Actiefilm

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Actiefilm
Harrison Ford als actieheld Indiana Jones op de set van de 4e Indiana Jonesfilm.
Harrison Ford als actieheld Indiana Jones op de set van de 4e Indiana Jonesfilm.
Opkomst Jaren 20-30
Eerste film Dr. No (1962)
Subgenres Actiekomedie, horrorfilm, rampenfilm, martialartsfilm, sciencefiction
Kenmerkende personen John Wayne, Steve McQueen, Sylvester Stallone, Arnold Schwarzenegger, Bruce Willis, Steven Seagal, Douglas Fairbanks, Jean-Claude Van Damme, Wesley Snipes, Jackie Chan, Chuck Norris, Steven Spielberg, George Lucas
(en) Genre-overzicht op IMDb
Categorie met een overzicht van films
Portaal  Portaalicoon   Film
Speedboot uit de James Bond-film The World Is Not Enough (1999).

De actiefilm is een filmgenre waarbij actiescènes van groot belang zijn.

Typische actiescènes zijn uitgebreide en vaak langdurige vechtscènes, achtervolgingen, ingewikkeld stuntwerk en overdonderende explosies. De film draait meestal om één enkele held, die het tegen een overmacht van tegenstanders moet opnemen. De actieheld is meestal een man. De actiefilm komt het meest voor in het misdaadgenre, maar het kunnen ook avonturen-, komische, sciencefiction of spannende films zijn.

Opkomst van de actiefilm[bewerken]

Al vanaf het stille tijdperk bestaan er actiefilms. The Great Train Robbery (1903), een van de eerste verhalende films, zou bijvoorbeeld als actiefilm gezien kunnen worden. Maar de spectaculairste stunts van de Amerikaanse cinema zaten vaak in de slapstick-komedies van Buster Keaton en Harold Lloyd, zoals The General en Safety Last.

In China waren martial arts-films al vroeg populair, zoals de dertiendelige reeks The Swordswomnan of Huangjiang, waarvan alleen het eerste deel bewaard is gebleven. Deze serie was van grote invloed op de wuxia-films, die in de jaren zestig populair werden: historische avonturen waarin een krijgsheld het opneemt voor de armen en hulpbehoevenden.

In Japan gingen de actiefilms vaak over samoerai. Bekende voorbeelden zijn de vele films over de zwaardvechters Zatoichi en Nemuri Kyoshirō, gebaseerd op populaire romans. Twee van de belangrijkste regisseurs in het samoeraigenre zijn Akira Kurosawa (Rashomon, Seven Samurai) en Masaki Kobayashi (Harakiri, Samurai Rebellion). Veel hoogtepunten uit het genre komen uit de jaren '50 en '60.

In Groot-Brittannië waren de James Bond-films (1962-heden) in die tijd erg populair. Elke van de meer dan twintig James Bondfilms bevat typische actiescènes: gevechten, achtervolgingen, ontploffingen en snedige opmerkingen van zowel de held als de slechterik. Ook in de Verenigde Staten werden rond dezelfde tijd typische actiefilms gemaakt, waaronder Bullitt en Dirty Harry.

In de jaren '70 en '80 zien we in China veel kungfufilms met sterren als Jackie Chan, Sammo Hung en Bruce Lee. Veel van deze films combineren vechtkunst met slapstick.

In de jaren tachtig werden actiefilms in Hollywood populairder, met actiehelden als Sylvester Stallone, Arnold Schwarzenegger, Harrison Ford, Jean-Claude Van Damme en Steven Seagal. Rambo en The Terminator zijn enkele van de grote producties uit die tijd. In 1988 kwam de Bruce Willis film Die Hard uit, die de toon aan zou geven voor het volgende decennium.

Vrouwen in actiefilms[bewerken]

In het stille tijdperk zien we in Amerika al vrouwelijke actiehelden in komische filmseries, zoals Pearl White in The Perils of Pauline en Helen Holmes in The Hazards of Helen. Deze filmreeksen stonden vooral bekend om de spectaculaire stunts, die de hoofdrolspeelsters zelf uitvoerden. Waar Pauline vaak als damsel in distress werd gezien, wist Helen zichzelf meestal zonder hulp uit benarde situaties te redden.

Ook in China waren actieheldinnen al vroeg populair: Chen Zhi-gong werd een ster door haar rol in The Swordswomnan of Huangjiang (1930). De wuxiafilms uit de jaren '60 en '70 hadden ook vaak vrouwelijke hoofdrollen. Een van de bekendste voorbeelden is Cheng Pei-pei in Come drink with me (1966). Eind jaren '70 groeide de invloed van Hollywood op de Hongkongse filmindustrie, waardoor vrouwen minder vaak een grote rol in actiefilms speelden.

Met de sciencefictionfilmreeks Alien (vanaf 1979) met actieheldin Sigourney Weaver werden vrouwelijke actieheldinnen in Amerika populairder. Zoals Jennifer Garner (Elektra), Angelina Jolie (Tomb Raider), Kristanna Loken (Terminator 3), Milla Jovovich en Michelle Rodríguez (Beiden Resident Evil), Uma Thurman en Lucy Liu (beiden Kill Bill).

Lijst van acteurs in actiefilms[bewerken]