Dragon (plant)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dragon
Artemisia dracunculus1.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Campanuliden
Orde: Asterales
Familie: Asteraceae
Onderfamilie: Asteroideae
Geslachtengroep: Anthemideae
Geslacht: Artemisia
Soort
Artemisia dracunculus
L. (1753)
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Dragon (Artemisia dracunculus) is een plant uit de composietenfamilie (Asteraceae).

Dragon is afkomstig uit Centraal-Azië. Er zijn diverse vermeldingen van dragon in kruidenboeken uit de 17e t/m 19e eeuw. Maar in de eeuwen daarvoor is er geen vermelding van dit kruid.[1] Zowel de blaadjes als de bloemen zijn eetbaar.

De toevoeging "dracunculus" in de latijnse naam van het kruid betekent "kleine draak". Dit zou duiden op de gekrulde wortel en de vorm van de bladeren, die wat weg hebben van drakentongen.

Er bestaat grote variatie in samenstelling en morfologie tussen verschillende regionale variëteiten van Artemisia dracunculus. Dit is mede toe te schrijven aan het veelvuldig en in uiteenlopende mate optreden van polyploïdie bij deze soort. Dat verklaart ook waarom er een grote variëteit aan fytochemische profielen bestaat bij deze soort en er inconsistenties bestaan bij de taxonimische indeling.

Franse en Russische dragon[bewerken]

Volgens de huidige botanische classificatie wordt Artemisia dracunculus niet onderverdeeld in ondersoorten. Meestal worden er twee cultivars of variëteiten van deze soort beschreven: Franse dragon (soms Duitse dragon genoemd) en Russische (of wilde) dragon. Beiden verschillen duidelijk qua samenstelling, smaak en toepassing. Franse dragon is zoet en aromatisch en heeft een peperachtige anijsachtige smaak, terwijl de Russische dragon een bittere, minder uitgesproken smaak heeft. Franse dragon is waarschijnlijk via veredeling uit Russische dragon ontstaan. Het is een steriele tetraploïde die waarschijnlijk alleen via klonen vermeerderd kan worden.

In Engelstalige wetenschappelijke tijdschriften wordt vooral Franse dragon beschreven, terwijl in Russischtalige wetenschappelijke publicaties met name russische dragon wordt beschreven. Franse dragon wordt daarin niet genoemd, wel worden in Russische publicaties zes variëteiten van Russische dragon beschreven. In de wetenschappelijke literatuur worden daarnaast nog andere regionale dragonvariëteiten beschreven (Italiaans, Pools, Iraans, Amerikaans) op basis van verschillen in de samenstelling van de etherische olie.

Met name de Franse dragon is een populair keukenkruid dat vooral bekend is uit de klassieke (Franse) keuken. Dragon vormt een bestanddeel van de fines herbes, een kruidenmengsel dat vaak gebruikt wordt om soepen, eieren en boter op smaak te brengen. Het is vooral bekend als ingrediënt in klassieke sausen zoals bearnaise en bechamel, maar het wordt ook vaak gebruikt in vinaigrettes en mosterd (Dijonmosterd). De jonge uitlopers worden in het nabije oosten geserveerd als aperitiefhapje. In Hongarije wordt het gebruikt bij de bereiding van schapenvlees en kaas.

Russische dragon wordt gebruikt als essentiële smaakmaker van een in Georgië, Azerbeidzjan, Armenië, Estland, Rusland en Oekraïne populaire frisdrank, genaamd "Tarkhun" (ტარხუნა). Deze drank werd in 1887 uitgevonden door de Georgische apotheker Mitrofan Lagidze, die experimenteerde met het mengen van natuurlijke dragonsiroop en sodawater bij het bereiden van limonade.[2]

Samenstelling[bewerken]

Dragon bevat diverse secundaire plantenstoffen, waarvan de belangrijksten zijn coumarines, flavonoïden en fenolzuren. Daarnaast bevat de plant sesquiterpenoïden en vitaminen.

