1830-1839

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De jaren 1830-1839 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 19e eeuw.

Belangrijke gebeurtenissen en ontwikkelingen[bewerken]

Belgische afscheiding
Europa
Nederland
België
  • Het gebeuren rond de Belgische Revolutie brengt een groep van jonge, progressieve clerici op het voorplan. Hun invloed op de bisschoppelijke administratie neemt snel toe. Binnen de zegevierende kerkelijke oppositiebeweging uit de vorige jaren komt een opsplitsing tot stand tussen liberaal-katholieken en ultramontanen.
Stad en land
  • In 1835 richt de uit Antwerpen afkomstige Nicolas Joseph de Cock samen met enkele andere heren een NV op die de kwelder tussen Eierland en Texel zal inpolderen voor agrarisch gebruik. In de nieuw aangelegde polder Eierland wordt in 1836 een dorp gesticht dat aanvankelijk Nieuwdorp heet, maar dat later naar hem genoemd wordt: De Cocksdorp.
  • Tussen 1825 en 1839 wordt de Samber gekanaliseerd.
Economie
  • Gedwongen door het economisch isolement waarin Maastricht na de Belgische Opstand is terechtgekomen en het importverbod op Belgische producten dat door de Nederlandse regering is ingesteld, vestigt Petrus Laurentius Regout in korte tijd een industrieel imperium aan de Boschstraat, de latere Sphinxfabrieken. In 1834 koopt hij een stoommachine en ronselt slijpers uit Wallonië en Frankrijk, waarmee hij een kristalslijperij begint. In 1834 sticht hij een spijkerfabriek, in 1836 een aardewerkfabriek en in 1838 een glasblazerij. Daarna volgen een geweerfabriek, een gasfabriek en diverse toeleverende bedrijven. Maastricht wordt daarmee de eerste Nederlandse industriestad.
  • De Nederlandse Handelmaatschappij besluit haar textielfabrieken te verplaatsen van Haarlem en Leiden naar Twente, waar de boerenbevolking dankzij haar huisnijverheid over enige technische kennis beschikt. Secretaris Willem de Clercq weet tijdens een bijeenkomst in Hengelo de Engelse katoenfabrikant Thomas Ainsworth ertoe te bewegen de Twentse bevolking het gebruik van nieuwe Engelse machines zoals de snelschietspoel aan te leren. Op zijn raad wordt in Goor een weefschool gesticht met dependances elders in Twente. In korte tijd komt het arme Twente tot enige welvaart.
  • In Brabant, met name Tilburg en Helmond, bloeien op die manier ook fabrieken van katoenen en wollen stoffen op. De handel in textiel is noodzakelijk om te voorkomen dat de Britten binnen korte tijd de Indische markt zullen heroveren.
Medisch
  • Veel militairen keren besmet met pokken terug van het Belgisch front naar het militaire hospitaal in Utrecht. Van uit Utrecht gaat de verspreiding naar de andere grote steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag met honderden pokkengevallen. Dat is 20 jaar na het begin van grootscheepse inentingscampagnes; het immuunproces is ook onder reeds eerder gevaccineerden zodanig afgenomen dat ze opnieuw voor het pokkenvirus vatbaar blijken te zijn.
  • Een cholera-epidemie die in 1817 in Brits-Indië is uitgebroken, bereikt in 1831 Europa. In Nederland overlijden tot 1833 5000 mensen aan de ziekte, vooral in Scheveningen en omgeving.


Kolonialisme
Amerika
Het corioliseffect zichtbaar bij de orkaan Elena
Wetenschap, techniek en cultuur
Innovatie
Spoorwegen
Midden-Oosten
  • De Wadi Mohammed Ali van Egypte komt in opstand tegen de Osmaanse Sultan, die hem niet wil belonen voor zijn steun bij het onderdrukken van de Griekse opstand. Hij bezet in 1832 Palestina en Syrië, waar hij een modern, centraal bestuur insteld. Christenen en joden krijgen meer rechten maar als in 1834 een opstand uitbreekt onder de moslimbevolking, worden juist deze minderheden getroffen als "collaborateurs". Egypte wordt in 1840 door de Engelsen uit deze gebieden verdreven.
Mode
  • Dames uit de hoogste kringen dragen op hun bals en partijtjes een "ferronière", een dun gouden kettinkje rond het hoofd, met op het voorhoofd een juweel. Zowel het verschijnsel als de naam zijn ontleend aan het laat-15e-eeuwse schilderij La Belle Ferronière van Leonardo da Vinci.