Wapen van Oost-Vlaanderen
| Wapen van Oost-Vlaanderen | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Wapen van Oost-Vlaanderen | ||||
| Versies | ||||
 Klein Wapen van Oost-Vlaanderen | ||||
| Details | ||||
| Ingevoerd | 17 mei 1837 | |||
| Helmteken | een gravenkroon met dertien parels, waarvan drie verheven en gehouden | |||
| Schild | In goud een leeuw van sabel getongd en geklauwd van keel. | |||
| Andere elementen | Zwart Geel Rood | |||
| ||||
Het wapen van Oost-Vlaanderen is het officiële wapenschild van de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. Het wapen is geïnspireerd en afkomstig van dat van het graafschap Vlaanderen en kreeg in 1837 de status als officieel symbool van de provincie.[1][2][3][4]
Ontwerp
[bewerken | brontekst bewerken]De beschrijving van het wapen (met heraldische kleuren):
Wapen met alle ornamenten
[bewerken | brontekst bewerken]in goud een leeuw van sabel, geklauwd en getongd van keel; het schild getopt met een gravenkroon met dertien parels, waarvan drie verheven, en gehouden door twee leeuwen van sabel, geklauwd en getongd van keel; het geheel geplaatst op een sokkel van drie treden van zilver.
Het wapen van de provincie Oost-Vlaanderen is identiek aan het wapen van Vlaanderen en is omringd met externe ornamenten. Het wapen wordt getopt met een gravenkroon en heeft twee leeuwen als schildhouders. Het staat op een sokkel.[1]
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Graafschap Vlaanderen
[bewerken | brontekst bewerken]De eerste Vlaamse graaf die het leeuwensymbool gebruikte, was Filips van de Elzas. Volgens een vrij hardnekkige mythe bracht hij het mee uit het Nabije Oosten, na het veroverd te hebben op een islamitisch heerser[5] (soms gepreciseerd als Saraceens leider of geïdentificeerd als een zekere Nobilion, koning van Abilene en Syrië). Er wordt ook vaak gewezen op de gelijkenis met het wapen van sultan Baibars.[1][6][7]
Dit klopt echter niet.[8] In 1162 had graaf Filips van de Elzas al een leeuw (of "moedig dier") op zijn zegelring, en werd hij er op zijn helm, schild en banier mee afgebeeld. Hij vertrok echter pas in 1177 op kruistocht (en niet tegen Baibars, die pas in 1223 geboren werd).[6]
Een meer waarschijnlijke hypothese is dat graaf Filips de staande leeuw heeft overgenomen van het wapen van Willem van Ieper, op wiens nalatenschap Filips beslag wilde laten leggen (ten nadele van Willems onwettige maar gelegitimeerde zoon). Willem van Ieper had op zijn beurt het leeuwensymbool (maar dan wel vaak gaande afgebeeld) meegenomen uit Engeland. Zijn oom Geoffrey Plantagenet was er al in 1155 mee afgebeeld.[6][9]
Oost-Vlaanderen (Verenigd Koninkrijk der Nederlanden)
[bewerken | brontekst bewerken]Het ontwerp van het wapen van Oost-Vlaanderen werd voor het eerst te zien toen de provincie nog onder het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden behoorde, in 1815, deze bestond dus uit haar eigen wapenschild, getopt door het wapen van Nederland met een Nederlandse gravenkroon bovenaan.[2]
Dit ontwerp bleef na de Belgische revolutie in 1831 toen Oost-Vlaanderen een Belgische provincie werd, het principe van het wapen bleef: een zwarte leeuw met rode klauwen en tong open een geel veld, maar binnen het Koninkrijk België verdween het wapen van Nederland en de Nederlandse gravenkroon en deze werd vervangen door een Belgische gravenkroon en in 1997 werden de externe ornamenten toegevoegd.[3]
Dit wapen werd officieel in gebruik gesteld op 17 mei 1837.
Historische wapens
[bewerken | brontekst bewerken]Graafschap Vlaanderen
[bewerken | brontekst bewerken]_(according_to_the_Gelre_Armorial).svg)
Het wapen van het Graafschap Vlaanderen was het wapenschild van het vroegere Vlaanderen. De Leeuw werd eerst gebruikt door Filips van de Elzas in de 12e eeuw als zijn persoonlijk wapen als graaf van Vlaanderen en werd later dan ook gebruikt door het Graafschap Vlaanderen, zowel als wapen en als vlag/wapenbanier.[2][6]
In goud (= geel) een leeuw van sabel (= zwart) getongd en geklauwd van keel (= rood).
