Homologie (anatomie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Homologie van de botten van de hand bij verschillende zoogdieren. I Mens, II Hond, III Varken, IV Koe, V Tapir, VI Paard (uit Gegenbaur 1870)

Homologe organen zijn organen die oorspronkelijk hetzelfde bouwplan en dezelfde functie hadden, maar onder andere door veranderende omstandigheden en evolutie andere vormen en functies kunnen hebben gekregen. Een bekend voorbeeld is dat van de voorpoten (voorste extremiteiten) bij zoogdieren.

Homologe structuren bij landplanten[bewerken]

Vereenvoudigd schema van homologieën bij Embryophyta
Naaktzadigen en Bedektzadigen Heterospore Varens Isopsore Varens Hauwmossen, mossen en levermossen
mannelijk (♂) vrouwelijk (♀) mannelijk (♂) vrouwelijk (♀) - -
Meeldraad Zaadschub en vruchtblad Microsporofyl Macrosporofyl Sporofyl Kapselsteel
Pollenzak Nucellus = zaadknopkern Microsporangium Macrosporangium Sporangium Sporenkapsel
Pollenmoedercel Embryozakmoedercel Microsporemoedercel Macrosporemoedercel Sporemoedercel Sporemoedercel
Stuifmeel = pollen Embryozakcel Microspore Macrospore Spore Spore
Pollenbuis,
vegetatieve celkernen
Synergiden, secundaire
embryozakkern
en antipoden
Microprothallium
en antheridium
Macroprothallium
en archegonium
Prothallium,
archegonium (♀) en antheridium (♂)
Protonema,
archegonium (♀) en antheridium (♂)
Generatieve cel Eicel Antherozoïde Eicel Eicel, antherozoïde Eicel, antherozoïde

Homologe organen in het menselijk voortplantingssysteem[bewerken]

Lijst van homologe organen[bewerken]

Dit is een lijst van homologe organen in het menselijk lichaam, met name van de geslachtsorganen, die zich in een menselijk embryo onder invloed van o.a. het hormoon testosteron vanuit een dezelfde groep cellen (blastocyste) ontwikkelen tot verschillende mannelijke en vrouwelijke organen.

Oorsprong Mannelijk Vrouwelijk
Gonade Teelbal Eierstok
Paramesonefrisch kanaal Appendix testis Eileider
Paramesonefrisch kanaal Prostaatkanaal Uterus, bovenste deel vagina
Mesonephros Paradidymis Epoophoron, Paroöphoron
Mesonephros Rete testis Rete ovarii
Mesonephros Epididymis Gartners kanaal
Mesonephros Vas deferens
Mesonephros glandulae vesiculosae
Urogenitale holte
Sinus urogenneticus
Prostaat Para-urethrale klieren
Urogenitale holte Urineblaas, urinebuis Urineblaas, urinebuis, onderste deel vagina
Urogenitale holte Cowperse klier Klieren van Bartholin
Labioscrotale vouw Scrotum Labia majora
Urogenitale vouw Sponsvormige urinebuis Labia minora
Genitale tubercle Penis Clitoris
Genitale tubercle corpus spongiosum penis (zwellichaam) Zwellichaam van de clitoris
Genitale tubercle Glans penis Clitoris
Genitale tubercle Crus penis Clitorale crura
Prepuce Voorhuid Clitorishoed
Peritoneum Processus vaginalis Kanaal van Nuck
Gubernaculum Gubernaculum testis Rond ligament van de uterus (ligamentum rotundum)

Inwendige differentiatie[bewerken]

Zie de drie figuren A, B en C rechts.

Schema's die de mannelijke en vrouwelijke ontwikkeling aangeven vanuit een gemeenschappelijk type.
Fasen in de ontwikkeling van uitwendige organen.
A.
primitieve urogenitale organen in het embryo vóór genitale verschillen.
B.
vrouwelijk.
C.
mannelijk.
3. Ureter Ureter Ureter
4. Urineblaas Urineblaas Urineblaas
5. Urachus Urachus Urachus
i. Onderste deel van de ingewanden i. Onderste deel van de ingewanden i. Onderste deel van de ingewanden
cl. Cloaca
cp. Opbolling die zich ontwikkelt tot clitoris of penis (genitale tubercle) cc. Corpus cavernosum clitoridis cp. Corpora cavernosa penis
ug. Sinus urogenitalis C. Klier van Bartholin met direct daarboven de urethra C. Klier van Bartholin van één kant
f. De buikopening van de linker eileider
g. ligamentum rotundum (ronde ligament), overeenkomend met het gubernaculum g. het gubernaculum
h. Plaats van het hymen
ls. Labioscrotale vouwen l. Labium majus s. Scrotum
n. Labium minus
m, m. Rechts en links de kanalen van Müller samen met de kanalen van Wolff in gc, het genitale koord m. kanaal van Müller, het bovenste deel blijft bestaan als de hydatide van Morgagni; het onderste deel, aangegeven met een stippellijn naar de prostaat, is het soms aanwezige cornu en buis van de uterus masculinus.
ot. De genitale rand waar de eierstok of teelbal wordt gevormd. o. De linker eierstok t. Teelbal op de plaats waar deze oorspronkelijk wordt gevormd; t’, samen met de gestippelde lijn erboven geeft dit de richting aan waarin de teelbal en de bijbal afdalen in het scrotum.
pr. De prostaat
sc. Corpus cavernosum urethrae sp. Corpus cavernosum urethrae
u. Uterus. De eileider aan de rechterkant is m.
v. Vulva
va. Vagina
vh. Ductus aberrans
vs. Vesicula seminalis
W. Links Lichaam van Wolff W. verspreide resten van het Lichaam van Wolff, bestaande uit het orgaan van Giraldès, of de paradidymis van Waldeyer.
w, w. Rechts en links kanalen van Wolff W. Verspreide resten van de kanalan van Wolff bij het paroöphoron van Waldeyer; dG. Resten van het linker kanaal van Wolff, deze gaan naar het kanaal van Gärtner, aangegeven met stippellijnen; aan de rechterkant aangegeven met w.
po. Epoöphoron

Uitwendige differentiatie[bewerken]

Tekening rechts; fasen in de ontwikkeling van uitwendige organen:

  • A: Gelijk
  • B, D, F: Vrouwelijk
  • C, E: Mannelijk

Zie ook[bewerken]

Geplaatst op:
11-05-2009
Dit artikel is een beginnetje over biologie. U wordt uitgenodigd op bewerken te klikken om uw kennis aan dit artikel toe te voegen. Crystal txt.png