Nederland 1

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nederland 1
Nederland 1 logo sinds 2003
Nederland 1 logo sinds 2003
Land Vlag van Nederland Nederland
Uitzendgroep NPO
Programmadirecteur Marcel Peek
Lancering 2 oktober 1951
Omroepsoort Publieke omroep
Genre Familie
Actualiteiten
Sport
Motto of slagzin Wij zijn 1
Marktaandeel 23,5% (maart 2014)
Ontvangen
Ether Vlag van Nederland KPN
Vlag van Nederland Tele2
Kabel Vlag van Nederland Ziggo
Vlag van Nederland UPC
Vlag van Nederland Caiway
Vlag van Vlaanderen Telenet
Vlag van Brussels Hoofdstedelijk Gewest Numericable
Vlag van Wallonië VOO
Vlag van Duitsland NetCologne
Vlag van Aruba Setar
IPTV Vlag van Nederland Tele2
Vlag van Nederland KPN Interactieve TV
Vlag van België Belgacom TV
Satelliet Vlag van Nederland CanalDigitaal
Vlag van Vlaanderen TV Vlaanderen
Vlag van Wallonië TéléSAT Belgique
Vlag van Luxemburg TéléSAT Luxembourg
Online ziggo.nl
horizon.tv
kpn.itvonline.nl
telfort.itvonline.nl
Website
Lijst van televisiezenders
Portaal  Portaalicoon   Televisie

Nederland 1 is een van de drie televisiezenders van de Nederlandse Publieke Omroep en is het oudste televisiekanaal van Nederland. De zender richt zich op een breed publiek. Netcoördinator van Nederland 1 is Marcel Peek.

In 2008 was het de best bekeken zender van Nederland, met een gemiddeld marktaandeel van 22,4% (doelgroep 6+, tijdvak 18.00 - 24.00 uur).

Huidige programmering[bewerken]

Op Nederland 1 worden programma's uitgezonden voor een breed publiek, zoals shows, spelletjes, series, drama en comedy. TweeVandaag is verhuisd van Nederland 2 naar Nederland 1 en heeft de bijbehorende nieuwe naam EénVandaag. Verder is Nederland 1 ook dé calamiteitenzender. Wanneer er behoefte is aan een extra journaal voor bijvoorbeeld een ramp, dan zal dit plaatsvinden op Nederland 1. Ook bijna alle bulletins van het NOS Journaal, de weekenduitzendingen van Studio Sport en belangrijke evenementen (zoals Prinsjesdag, Koninginnedag,de Algemene beschouwingen van de Tweede Kamer en sportevenementen als de Olympische Spelen en het WK Voetbal) worden via Nederland 1 aangeboden.

Programmering van Nederland 1 vóór september 2006[bewerken]

De programmering van Nederland 1 is door de jaren heen meermalen grondig gewijzigd.

Programmering met twee publieke netten (1964-1988)[bewerken]

De uitzendingen begonnen altijd om 18.55 uur (later 18.45 uur) met een kinderprogramma van vijf minuten. Daarvoor was altijd de klok te zien. Als er niet werd uitgezonden, was het testbeeld te zien. Het einde van de uitzending was bijna altijd voor middernacht met het late journaal. Alleen op oudejaarsavond was er tot 1.30 uur het programma Geprolongeerd met hoogtepunten uit het amusement.

Alleen op woensdag (van 17.00 tot 18.00 uur, later 15.30-17.30 uur) en zaterdag (van 16.00 tot 17.30 uur, later 15.30-17.30 uur) werd in de middag uitgezonden voor de kinderen. Begin jaren tachtig werd er tevens op werkdagen een middagprogramma uitgezonden met een talkshow en begonnen de uitzendingen op woensdag een uur eerder.

In de jaren zeventig en tachtig, toen er twee publieke zenders bestonden, zond iedere omroep met leden uit op een vaste dag (of een vast gedeelte van die dag), terwijl op Nederland 2 een wisselavond gold. De NOS en de kleinere zendgemachtigden zonden verspreid uit over beide netten.

Elk jaar werden de vaste avonden gewisseld zodat na 6 jaar men op alle dagen van de week een jaar lang op een bepaalde dag uitzond. De wisseling was altijd 1 oktober. Het programma Sonja op Maandag (Sonja op Dinsdag, Sonja op Woensdag etc.) was hier een goed voorbeeld van.

Een uitzondering waren de EO en de VPRO. De VPRO had jaren lang altijd de zondagavond als vaste avond terwijl de EO juist niet op zondag wilde uitzenden. In sommige jaren kwam het voor dat op het ene net de VPRO uitzond en op het andere net de EO. Dit kwam een keer voor op de dag na kerst toen de VPRO Van Oekel's Discohoek uitzond waarin een scene waarbij Sjef van Oekel in een fietstas overgaf, terwijl op het andere net de EO uitzond met geestelijke liederen. Henk van der Meyden sprak schande van de actie van Sjef van Oekel.

