Appelscha

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Appelscha
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Appelscha Wapen van Appelscha
Details Details
Appelscha
Appelscha
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Vlag Ooststellingwerf Ooststellingwerf
Coördinaten 52° 57′ NB, 6° 21′ OL
Algemeen
Inwoners (1 januari 2016) 4.713
Overig
Postcode 8426
Netnummer 0516
Belangrijke verkeersaders N381
Detailkaart
Locatie in de gemeente Ooststellingwerf
Locatie in de gemeente Ooststellingwerf
Foto's
Appelscha aan de Opsterlandse Compagnonsvaart
Appelscha aan de Opsterlandse Compagnonsvaart
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Appelscha (Fries: Appelskea, Stellingwerfs: Appelsche) is een dorp in de gemeente Ooststellingwerf, provincie Friesland (Nederland), met 4713 inwoners (1 januari 2016).

Geschiedenis[bewerken]

Appelscha wordt voor het eerst in 1247 als Appels vermeld in het archief van het klooster Dikninge. De uitgang ‘sche’ betekent bos, vandaar de naam Appelsche of Appelscha. Van oorsprong behoorde het tot het vroegere graafschap Drenthe. Het bestond eeuwenlang slechts uit een klein aantal boerderijen rond de Boerestreek, dat daarvoor Hoog-Appelscha heette, en de buurtschappen Aekinga, Terwisscha en De Bult. Het dorpje had veel last van het verstuivende zand uit de duinen. Het esdorp lag ingeklemd tussen droge zandige heide en nat veen, toen nog de Appelschaster- en Fochteloër venen genaamd. Rond 1450 werden leidijken aangelegd om het zure lekwater afkomstig van het veen uit de akkers te weren.

Vanaf 1827 breidt het dorp met de komst van duizenden Friese arbeiders ten behoeve van de turfwinning uit, en ontstaat het huidige dorp. In 1881 werd een begin gemaakt met de aanleg van de bossen. De sociale omstandigheden zijn echter zeer slecht, en tegen de tijd dat turf veel minder is gaan opbrengen dan steenkool breekt er in 1888 onder de veenarbeiders een grote staking uit. Dit is het begin van georganiseerde stakingen in Nederland. Door deze grote Friese immigratie in de 19e eeuw is Appelscha een Friestalig dorp geworden in een omgeving waar verder Stellingwerfs gesproken wordt.

Omgeving en toerisme[bewerken]

Het dorp ligt aan de rand van het 61 km² grote Nationaal Park Drents-Friese Wold, en even buiten het dorp ligt het bezoekerscentrum Drents-Friese Wold van Staatsbosbeheer. Hiernaast zorgen in de zomermaanden ook de Opsterlandse Compagnonsvaart (als onderdeel van de Turfroute), het Openluchttheater De Koele, het attractiepark Duinen Zathe en de twee-wekelijkse (in de bouwvakvakantie wekelijkse) Boerestreekmarkten voor veel bezoek.

In 2007 werd door lezers van HP/De Tijd de Oude Willem, een deel van het natuurgebied tussen Appelscha en Zorgvlied, uitgeroepen tot het mooiste plekje in Nederland.[1]

Ook komen in de omgeving van Appelscha pingoruïnes voor.

Kerken[bewerken]

Sport[bewerken]

  • Stânfries, voetbalvereniging
  • IJsclub De Friese Grens,schaatsvereniging anno 1873

Trivia[bewerken]

  • In Appelscha vinden sinds 1933 de Pinksterlanddagen plaats, een jaarlijks anarchistisch festival.
  • In 1994 dook een vrij onschadelijk computervirus op, dat de naam Appelscha kreeg door interne tekenreeks Appelscha.[2]
  • Vroeger verbleven veel TBC-patiënten in de gezonde bossen van Appelscha. Veel mensen hebben er dan ook nog herinneringen aan. Van het voormalige sanatorium Beatrixoord is alleen nog de röntgenafdeling over. Deze is nu ingericht als het enige tbc-museum ter wereld.[3]
  • Openluchttheater De Koele, in het hart van de Bosberg, bestaat sinds 1947. Het is in 2009 gerenoveerd en heeft ruim 600 zitplaatsen.

Geboren[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. Nieuwe Ooststellingwerver. Appelscha nu echt het mooiste stukje Nederland (2007-07-17) Geraadpleegd op 2010-03-31
  2. McAfee Threat Center. Virus omschrijving Geraadpleegd op 2010-03-31
  3. Tuberculosemuseum Beatrixoord in Appelscha

Externe link[bewerken]