Het wapen van het Graafschap Vlaanderen vormde inspiratie voor het wapen van de provincie Oost-Vlaanderen, het wapen van de provincie is ook een zwarte geel met rode klauwen en tong op een geel schild.
Oost-Vlaanderen (Verenigd Koninkrijk der Nederlanden)
[bewerken | brontekst bewerken]
Het wapen van de provincie Oost-Vlaanderen toen het nog behoorde tot het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden.[2][10]
Gedeeld
1. in goud een leeuw van sabel, geklauwd en getongd van keel.
2. Het schild getopt in azuur, bezaaid met blokjes van goud, een leeuw van goud, gekroond met een kroon, getongd en genageld van keel, in de rechtervoorklauw opgeheven houdende in schuinlinkse stand een zwaard van zilver met gevest van goud en in de linkervoorklauw een bundel van zeven pijlen van zilver met punten van goud, de pijlen tezamen gebonden met een lint mede van gouden en het schild gekroond door een gravenkroon met dertien parels, waarvan drie verheven
Het ontwerp van het wapen van Oost-Vlaanderen werd voor het eerst te zien toen de provincie nog onder het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden behoorde, in 1815, deze bestond dus uit haar eigen wapenschild, getopt door het wapen van Nederland met een gravenkroon vanboven.
Oude Wapenbanier
[bewerken | brontekst bewerken]
Het oude (onofficiële) wapenbanier van Oost-Vlaanderen was het wapenschild van Oost-Vlaanderen in vlaggenvorm (of banier vorm).[11][12][13]
In goud (= geel) een leeuw van sabel (= zwart) getongd en geklauwd van keel (= rood).
Het ontwerp van dit (onofficiële) wapenbanier verwijst naar het historische wapen van het Graafschap Vlaanderen die net zoals het graafschap een zwarte leeuw met rode klauwen en tong op een geel veld weergeeft. Het wapenbanier werd vroeger (onofficieel) gebruikt als vlag van Oost-Vlaanderen, maar is later weggevallen toen de officiële provincievlag werd aangenomen.
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 3 Wapen en vlag. Provincie Oost-Vlaanderen. Geraadpleegd op 17 januari 2026.
- 1 2 3 4 BelVlaanderen. www.hubert-herald.nl. Geraadpleegd op 17 januari 2026.
- 1 2 Oost-Vlaanderen. heraldry-wiki.com. Geraadpleegd op 17 januari 2026.
- ↑ Belgische Senaat - Halfrond. www.senate.be. Gearchiveerd op 11 december 2025. Geraadpleegd op 17 januari 2026.
- ↑ Lucas Catherine (1993). Vuile Arabieren. Bedlectuur voor Vlaams Blokkers. Hadewijch, 100 blz.
- 1 2 3 4 Heraldiek van de Vlaamse Leeuw | Kathedralenbouwers. kathedralenbouwers.clubs.nl. Geraadpleegd op 17 januari 2026.
- ↑ "De leeuw van de moedige sultan", De Standaard. Gearchiveerd op 1 november 2023. Geraadpleegd op 17 januari 2026.
- ↑ Ernest Warlop (1980). Oude Vlaenderen en de Zwarte Leeuw op Gouden Veld. Miscellanea Archivista, XXVIII, blz. 5–52.
- ↑ Op zijn epitaaf in de Kathedraal van Le Mans: zie Adrian Ailes, The Origins of The Royal Arms of England, Reading, Graduate Center for Medieval Studies, University of Reading, blz. 52–53
- ↑ (en) Wapen van West-Vlaanderen/Blason de West-Vlaanderen/Arms (crest) of West-Vlaanderen. Heraldry of the World. Gearchiveerd op 11 december 2025. Geraadpleegd op 17 januari 2026.
- ↑ (en) East Flanders (Province, Belgium). www.crwflags.com. Geraadpleegd op 17 januari 2026.
- ↑ Oost-Vlaamse Gilde (6 oktober 2007). naamloos.
- ↑ Prachtige grote Vlag Provincie Oost Vlaanderen 300 x 200 cm. :: Vlaams Historisch Archief. www.vlaams-historisch-archief.org. Geraadpleegd op 17 januari 2026.