Programmering na de komst van Nederland 3 in 1988[bewerken]

Vanaf 1988, toen het derde net zijn intrede deed, had iedere omroep zijn eigen "thuisnet", waarbij iedere A-omroep op twee vaste dagen per week uitzond. In eerste instantie zonden de KRO, NCRV, VARA en EO uit op Nederland 1. De AVRO, TROS, VOO (de zgn. ATV-omroepen die plannen hadden om binnen het publieke bestel een commerciële zender op te starten) en VPRO hadden zendtijd op Nederland 2 en de NOS IKON RVU en Teleac op Nederland 3.

Programmering in de jaren negentig en begin deze eeuw[bewerken]

In de loop der tijd ruilden de VARA en de AVRO van zender. In het daaropvolgende seizoen, in 1995 toen de VOO uit het publieke bestel stapte voor een commercieel avontuur, vertrok de VARA naar het derde net, samen met de VPRO die van Nederland 2 naar Nederland 3 verhuisde, waarop de EO naar Nederland 2 ging. In 2004 werd de zenderindeling nogmaals gewijzigd door de EO die wisselde met de AVRO, waardoor deze omroepen weer op hun oude kanaal terugkeerden, waar ze vanaf 1988 ook zaten. De zender kreeg met deze wijziging een levensbeschouwelijk profiel, en was daarnaast tevens het thuisnet voor de zogeheten 39f-omroepen, zoals de IKON, NMO, ZvK en RKK. Zodoende kreeg de zender al snel de benaming 'Relienet' opgedrukt. Daarnaast zonden ook Teleac/NOT en Omrop Fryslân hun programma's uit op het "oude" Nederland 1.

Nederland 1 HD[bewerken]

Nederland 1 was de eerste[bron?] zender die in HD-kwaliteit ging uitzenden. De eerste testuitzendingen van het speciale HD-kanaal begonnen op 1 juni 2008.[1]

Speciale uitzendingen[bewerken]

Belangrijke sportevenementen in de zomer van 2008, zoals de Tour de France en de Olympische Spelen in Beijing werden rechtstreeks uitgezonden op Nederland 1 HD. Alleen de uitzendingen van Studio Sport en de overige rechtstreekse sportverslagen werden in hoge definitie uitgezonden. Alle andere programma's werden in standaard definitie (SD) doorgegeven, maar werden wel opgeschaald zodat de beeldkwaliteit iets beter was.

Nederland 1 HD was gedurende de zomer van 2008 gratis te ontvangen via Ziggo, UPC, CAIW en CanalDigitaal. Enkele van deze zonden Nederland 1 HD uit op twee kanalen: een in 720p en een in 1080i.

De zender is op 29 augustus 2008 weer stopgezet, omdat de grote sportevenementen toen waren afgelopen.

Definitieve doorgifte[bewerken]

Aanvankelijk bestond er een plan om begin 2009 weer te starten met het doorgeven van Nederland 1 in HD-kwaliteit.[2] Daarbij was het streven om minstens 15% van de programma's in HD-kwaliteit uit te zenden. Dit is uiteindelijk niet gebeurd vanwege de te hoge kosten en een laag percentage dat hierin geïnteresseerd is.

Vanwege de groeiende vraag naar HD-zenders kondigde de NPO op 16 juni 2009 aan weer te beginnen met het uitzenden van Nederland 1 HD vanaf 4 juli 2009.

Vanaf die datum zijn ook Nederland 2 HD en Nederland 3 HD toegevoegd aan het zenderaanbod van onder meer de kabelmaatschappijen Ziggo, UPC en CAIW.[3]

Ook satellietprovider CanalDigitaal geeft sinds 2010 Nederland 1, 2 en 3 in HD-kwaliteit door. Digitenne kan vanwege tekort aan bandbreedte, en omdat de huidige decoders niet geschikt zijn, het HD-aanbod niet doorgeven.

Er worden steeds meer vooraf opgenomen programma's in HD-kwaliteit uitgezonden. De NOS zendt live de Tour de France en Champions League uit in HD. Maar ook programma's van NOS Evenementen zijn nu rechtstreeks in HD. Ook andere omroepen zoals de AVRO en EO maken meer en meer programma's in HD. Het NOS Journaal gaat medio 2014 over naar HD.

Naamswijziging[bewerken]

De Nederlandse Publieke Omroep kondigde op 12 maart 2013 aan dat de niet-commerciële zenders Nederland 1, 2 en 3 hun namen zullen wijzigen in NPO 1, 2 en 3. Volgens NPO-voorzitter Hagoort is de gedachte erachter herkenbaarder te worden, zowel op internet als in meer traditionele kanalen. Het plan werd niet overal evengoed ontvangen.[4]

Logo's[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties