Burum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Burum
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Burum
Burum
Burum
Situering
Provincie Friesland
Gemeente Kollumerland c.a.
Coördinaten 53° 16′ NB, 6° 14′ OL
Algemeen
Inwoners 615 (1 jan. 2014)
Detailkaart
Locatie in de gemeente Kollumerland
Locatie in de gemeente Kollumerland
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Burum (Kollumerlands/Fries: Boerum) is een dorp in de gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland van de Nederlandse provincie Friesland. Het dorp telt ongeveer 615 inwoners.

Burum heeft een dorpshuis (Toutenburg), een christelijke basisschool (Op de Hoogte), een hervormde kerk met toren, een beeldentuin en de koren- en pelmolen Windlust. Al in 1694 werd een molen op deze plaats vermeld. De molen die hier tot een brand op 8 april 2012 stond, dateerde uit 1787 en was vele malen hersteld en gerestaureerd, voor het laatst in 2000.[1]

Geschiedenis[bewerken]

Burum is een terpdorp, in de vroege Middeleeuwen ontstaan op een kwelderwal. Het dorp wordt voor het eerst genoemd in een oorkonde uit 1408. Burum is monnikenlatijn voor het woord 'buren'.

Ten zuiden van het dorp lag tussen de 13e en 16e eeuw het cisterciënzer vrouwenklooster Galilea, waar nu aan de Friesestraatweg op nummer 1-3 een koprompboerderij uit omstreeks 1905 staat als één van een reeks monumentale boerderijen. Ook de stelpboerderij daarachter met nr. 5-7 staat op de plaats van het oude kloosterstee. Ten zuiden van die boerderij is van 1895 - 1900 van een oppervlakte van 1,5 hectare 1,5 meter afgegraven door Pieter Beins Kamminga, waarna de terpaarde per schip naar de ontginningsgebieden bij Marum werd vervoerd als bemesting van de daar ontgonnen heidegronden. Het dorp had met de Burumervaart, ook Schipsloot genaamd, een waterverbinding met de Lauwers. In 2006 is er opnieuw een open verbinding met de Olde Lauwers geopend en sinds mei 2007 heeft Burum een eigen jachthaven genaamd De Dwinger.

De huidige hervormde kerk van Burum werd gebouwd in 1784 op de plek van een laat middeleeuwse voorganger. In de kerk bevinden zich een 18e-eeuwse preekstoel met gesneden kariatiden, getordeerde ionische zuilen en een doophek uit 1630, een negental 17e- en 18e-eeuwse herenbanken, een aantal deels 17e-eeuwse grafzerken, een drietal 18e-eeuwse koperen kronen en een orgel van Petrus van Oeckelen uit 1876. In de toren bevinden zich een klokkestoel met een door Steen en Borchardt gegoten klok uit 1756 en een door Bonaventura Eijsbouts gemaakt mechanisch uurwerk uit 1913. Tegenover de kerk staat de in 1878 in eclectische stijl gebouwde pastorie, een middenganghuis. De gereformeerde kerk uit rond 1895 is een eenvoudige zaalkerk. De gereformeerde gemeente van het dorp is echter ouder; deze werd in 1835 persoonlijk door Hendrik de Cock gesticht als eerste gereformeerde kerk(gemeenschap) van Nederland.

In de dorpskom hebben de ontwikkelingen rond de kerk plaatsgevonden, aan de Uithof en langs de Herestraat die de doorgaande route van zuid naar noord ging vormen en het dorp buiten de kern een langgerekt karakter gaf. Om de kerk staat aan de Uithof een variatie aan woningen waarvan het pand Uithof 4 met een souterrain en een over een trapbordes bereikbare hoofdverdieping opvalt. Het pand stamt in de kern mogelijk uit 1678, maar de huidige vorm kreeg het pas rond 1840. Aan de Wendel is in 1878 ter plaatse van de oude afgebroken pastorie in een ruime tuin een nieuwe gebouwd, een grote blokvormige middengangwoning met een verdiepte portiek. Ook aan de Herestraat staat een aantal van dit type woningen, waarvan enkele met decoratieve elementen. Aan de Kloosterweg 1 staat de oude gereformeerde lagere school uit 1921, een drieklassige gangschool.

Ten noorden van het dorp ligt grondstation It Greate Ear (Station 12) voor satellietcommunicatie van inmarsat, dat voorheen stratos en Xantic heette. Op het terrein van het grondstation ligt het satellietgrondstation van Defensie, van de afluisterdienst NSO.

Geboren in Burum[bewerken]

Trivia[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties