Australopithecus afarensis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Australopithecus afarensis
Fossiel voorkomen: Plioceen
(3,9 tot 3 miljoen jaar geleden)
Skelet van Lucy
Skelet van Lucy
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Primates (primaten)
Familie: Hominidae (mensachtigen)
Geslacht: Australopithecus
Soort
Australopithecus afarensis
Johanson & White, 1978
Vindplaats van Lucy
Vindplaats van Lucy
Afbeeldingen Australopithecus afarensis op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Australopithecus afarensis op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Zoogdieren

Australopithecus afarensis is een uitgestorven mensachtige van het geslacht Australopithecus uit het Plioceen van Oost-Afrika. Het is een van de oudste bekende mensachtigen. De eerste gevonden resten van deze soort werden ontdekt op 24 november 1974 door Donald Johanson, Yves Coppens en Tim White in de Afar-driehoek, Noord-Ethiopië. Over het geslacht van het halfcomplete skelet bestaat discussie. De ontdekkers vermoedden dat het een vrouw betrof en noemden het "Lucy", naar "Lucy in the Sky with Diamonds", een bekend nummer van de Beatles dat tijdens de expeditie veelvuldig werd gedraaid.

Australopithecus afarensis was een kleine mensachtige, ongeveer 120 centimeter lang. Mannetjes waren iets groter. Lucy zelf was 110 centimeter lang en woog ongeveer zevenentwintig kilogram. A. afarensis had grote wenkbrauwbogen en smalle heupen. De grote teen is niet opponeerbaar. De herseninhoud is vergelijkbaar met die van een chimpansee, ongeveer 385 tot 400 cc.

Waarschijnlijk was het een groepsdier en liep de soort voornamelijk rechtop. Een studie op een middenvoetsbeen wees uit dat de soort waarschijnlijk vooral op de grond leefde.[1] Beenderen met sporen van snijden die uit dezelfde periode en plaats komen, wijzen er mogelijk op dat de soort vlees op het menu had staan.[2]

Fossielen van Australopithecus afarensis zijn gevonden in Ethiopië (Hadar, Aramis), Tanzania (Laetoli) en Kenia (Turkanameer, Omo, Koobi Fora, Lothagam). Lucy werd gevonden nabij Hadar. Dit gebied was toentertijd begroeid met savannen en open bossen afgewisseld met meren en riviertjes. Behalve A. afarensis leefden er toentertijd nog andere hominiden in deze omgeving, waaronder Kenyanthropus platyops.

Lucy en andere fossielen[bewerken]

Lucy was een volwassen vrouw die ongeveer 3,2 miljoen jaar geleden leefde in wat tegenwoordig Ethiopië wordt genoemd. Van haar geraamte bestaan tegenwoordig nog vrij veel botten, waaronder haar ribben, onderkaak en een deel van het bekken. Lucy had het bekken van een rechtop lopend dier, en was daarmee in 1974 de oudst bekende fossiele hominide die rechtop kon lopen.

Behalve Lucy zijn er nog andere fossiele sporen van Australopithecus afarensis bekend. Zo zijn er gefossiliseerde voetsporen gevonden in vulkanische aslagen in Laetoli, Tanzania. Deze voetsporen behoren waarschijnlijk toe aan een gezin van drie mensachtigen, behorende tot Australopithecus afarensis. Deze voetsporen zijn ongeveer 3,65 miljoen jaar oud en het oudste bewijs van tweevoetigheid bij mensachtigen. Ook zijn er in Laetoli tanden en botten gevonden, behorende tot Australopithecus afarensis.[bron?]

Voorlopers en oude verwanten van de mens
Fossiel voorkomen Geslacht(engroep) Soorten
7 - 4,4 Ma Hominini Sahelanthropus tchadensis · Praeanthropus tugenensis · Ardipithecus
4,3 - 2 Ma (Aus)
2,5 - 1 Ma (Par)
Australopithecus & Paranthropus Australopithecus: A. anamensis · A. afarensis · A. bahrelghazali · A. africanus · A. garhi · A. sediba · Paranthropus: P. aethiopicus · P. boisei · P. robustus
3,5 Ma (Ken)
tot heden
(H. sapiens)
Kenyanthropus & Homo Kenyanthropus: Kenyanthropus platyops · Homo: H. antecessor · H. cepranensis · H. denisova · Homo erectus (H. erectus · Javamens · Pekingmens) · H. ergaster · H. floresiensis · H. gautengensis · H. georgicus · H. habilis · H. heidelbergensis · H. helmei · H. neanderthalensis · H. rhodesiensis · H. rudolfensis · Homo sapiens (Cro-magnonmens · H. s. idaltu · H. s. sapiens) · Red Deer Cave-mensen
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Ward, C.V., Kimbel, W.H. & Johanson, D.C., 2011. Complete Fourth Metatarsal and Arches in the Foot of Australopithecus afarensis. Science]] 331(6018): 750-753. DOI:10.1126/science.1201463
  2. Lucy was geen vegetariër. Eos (12 augustus 2010) Geraadpleegd op 20 augustus 2010