First-person shooter

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nexuiz, een vrije first-person shooter
Nexuiz
Nexuiz

Een first-person shooter of FPS is een genre binnen de actiespellen waarin de speler in een eerste persoons gezichtsveld speelt. In first-person shooters houdt de speler een wapen of een ander voorwerp in zijn handen waarmee tegen vijandige personages gevochten kan worden.

Geschiedenis[bewerken]

Ontstaan van het genre[bewerken]

In 1992 bracht id Software Wolfenstein 3D uit, de eerste first-person shooter met VGA graphics en ondersteuning voor geluidskaarten. De populariteit van dit spel betekent de geboorte van dit genre. Wolfenstein 3D werd kort daarop verdreven door de grootvader van het genre, Doom (1993). Doom introduceerde network-multiplayermogelijkheden en zorgde er hiermee voor dat de FPS een standaard werd in de game-genres; de uitdaging van deze spellen is menselijke tegenstanders neer te schieten en weg te blazen.

System Shock (1994) en System Shock 2 (1999) combineerde FPS-elementen met role-playing game (RPG) en horrorelementen. Deze spellen werden zeer goed ontvangen door de critici en heeft een grote groep volgelingen onder gamers, maar weinig mainstreamsucces.

In 1997 werd Goldeneye uitgebracht voor de Nintendo 64. Dit spel wordt door sommigen nog steeds beschouwd als de eerste en beste FPS voor een console.

In 1998 werd Unreal uitgebracht, een FPS met voor die tijd baanbrekende technieken zoals standaardondersteuning voor 3DFX Glide, OpenGL en Direct3D rendering, realistische wateroppervlakken, 3D-modellen die uit polygonen zijn opgebouwd, positioneel 3D-geluid en tijdsgetrouwe belichting in alle mogelijke kleuren. Het eerste deel van Unreal heeft een sterk single-playerspel, een coöperatief spel en een aantal deathmatch varianten die later de basis vormden voor Unreal Tournament.

In 1998 werd Half-Life uitgebracht, met een single-playerdeel waarin de nadruk op doelstellingen en actie ervoor zorgden dat de speler betrokken werd bij het verhaal. Het enorme succes van dit spel leidde tot een enorme groei in spellen met een soortgelijke nadruk op het verhaal en de daaruit voortkomende actie.

Ook in 1998 werd Thief, the Dark Project uitgebracht. Dit wordt door de critici beschouwd als een van de eerste FPS waar succesvol sluip-elementen in verwerkt zijn. Het wordt door sommige dan ook een First Person Sneaker genoemd.

In 1999 werd Counter-Strike een modificatie op Half-Life uitgebracht waarmee een subgenre binnen de FPS, team multiplayer FPS, ontstond.

2000 - heden[bewerken]

In 2000 werd Deus Ex uitgebracht, een single player FPS waarin elementen van zowel RPG en adventures worden samengevoegd. Deus Ex bevat naast primaire ook vele secundaire doelstellingen en verschillende manieren om een missie te volbrengen. Dit spel heeft een character-systeem dat vergelijkbaar is met een RPG. Voor het volbrengen van doelstellingen krijgt men ervaringspunten die gebruikt kunnen worden om je personage te verbeteren.

In datzelfde jaar komt ook Soldier of Fortune (SoF) uit. Een sterk singleplayerverhaal waarin de combinatie van OpenGL met de Ghoul engine zorgt voor realistische vuurgevechten. Dit is de eerste shooter waarbij de tegenstander zichtbaar gewond en zelfs verminkt kan worden. Deze feature wordt in de opvolger SoF II - Double Helix(2002) uitgeschakeld, maar kan door het wijzigen van een instelling (Parental Control) weer worden ingeschakeld. Operation Flashpoint dat in 2001 uitkwam, was baanbrekend vanwege de open wereld en realistische natuurverschijnselen. Ook was het een van de eerste shooters waarbij het niet loont om als een Rambo de tegenstanders te lijf te gaan, maar geduld en hulp van je medesoldaten belangrijk is.

