie opeenvolgende universiteiten, maar ook via hen, van enkele prestigieuze universitaire bibliotheken.

De bibliotheek van de oude Universiteit Leuven[bewerken]

Sinds de oprichting van de universiteit in 1425 en tot in 1636, was er geen officiële bibliotheek van de universiteit. Zonder twijfel hadden de studenten toegang tot handschriften en gedrukte boeken bewaard in de woningen van hun professoren en in de verschillende colleges en onderwijsinstellingen.

In 1636 kwam er in de Lakenhalle een bibliotheek die een Centrale Bibliotheek genoemd kan worden.

Deze bibliotheek groeide tijdens de volgende eeuwen, en na de afschaffing van de Leuvense universiteit in 1797 werd ze in haar geheel overgebracht naar de École centrale van Brussel, een instelling die officieel de voortzetter was van de voormalige universiteit. De meest waardevolle boeken en manuscripten werden naar Parijs en de Bibliothèque Nationale (vroegere Bibliothèque Royale) overgebracht.

Het is waarschijnlijk dat er tijdens de onzekere tijden na de Franse revolutie heel wat boeken en waardevolle documenten stiekem een niet officiële weg hebben gevolgd. In veel Europese bibliotheken vindt men inderdaad boeken en manuscripten die onmiskenbaar uit de oude Universiteit van Leuven komen, zoals het originele oprichtingscharter van 1425, dat zich in 1909 in het seminarie van 's-Hertogenbosch bevond of een incunabel die toebehoorde aan de rechtsgeleerde Henricus de Piro, die zich op het einde van de twintigste eeuw in de bibliotheek van Boedapest bevond.

De rijke archieven van de voormalige universiteit van Leuven bevinden zich thans in het Rijksarchief in Leuven.

Rector Jan Frans van de Velde (1743-1823) was de laatste bibliothecaris van de bibliotheek van de oude Universiteit Leuven.

De bibliotheek van de Rijksuniversiteit Leuven[bewerken]

De Rijksuniversiteit Leuven, opgericht in 1817 door koning Willem I der Nederlanden, heeft ook een bibliotheek gesticht. In 1826 was de bibliothecaris de grote geleerde Karl Bernhardi. Hij werd opgevolgd door P. Namur.

De kern van de collectie werd gevormd door de werken van de gemeentelijke bibliotheek die de stad Leuven aan de Rijksuniversiteit in 1817 overdroeg. Daarnaast ontving de Rijksuniversiteit van de regering de som van 20.000 gulden om de boekenverzameling aan te vullen.

De bibliotheek van de Katholieke Universiteit Leuven[bewerken]

De puinen van de eerste bibliotheek van de Katholieke Universiteit Leuven, gelegen in een huis van de zeventiende eeuw Naamsestraat. Al de boeken die de Katholieke Universiteit Leuven vanaf 1835 verzameld had gingen in as.

Na de oprichting van een katholieke universiteit, eerst in Mechelen (1834), vervolgens in Leuven (1835) werd werk gemaakt van het oprichten van een nieuwe bibliotheek. Ze kwam tot stand door aankopen en schenkingen en was weldra één van de belangrijkste van het land.

De verzameling was gehuisvest in een 17de-eeuws huis in de Naamsestraat. In augustus 1914 werd het bij het begin van de Eerste Wereldoorlog door de Duitse aanvaller platgebrand. Hierdoor ging een groot aantal boeken verloren.

In tegenstelling tot wat velen denken, waren het echter niet de boeken van de Oude Universiteit Leuven, die in rook verdwenen, aangezien in 1797, veel manuscripten en de meest waardevolle werken van deze universiteit al in de Bibliotèque Nationale in Parijs waren terechtgekomen, terwijl het overige van de bibliotheek was overgedragen aan de École centrale van Brussel, voortzetter van de voormalige oude Universiteit Leuven. De bibliotheek van de École centrale van Brussel kreeg ongeveer 80.000 volumes, die na 1814 aan de Centrale Bibliotheek van Brussel werden overgedragen, en vervolgens in de Koninklijke Bibliotheek terecht kwamen.

Na de oorlog werd een nieuw gebouw opgericht en opnieuw een boekenverzameling aangelegd. De Universiteitsbibliotheek, een monumentale bibliotheek in Leuven, gelegen op het Mgr. Ladeuzeplein, werd ontworpen door Whitney Warren. Het neorenaissancistische gebouw werd opgetrokken tussen 1921 en 1928. Het gebouw was een gift van het Amerikaanse volk aan de stad Leuven en aan de Katholieke Universiteit Leuven.

De aanslag van 1914 verwekte grote verontwaardiging in binnen- en buitenland en dankzij talloze, vooral Amerikaanse, inzamelacties, met de persoonlijke inzet van Herbert Hoover, voorzitter van de Commission for Relief of Belgium, kon in 1921 begonnen worden met de bouw van een nieuw bibliotheekpand aan wat nu het Ladeuzeplein is en van het hersamenstellen van een boekenverzameling.

De toren van het bouwwerk is 87 meter hoog. Daarin bevindt zich één van de grootste beiaarden van Europa, in 1928 aangeboden door Amerikaanse ingenieurs ter herdenking van hun collega's die sneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog. De beiaard had 48 klokken, volgens het aantal Amerikaanse staten. De basklok van 7 ton, die ook het uur slaat, draagt de naam Liberty Bell of Louvain en de vierde klok bevat een inscriptie die oproept tot vrede.

