Tiensjan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tiensjan
Naam (taalvarianten)
Traditioneel 天山
Vereenvoudigd 天山
Hanyu pinyin Tiān Shān
Jyutping (Standaardkantonees) tin1 saan1
Letterlijke vertaling hemel, berg
Tiensjan
Tiensjan, ten noorden van de Zijderoute
Tiensjan, ten noorden van de Zijderoute
Hoogste punt Overwinningspiek (7439 m)
Lengte 2450 km
Breedte 400 km
Oppervlakte 1.036.000 km²
Locatie Kazachstan, Kirgizië, Volksrepubliek China
Coördinaten 42° 0′ NB, 80° 0′ OL
Tiensjan
Tiensjan
Tien shan sat.jpg
De Gorkipiek in de Kirgizische Tiensjan
De Gorkipiek in de Kirgizische Tiensjan
Portaal  Portaalicoon   Aardwetenschappen
Tiensjan in Sinkiang
Werelderfgoed natuur
Land Vlag van China China
UNESCO-regio Azië en de Grote Oceaan
Criteria vii, ix
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr. 1414
Inschrijving 2013 (37e sessie)
UNESCO-werelderfgoedlijst

De Tiensjan of Tian Shan is een bergketen in Centraal-Azië, in het grensgebied van Kazachstan, Kirgizië en de Chinese autonome regio Sinkiang. In de meeste talen wordt de Chinese naam gebruikt welke "hemelse bergen" betekent .

De hoogste toppen in de Tiensjan zijn de Overwinningspiek (Pik Pobedy, Ğeňiš Čokusu 7439 m) en de iets noordelijker gelegen Chan Tengri (7010 m), die zich op het Chinees-Kirgizisch-Kazachse drielandenpunt bevindt en de noordelijkste "zevenduizender" van de wereld is (als althans de ijskap wordt meegerekend). Tussen beide bergen bevindt zich de Eňilčekgletsjer, de grootste van de Tiensjan. Ten westen hiervan ligt het meer Ysykköl, dat het op een na grootste bergmeer ter wereld is.

De Tiensjan vormt de waterscheiding tussen het stroomgebied van de Tarim aan de zuidoostkant en dat van de Ili, de Syr Darja en de Tsjoej aan de noordwestkant. Al deze rivieren zijn endoreïsch: dat wil zeggen dat niets van de neerslag die in het gebergte valt de oceaan bereikt. Het gebergte watert af op het Lop Nor (via de Tarim), het Balkasjmeer (via de Ili) en het Aralmeer (via de Syr Darja). Het water van de Tsjoej bereikt geen enkel meer, maar verdampt voortijdig in de steppe zonder de Syr Darja te bereiken.

De zuidwestelijke voortzetting van de Tiensjan is de Pamir en de noordoostelijke de Bogda Shan.

De voornaamste verkeersroute door de Tiensjan loopt via de Torugartpas (3752 meter) op de grens van China en Kirgizië.