Vanaf 2002 werden Tweede Wereldoorlog-shooters ontzettend populair. Het begon met Medal of Honor: Allied Assault, waarbij het westfront van de Tweede Wereldoorlog centraal stond. Revolutionair aan dit spel was de vermenging van locaties uit de bekende film Saving Private Ryan en scripted events (voorgeprogrammeerde gebeurtenissen) die de speler een filmische ervaring geven. Zo speelt de speler de intense openingsscène uit Saving Private Ryan, de landing op Omaha Beach na.

Tevens kwam in 2002 Battlefield 1942 uit. In dit spel is het mogelijk om als soldaat tanks, jeeps en vliegtuigen te besturen. De maps (computergeanimeerde ruimtes waarin je kunt lopen) zijn een stuk groter dan in andere games. ''Battlefield: Vietnam (2004) is de opvolger. In 2005 komt Battlefield 2: Modern Combat uit.

Op 29 mei 2003 bracht Splash Damage Wolfenstein: Enemy Territory (ET) uit als een gratis computerspel. Een opzichzelfstaand vervolg op Return to Castle Wolfenstein. Wolfenstein:Enemy Territory was eigenlijk gepland als een commerciële uitbreiding voor de populaire FPS Return to Castle Wolfenstein. Echter, door problemen met de single-player mode, werd de multiplayer versie gratis uitgebracht.

In 2003 kwam Call of Duty uit. Dit spel, grote concurrent van Medal of Honor, laat betere graphics zien en is ook online een groot succes. De Slag om Stalingrad-level is een van de hoogtepunten uit het spel. Kort hierna kwam opvolger Call of Duty: United Offensive uit. Dit is een mix van zijn succesvolle voorganger en Battlefield 1942.

Medal of Honor: Pacific Assault (2004) is de opvolger van Medal of Honor: Allied Assault uit 2002. Dit spel, waarbij alleen de naam hetzelfde is gebleven, speelt zich af in de Stille Oceaan. Na de Japanse aanval op Pearl Harbor strijd je als Amerikaan tegen het Japanse leger.

Begin 2005 komt het eerste, en daarmee ook revolutionaire, strategische FPS-spel Brothers in Arms uit, dat in de Tweede Wereldoorlog is gesitueerd. Al voor de maak van de bovengenoemde WOII-spellen, werkte Gearbox Software aan dit spel. Het laat de harde realiteit van de oorlog zien en is gebaseerd op een waargebeurd verhaal over een 101st Airborne Parachutisten squadron dat tijdens D-Day, op 6 juni 1944 met parachutes voet aan grond zette aan de Franse kust in Normandië. Een poging om de Duitse onderdrukking te stoppen. Als sergeant Matt Baker leid je een squad, dat van jouw beslissingen afhangt. In dit spel zou je voor het eerst een hechte band moeten krijgen met je medesoldaten. Historische gebeurtenissen en gebieden zijn zo precies mogelijk nagemaakt, door middel van foto's van de Army Signal Corps en ooggetuigen.

Half Life 2, de veelbelovende en langverwachte opvolger van het eerste deel, komt tegelijk met de nieuwe variant Counter-Strike: Source in 2004 uit. De graphics zijn zeer ver gevorderd en de afwisseling van de missies is groot. Het spel is zo realistisch dat je hersenen denken te lopen, terwijl je lichaam niet beweegt. Dit verschijnsel veroorzaakt bij veel mensen zeeziekte.

In 2004 is ook een groots, Nederlands spel van Sony, Killzone, uitgekomen. In dit spel vecht je tegen buitenaardse wezens.

