1820-1829

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De jaren 1820-1829 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 19e eeuw.

Belangrijke gebeurtenissen en ontwikkelingen[bewerken]

Europa
Amerika
  • Spanje moet zich neerleggen bij de onafhankelijkheid van Mexico, Peru en Midden-Amerika.
  • De Verenigde Staten van Amerika weigeren in 1820 hulp aan de liberale regering van Spanje en waarschuwen tegelijk de Europese mogendheden zich niet te bemoeien met de onafhankelijkheid van Zuid-Amerika. Deze monroedoctrine zal de rest van de eeuw het buitenlands beleid van de VS bepalen.
  • In 1820 beginnen blanken in Arkansas in Washington D.C. te lobbyen om het land van de Sherokee in handen te krijgen, en een delegatie van de indianen wordt in 1828 gedwongen een verdrag met de Amerikaanse overheid te tekenen om hun land af te staan aan de Verenigde Staten. Ongeveer de helft van het volk weigert te vertrekken, de anderen worden onder dwang gedeporteerd naar een gebied nog verder naar het westen, het aan hen toegewezen Indianenterritorium in Oklahoma. Dit traumatische gebeuren, dat duizenden levens kost, zal de geschiedenis ingaan als de Trail of Tears.
  • De droom van Simon Bolivar op een 'Verenigde Staten van Zuid-Amerika' vervliegt. In de republiek Groot-Colombia gaan de regio's hun eigen gang, en Bolivar treedt teleurgesteld af als president. In 1829 scheiden Ecuador en Venezuela zich af.
Afrika
Verenigde Nederlanden
Nederlands-Indië
Godsdienst
Innovatie
  • 1826 - Joseph Nicephore Niépce maakt de eerste foto op een geasfalteerde plaat. Hij heeft hiervoor bij helder zonlicht een belichtingstijd van acht uur nodig.
  • De Brusselse boulevards worden voorzien van gaslicht. Brussel is de eerste stad op het vasteland van Europa met deze nieuwigheid.
Scheepvaart
Verkeer
Stoomlocomotief
Wetenschap
  • 1820 - Hans Christian Ørsted ontdekt de eerste principes van het elektromagnetisme.
  • 1825 - Sadi Carnot probeert vanuit een wetenschappelijk oogpunt het werk van James Watt te begrijpen en tot een theorie te komen die de haalbare efficiëntie kan voorspellen. Hij gaat daarbij uit van de idealegaswet pV=nRT en beschouwt een kringloop, bestaande uit twee isotherme en twee adiabatische veranderingen. Hij toont daarmee aan dat het hoogst haalbare rendement geheel bepaald wordt door de twee temperaturen Thoog en Tlaag in de cyclus. Hij publiceert in 1825 deze analyse in zijn boek Sur la puissance motrice du feu (Over de bewegende kracht van het vuur). Hierin geeft hij een eerste formulering van de Tweede wet van de thermodynamica, waarmee hij de grondslag legt voor de ontwikkeling van de thermodynamica.
  • 1823 tot 1826 derde expeditie rond de wereld van Otto von Kotzebue.
Cultuur
sport
  • In Engeland ontstaan twee tradities in de watersport: in 1826 organiseert de koninklijke jachtclub van Cowes op het Isle of Wight de regatta die sindsdien jaarlijks wordt gehouden, net als The Boat Race op de rivier Theems tussen studententeams van Oxford en Cambridge, die in 1829 voor het eerst wordt geroeid.
stad en land