Paranthropus robustus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Paranthropus robustus
Status: Uitgestorven, als fossiel bekend
Schedel SK-48 (Swartkrans, Zuid Afrika)
Schedel SK-48 (Swartkrans, Zuid Afrika)
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Primates (primaten)
Familie: Hominidae (mensachtigen)
Geslacht: Paranthropus
Soort
Paranthropus robustus
Broom, 1938
Afbeeldingen Paranthropus robustus op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Paranthropus robustus op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Zoogdieren

Paranthropus robustus, door sommige onderzoekers vroeger ook Australopithecus robustus genoemd, is een uitgestorven mensachtige die tussen ca. 2,0 en 1,2 Ma geleden in het zuiden van Afrika leefde en die leek op een robuuste Australopithecus africanus. Opvallend zijn de grotere en robuustere schedel die is voorzien van een schedelkam en de sterkere tanden.

Uiterlijk[bewerken]

Paranthropus robustus was ongeveer 1,7 meter lang, woog ongeveer 54 kg (vrouwtjes waren kleiner en lichter, er was een zeer duidelijk seksueel dimorfisme) en had een groot, tamelijk vlak gezicht zonder voorhoofd en wenkbrauwbogen. Hij had verder een grote onderkaak, relatief kleine voortanden maar flinke kiezen. Verder had hij een kam op de schedel die diende voor de aanhechting van de zware kaakspieren. Dat alles wijst erop dat hij grof en taai voedsel op zijn menu had staan waarop flink gekauwd moest worden. De herseninhoud was gemiddeld ongeveer 530 cm³. Paranthropus robustus werd waarschijnlijk zelden ouder dan 17 jaar.

Ontdekking[bewerken]

Het eerste fossiel van deze soort, een deel van een kaak met een tand, werd in 1938 bij Swartkrans van arbeiders gekocht door de paleoantropoloog Robert Broom. Broom zag dat het om een andere, waarschijnlijk nog niet beschreven soort moest gaan dan de al bekende Australopithecus africanus en ontdekte na enig rondvragen dat het fossiel door Gert Terblanche gevonden was. Dit was een schooljongen die 's zondags als gids in de grot optrad. Op aanwijzing van de jongen vond hij de vindplaats bij Kromdraai waar hij nog enkele andere schedel- en kaakfragmenten vond die bij het eerste stuk hoorden. Alle fragmenten bij elkaar werd deze incomplete schedel met de vondstcode TM 1517 het holotype voor de nieuwe soort Paranthropus robustus die Broom in 1938 beschreef.[1] Omdat de schedel erg van Autralopithecus afweek, beschreef hij voor de nieuwe soort het nieuwe geslacht Paranthropus. Later werden nog meer soorten uit dit geslacht beschreven.

In de grot bij Swartkrans zijn uiteindelijk resten gevonden van 130 individuen. Ook in Tanzania is een fossiel van Paranthropus robustus gevonden.

Honkvastigheid van mannen[bewerken]

Uit de istoopanalyse van circa 2 Ma oude tanden gevonden in twee Zuid Afrikaanse grotsystemen hebben wetenschappers van de universiteit van Oxford kunnen afleiden, dat vrouwelijke specimen van onder andere de Paranthropus robustus uit hun groep vertrokken om bij een andere "stam" van een andere regio te leven.[2][3] De mannen groeiden op en stierven in het gebied waar ze geboren werden. Hetzelfde verschijnsel treedt ook op bij mensen, chimpansees en bonobo's.

Meer afbeeldingen[bewerken]

Bronnen en verwijzingen

Voetnoten

  1. Broom, R.A. 1938. The Pleistocene anthropoid apes of South Africa. Nature, 142: 377-379, 897-899.
  2. (en) Callaway, Ewen Female australopiths seek brave new world: Teeth from ancient human ancestors suggest that females joined new social groups once they reached maturity. In: Nature, 1 juni 2011. doi:10.1038/news.2011.338
  3. (en) Copeland, Sandi R. et al.; (2 juni 2011): Strontium isotope evidence for landscape use by early hominins. In: Nature 474, pag. 76-78. doi:10.1038/nature10149.

Externe links

Voorlopers en oude verwanten van de mens
Fossiel voorkomen Geslacht(engroep) Soorten
7 - 4,4 Ma Hominini Sahelanthropus tchadensis · Praeanthropus tugenensis · Ardipithecus
4,3 - 2 Ma (Aus)
2,5 - 1 Ma (Par)
Australopithecus & Paranthropus Australopithecus: A. anamensis · A. afarensis · A. bahrelghazali · A. africanus · A. garhi · A. sediba · Paranthropus: P. aethiopicus · P. boisei · P. robustus
3,5 Ma (Ken)
tot heden
(H. sapiens)
Kenyanthropus & Homo Kenyanthropus: Kenyanthropus platyops · Homo: H. antecessor · H. cepranensis · H. denisova · Homo erectus (H. erectus · Javamens · Pekingmens) · H. ergaster · H. floresiensis · H. gautengensis · H. georgicus · H. habilis · H. heidelbergensis · H. helmei · H. neanderthalensis · H. rhodesiensis · H. rudolfensis · Homo sapiens (Cro-magnonmens · H. s. idaltu · H. s. sapiens) · Red Deer Cave-mensen