In 2006 is er een nieuwe, revolutionaire console op de markt uitgekomen, de Nintendo Wii. Bij deze console zijn de oude joysticks vervangen door de Nunchuk controller en een afstandsbediening. Op deze console is er een nieuwe FPS uitgekomen, genaamd Call of Duty 3. In dit spel is de besturing van belang, omdat je je "character" bestuurt met echte bewegingen en niet door op een knop te duwen.

Kenmerken[bewerken]

De meeste FPS-spellen maken gebruik van het frags-scoresysteem. Sommige maken ook gebruik van Skills.

De first-person shooter is nog steeds een populaire vorm van spelen die zowel single player als multi player (veelal online) gespeeld kan worden. De FPS breidt zich in allerlei richten steeds verder uit waarbij sommige spellen meer of minder baanbrekend zijn op het gebied van verhaalelementen of combinaties met andere genres.

Ondertussen worden er ook zeer regelmatig verbeteringen op het gebied van onder andere grotere omgevingen, meer detail in grafische elementen, het verbeteren van verlichting. Al deze verbeteringen leiden niet altijd naar betere spellen maar leiden uiteindelijk wel vaak tot meer een meer realistische weergave van de spelwereld.

Voorbeelden[bewerken]

Hieronder volgt een selectie van bekende 3D FPS-spellen. Het is niet bedoeld als een volledig overzicht.

Invloedrijke FPS
Jaar Titel Ontwikkelaar
1992 Wolfenstein 3D id Software
1993 Doom id Software
1996 Quake id Software
1996 Duke Nukem 3D 3D Realms
1997 Goldeneye 007 Rare
1998 Unreal Epic Games
1998 Half-Life Valve Corporation
1998 Tribes Dynamix
1999 Turok 2: Seeds of Evil Acclaim Entertainment
1999 Counter-Strike Valve Corporation
1999 Medal of Honor EA Games
1999 Unreal Tournament Epic Games
2000 Deus Ex Ion Storm
2001 Return to Castle Wolfenstein Gray Matter Interactive/Nerve Software/id Software
2001 Operation Flashpoint: Cold War Crisis Bohemia Interactive Studio
2001 Halo: Combat Evolved Bungie
2002 America's Army United States Army
2002 Metroid Prime Retro Studios
2003 Wolfenstein: Enemy Territory Splash Damage
2003 Call of Duty Infinity Ward
2004 Half-Life 2 Valve Corporation
2004 Doom 3 id Software
2004 Far Cry Crytek
2005 Battlefield 2 Digital Illusions CE
2005 Brothers in Arms Gearbox Software
2005 SWAT 4 Sierra
2005 Call of Duty 2 Infinity Ward
2006 Resistance: Fall of Man Insomniac
2006 Rainbow: Six Vegas Ubisoft
2007 Halo 3 Bungie
2007 BioShock 2K Boston/2K Australia
2007 Team Fortress 2 Valve Corporation
2007 Crysis Crytek
2007 Call of Duty 4: Modern Warfare Infinity Ward
2008 Left 4 Dead Valve Corporation
2008 Far Cry 2 Ubisoft
2008 Call of Duty: World at War Treyarch
2009 Wolfenstein Id Software
2009 Call of Duty: Modern Warfare 2 Infinity Ward
2010 Halo: Reach Bungie
2010 Battlefield: Bad Company 2 Digital Illusions CE
2010 Call of Duty: Black Ops Treyarch
2010 America's Army 3.1 United States Army
2011 Battlefield Play4Free Electronic Arts
2011 Call of Duty: Modern Warfare 3 Infinity Ward / Sledgehammer Games
2011 Battlefield 3 Digital Illusions CE
2012 Call of Duty: Black Ops 2 Treyarch
2012 Counter-Strike Global Offensive Valve Corporation
2012 Halo 4 343 Studios
2012 Far Cry 3 Ubisoft
2013 Crysis 3 Crytek
2013 BioShock Infinite 2K Games
2013 Battlefield 4 Digital Illusions CE
2013 Call of Duty: Ghosts Infinity Ward

Zie ook[bewerken]