Sark

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

**Sark**
Eiland

Locatie
Eilandengroep	Kanaaleilanden
Locatie	Het Kanaal
Algemeen
Oppervlakte	5 km²
Inwoners	ca. 600
Vlag van Sark Rotskust van Sark De Seigneurie Paard en wagen op Sark

Het eiland Sark is een van de Kanaaleilanden, liggend voor de Franse kust van Normandië, en behorend tot het Britse Gemenebest. Het ligt vlak bij Guernsey. Het behoort tot het autonome baljuwschap (Engels: bailiwick) van Guernsey, maar heeft een eigen regeringsvorm en eigen bestuur. De Franse naam voor het eiland is Sercq, in het oude Sercquiais-Frans Sèr.

[bewerk] Algemeen

In 2002 had Sark een bevolking van 610 personen. De voornaamste inkomstenbron is toerisme. Omdat gemotoriseerd vervoer verboden is op het eiland zijn fietsen en paard-en-wagen de enige vormen van transport. De lokale bevolking omzeilt dit verbod door hun landbouwtractoren te gebruiken als transportmiddel.

Eigenlijk bestaat Sark uit twee delen, Little Sark en Greater Sark, die met elkaar zijn verbonden door een smal voetpad (La Coupée) dat slechts 3 meter breed is en aan beide zijden 100 meter steil naar zee afloopt.

Sark wordt wel beschouwd als de laatste feodale staat in Europa.

De seigneur van Sark staat aan het hoofd van het feodale bestuur van het eiland. Veel eigen wetten, vooral die betrekking hebben op erfrecht en het bestuur door de Seigneur, zijn nagenoeg ongewijzigd sinds de aanname in 1565 door koningin Elizabeth I. De huidige seigneur is John Michael Beaumont, hij is het tweeëntwintigste staatshoofd. Drie van zijn voorgangers waren vrouwen; zij worden dame genoemd. De seigneur en de dame wonen in de Seigneurie.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog weigerde de toenmalige heerser, dame Sybil Mary Collings Beaumont met de Duitse bezetters samen te werken waarop zij werd vervangen door Duitse bewindvoerders.

Ten westen van Sark, op nauwelijks 100 meter van het hoofdeiland ligt Brecqhou. Sinds 1993 is het eilandje in het bezit van de tweelingbroers David en Frederick Barclay, Britse zakenlui (hotels en vastgoed) en mediamagnaten. Sinds de aankoop liggen ze geregeld overhoop met het bestuur van Sark en willen het eiland Brecqhou onafhankelijk verklaren. Ze bouwden er een kasteel met kantelen.

Internationale verdragen en regelgeving van de Europese Unie op het gebied van mensenrechten vormen een bedreiging voor de feodale bestuursvorm van Sark, die als ondemocratisch wordt aangemerkt.

Tijdens een referendum in maart 2006 hebben de inwoners zich uitgesproken voor politieke hervormingen. Op 5 oktober 2006 is tijdens een stemming besloten dat de Chief Pleas (een soort parlement) van het eiland in het vervolg zal bestaan uit 28 leden, die allen rechtstreeks door de bevolking gekozen zullen worden. Tot dusverre bestond de Chief Pleas uit 52 leden, waarvan slechts 12 door de bevolking werden gekozen. De overige 40 leden - allen afstammelingen van de 40 eerste kolonistenfamilies - verkregen hun zetel door erfrecht, vanwege het eigendomsrecht van één van de 40 tenements (landdelen) waaruit het eiland is opgebouwd.

Een luchtfoto van Sark. Links Greater Sark, rechts bovenaan Little Sark, en rechtsonder Brecqhou.

[bewerk] Geschiedenis

Het eiland Sark werd door de inwoners van de gemeente Saint Ouen op Jersey geherkoloniseerd. Helier de Carteret, de toenmalige heer van St. Ouen, kreeg het recht van de Britse koningin om Sark te bewonen met 40 families uit St. Ouen, onder de voorwaarde dat hij het vrijhield van piraten.

[bewerk] Taal

Het Sarkse dialect Sercquais is afkomstig van het dialect St. Ouennais van het Jèrriais. De afkomst van het St. Ouennais kan in het Sercquiais herkend worden door de meervoud van de 2de en 3de persoon van de onvoltooid verleden tijd. Sercquiais gebruikt een eindvervoeging -dr dat sprekend lijkt op het St. Ouennais dialect van het Jèrriais, dat echter nergens anders op Jersey voorkomt.

Sercquiais	Jèrriais (St. Ouennais)	standaard Jèrriais	Nederlands
i vuliidr	i' voulîdrent	i' voulîtent	zij wilden
uu paaliidr	ou pâlîdres	ou pâlîtes	jij sprak
i füüdr	i' fûdrent	i' fûtent	zij waren
uu prẽẽdr	ou prîndres	ou prîntes	jij nam