De meeste wetenschappelijke aandacht gaat echter naar de etherische olie van dragon. Bij Russische dragon zijn terpineen-4-ol, sabineen en elemicine de belangrijkste componenten in de etherische olie en zijn naar verhouding maar weinig methyleugenol (circa 10%) en estragol (circa 3%) aanwezig. In de etherische olie van Franse dragon zijn de belangrijkste stoffen estragol (tot maximaal 82%) en methyleugenol (tot maximaal 39%), elemicine (tot maximaal 57%) en terpinoleen (tot maximaal 25%).[1]

Bij dierproeven en ander onderzoek blijken estragol en methyleugenol gentoxisch te zijn en daarmee mogelijk kankerverwekkend. De gehaltes estragol en methyleugenol zijn ook afhankelijk van het oogstmoment: in het begin van de zomer is het gehalte methyleugenol het hoogst en daalt daarna. Naarmate de zomer vordert, stijgen juist de estragolgehaltes. Bij het koken verdampen deze vluchtige bestanddelen van dragon.[1]

Eigenschappen[bewerken]

  • Russische dragon wordt in de volksgeneeskunde van Rusland en midden Azië toegepast, vooral ter behandeling van stoornissen van het maag-darmkanaal.[3] Het zou de eetlust stimuleren en helpen om gifstoffen uit het lichaam te werken.
  • In de Iraanse traditionele geneeskunde, werden de gedroogde bovengrondse delen van de russische dragon gebruikt bij de behandeling van epilepsie.[2] Bij muizen blijkt de etherische olie uit de bovengrondse delen inderdaad epileptische insulten te kunnen verminderen.[4]
  • Recente studies wijzen echter ook op een mogelijke hypoglykemische werking en toepasbaarheid van Russische dragon bij diabetes.[3] Bij verschillende dieren blijkt dragon hyperglykemie tegen te kunnen gaan en de werking van insuline te verbeteren.[2] Een ethanolisch extract van Russische dragon remt tevens het enzym aldosereductase, het enzym dat de omzetting van glucose naar sorbitol katalyseert.[5] Aldosereductaseremmers worden in de geneeskunde oonderzocht als een manier om oog- en zenuwschade te voorkomen bij mensen met diabetes.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c d (en) Obolskiy D, Pischel I, Feistel B, Glotov N, Heinrich M Artemisia dracunculus L. (tarragon): a critical review of its traditional use, chemical composition, pharmacology, and safety. J Agric Food Chem. 2011 Nov 9;59(21):11367–84. PMID 21942448. DOI:10.1021/jf202277w. Gratis volledige artikel: http://discovery.ucl.ac.uk/1352036/1/Obolskiy-et-al2011-Art-dracunculusJAFC%255B1%255D.pdf
  2. a b c (en) Kauschka M, Burkard N, Pischel I, Obolskiy D, Heinrich M, Butterweck V, et al. Russian Tarragon – A spice plant and its health potentials. Nutracos. 2012 Jul;11(4):2–6. Dit artikel is door de uitgever gratis toegankelijk gemaakt op http://en.calameo.com/read/00015131373e40dc583fd.
  3. a b (en) Pischel I, Burkard N, Kauschka M, Butterweck V, Bloomer RJ. Potential application of Russian Tarragon (Artemisia dracunculus L.) in health and sports. J Int Soc Sports N. 2011;8(Suppl 1):P16. DOI:10.1186/1550-2783-8-S1-P16. PMC 3238148. Dit is een open access artikel, beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding (CC BY; versie 2.0).
  4. (en) Sayyah M, Nadjafnia L, Kamalinejad M. Anticonvulsant activity and chemical composition of Artemisia dracunculus L. essential oil. J Ethnopharmacol. 2004 Oct;94(2-3):283–7. PMID 15325732. DOI:10.1016/j.jep.2004.05.021. Gratis volledige artikel: http://www.researchgate.net/profile/Mohammad_Kamalinejad2/publication/8385904_Anticonvulsant_activity_and_chemical_composition_of_Artemisia_dracunculus_L._essential_oil/links/0c96052ea865d757ab000000.pdf
  5. (en) Watcho P, Stavniichuk R, Ribnicky DM, Raskin I, Obrosova IG. High-fat diet-induced neuropathy of prediabetes and obesity: effect of PMI-5011, an ethanolic extract of Artemisia dracunculus L. Mediators Inflamm. 2010;2010:268547. PMID 20396384. DOI:10.1155/2010/268547. PMC 2852597. Dit is een open access artikel, beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding (CC BY).