Pierre Boulez

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Pierre Boulez

Pierre Boulez (Montbrison, 26 maart 1925) is een Frans componist en dirigent.

Levensloop[bewerken]

Aanvankelijk bereidde Boulez zich in Lyon voor op een studie in de exacte vakken, maar in 1942 ging hij naar Parijs om er aan het Conservatoire national supérieur de musique te studeren, onder meer bij Olivier Messiaen. In 1946 werd hij muzikaal directeur van de Compagnie M. Renaud-J.L. Barrault, en begon met componeren. Zijn vroege composities waren uitgesproken serieel van karakter, met een belangrijke invloed van Olivier Messiaen.

Boulez werd een overtuigd voorstander van meer abstractie en experiment in de muziek, en hij werd een boegbeeld van de avant-garde in de muziek. Hij zette zijn visie uiteen in verschillende publicaties zoals Penser la musique aujourd'hui (1964) of Relevés d'apprenti (1966). Hij was een pionier van het gebruik van elektronica in de muziek, en experimenteerde met aleatorische muziek (waarin het toeval een rol speelt); maar hij ging daarbij niet zo ver als sommige Amerikaanse componisten als John Cage.

Boulez bewerkte vaak zijn eigen composities; zijn derde pianosonate is zelfs altijd onvoltooid gebleven (slechts twee van de vijf delen zijn gepubliceerd).

In 1970 nam president Georges Pompidou het initiatief tot de oprichting van het IRCAM (Institut de Recherche et de Coordination Acoustique/Musique) te Parijs, een onderzoeksinstituut voor moderne muziek. Boulez werd de eerste directeur; hij bleef dat tot 1992. Ook daarna bleef hij nog aan het instituut verbonden. In 1976 richtte hij het Ensemble InterContemporain op, een ensemble voor het uitvoeren van moderne muziek waarvan de bezetting naargelang het uit te voeren werk sterk varieert.

Vanaf de jaren 60 werd hij meer en meer actief als dirigent, en liep zijn productie van composities stilaan terug. Hij dirigeerde de Franse première van de opera Wozzeck van Alban Berg in 1963. Hij was chef-dirigent van de New York Philharmonic (1971-1977). In 1976 dirigeerde hij de Ring van Richard Wagner te Bayreuth. Bij zijn concerten en plaatopnamen programmeert hij bij voorkeur de grote muzikale vernieuwers uit de twintigste eeuw zoals Claude Debussy, Maurice Ravel, Arnold Schoenberg, Bela Bartók, Igor Stravinsky, Alban Berg of Anton Webern. Eveneens nam hij de negen symfonieën van Gustav Mahler op. Zijn opnames maakte hij met toporkesten zoals de Wiener Philharmoniker, het Chicago Symphony Orchestra, het Cleveland Orchestra, de Berliner Philharmoniker, het Koninklijk Concertgebouworkest en de New York Philharmonic.

Boulez voerde ook werk uit van de popmusicus Frank Zappa. Het album The Perfect Stranger (1984) bevat er opnamen van.

Hij dirigeerde tot in ieder geval 2012. (Concerten die hij op 3 en 4 mei 2012 zou dirigeren in het Brusselse BOZAR moest hij afzeggen wegens gezichtsproblemen.)

Enkele van zijn composities[bewerken]

  • Pianosonate nr. 1 (1946)
  • Pianosonate nr. 2 (1947-1948)
  • Le soleil des eaux (cantate, 1948; herzien 1957)
  • Polyphonie X (1951)
  • Structures (1952)
  • Le marteau sans maître (1953-1955, voor alt en zes instrumenten; herzien 1957)
  • Pianosonate nr. 3 (1955-... "open" werk)
  • Figures, doubles, prismes (voor orkest, 1958-1964, herzien 1968)
  • Pli selon pli (1957-1962, voor sopraan en orkest)
  • Domaines (voor klarinetsolo, 1968-1969)
  • Domaines (voor klarinet en ensemble, 1968-1969)
  • cummings ist der dichter (voor koor en ensemble, 1970)
  • Rituel: in memoriam Bruno Maderna (voor orkest, 1974-1975)
  • Notations (versie voor piano: 1945; versie voor orkest: 1978-...)
  • Répons (voor ensemble en elektronica, 1980-1984; gecomponeerd bij het IRCAM)
  • Le visage nuptial (voor sopraan, alt, vrouwenkoor en orkest, 1951-1989)
  • ...explosante-fixe... (voor ensemble en elektronica; eerste versie: 1972-1974; tweede versie: 1991-1993; ook een product van IRCAM)
  • Initiale (voor koperseptet; 1987)