Tijdens de Slag om Leuven werd op 16 mei 1940 de Universiteitsbibliotheek zwaar beschadigd door een Brits-Duits artillerieduel, waarbij nagenoeg heel de boekencollectie (900.000 stuks) in de vlammen opging. Nadien beschuldigden Duitsland en het Verenigd Koninkrijk elkaar van het plegen van deze feiten. Na de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw vrijwel volledig hersteld volgens de originele plannen. In 1987 werd het bij Koninklijk Besluit beschermd als monument. Van 1999 tot 2003 greep een grondige restauratie plaats van gevels en daken.

Vanaf 1970 werd de collectie van de universiteitsbibliotheek verdeeld als gevolg van de splitsing van de universiteit. In het overgrote deel van de gevallen gebeurde dit in onderling akkoord. In een klein aantal gevallen geraakte men het niet eens en werd besloten de boekenreeksen met oneven magazijnnummers in Leuven te houden en die met even magazijnnummers naar Louvain-la-Neuve over te brengen.De huidige collectie in Leuven telt ongeveer vier miljoen boekwerken.

Varia[bewerken]

  • Samen met de restauratie van het gebouw na de eerste wereldoorlog werd ook de prachtige beiaard gerestaureerd, eveneens met gulle Amerikaanse giften.
  • Op 26 april 2010 beklom een 21-jarige jongeman uit Kessel-Lo de voorgevel van de bibliotheek. Toen hij zich optrok aan de houten lans van het standbeeld van Sint-Joris, brak een stuk af. De jongeman viel van 20 meter hoog en kwam terecht op de stoep van het Ladeuzeplein, waar zijn vrienden stonden. De jongeman was op slag dood en alle hulp was vergeefs.

Bibliografie[bewerken]

  • Wolfgang Schivelbusch, Die Bibliothek von Löwen. Eine Episode aus der Zeit der Weltkriege, Hanser, München 1988. ISBN 3-446-15162-1
  • Chris Coppens, Mark Derez, Jan Roegiers, Leuven University Library 1425 -2000, Leuven, 2000. ISBN 90-5867-466-5
  • John N.Horne, Alan Kramer, German Atrocities, 1914. A History of Denial, Yale University Press, New Haven, Conn. 2001. ISBN 0-300-08975-9

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Rector: Rik Torfs
Vicerector(en): Georges Gielen · Rik Gosselink · Katlijn Malfliet · Danny Pieters · Didier Pollefeyt · Wim Robberecht · Liliane Schoofs · Marc Depaepe
Faculteiten en doctoral schools: Groep Humane Wetenschappen: Theologie en Religiewetenschappen · Hoger Instituut voor Wijsbegeerte · Bijzondere Faculteit Kerkelijk Recht · Rechtsgeleerdheid · Sociale Wetenschappen · Economie en Bedrijfswetenschappen · Letteren · Psychologie en Pedagogische Wetenschappen · Doctoral School for the Humanities and Social Sciences · Groep Biomedische Wetenschappen: Geneeskunde · Farmaceutische Wetenschappen · Bewegings- en Revalidatiewetenschappen · Doctoral School of Biomedical Sciences · Groep Wetenschap & Technologie: Wetenschappen · Ingenieurswetenschappen · Bio-ingenieurswetenschappen · Industriële Ingenieurswetenschappen · Architectuur · Arenberg Doctoral School of Science, Engineering & Technology
Faciliteiten: Alma · Amerikaans College · Campuskrant · Centrum voor Levende Talen · Instituut voor Naamkunde en Dialectologie · Justus Lipsiuscollege · KADOC · Kasteel van Arenberg · Lakenhal · Leuvense universiteitsbibliotheken · Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving · Pauscollege · Rega Institute for Medical Research · Universitair Ziekenhuis Leuven · Vliebergh Senciecentrum
Faculteitskringen en koepels: Bios · Ekonomika · Farmaceutica · Historia · Landbouwkring · Leuvense Overkoepelende KringOrganisatie · Medica · Medisoc · Scientica · Studentenraad Associatie Leuven · Vlaams Rechtsgenootschap · Vlaamse Technische Kring
Studentenverenigingen: Kring voor Internationale Betrekkingen · Leuvens Universitair Koor · ULYSSIS · Universitair Harmonieorkest · Universitair Symfonisch Orkest · Veto ·
Campussen: Leuven: Leuven · Heverlee · Gasthuisberg · Sint-Katelijne-Waver: De Nayer Instituut · Antwerpen: Sint-Andries · Carolus · Geel: Technologiecampus Geel · Aalst: Technologiecampus Aalst · Gent: Technologiecampus Gent · LUCA Sint-Lucas Gent · Brussel: Campus Sint-Lukas Brussel · campus Brussel · Kortrijk: Kulak · Brugge en Oostende: Kulab · Diepenbeek: KHLim
Associatie KU Leuven: UC Leuven-Limburg · LUCA School of Arts · Odisee · Hogeschool Thomas More · Katholieke Hogeschool Vives
Internationaal: CESAER · Coimbragroep · European University Association · LERU
Historisch: Oude Universiteit Leuven · Rijksuniversiteit Leuven · Katholieke Universiteit van Mechelen · Leuven Vlaams · Université catholique de Louvain