Stellingwerfs

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Vraagteken
Er wordt getwijfeld aan de juistheid van een of meer onderdelen van dit artikel.
Raadpleeg de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie en pas na controle desgewenst het artikel aan.
Opgegeven reden: Er wordt getwijfeld aan de correctheid van de inhoud. Betrouwbare bronnen zijn gewenst.
Dit sjabloon is geplaatst op 30 juli 2019.
Vraagteken
Stellingwerfs taalgebied

Het Stellingwerfs (Stellingwarfs) is een Nedersaksische streektaal[1] die door de autochtone bevolking[bron?] wordt gesproken in met name de kleine kernen van de gemeenten Oost- en Weststellingwerf (samen de Stellingwerven), Steenwijkerland en het aangrenzende deel van Drenthe (waar men de eigen streektaal ook wel Drents noemt). Uitzonderingen zijn de verhoudingsgewijs Friestalige dorpen Donkerbroek, Haulerwijk, Waskemeer, Ravenswoud, Haule en Appelscha (alle Ooststellingwerf) en het gebied rond het dorp Noordwolde, waar zich onder invloed van de Koloniën van de Maatschappij van Weldadigheid een eigen streektaal ontwikkeld heeft, het koloniaals. Nu de streektaal bijna niet meer gesproken wordt is het zichtbaar houden belangrijk om de streektaal te behouden. Om die reden krijgen sinds 2012 waterwegen in de Stellingwerven, na het Friese voorbeeld, een Stellingwerfse naam. Voorbeelden zijn Lende voor het riviertje Linde en Kuunder voor het riviertje de Kuinder (Fries: Tsjonger).

Kleine gemeenschappen zijn de laatste decennia ontsloten, dialecten hebben daardoor hun functie als omgangstaal verloren. Door miskenning en schaamte is het Stellingwerfs, opmerkelijk genoeg ook door degenen die later streden voor behoud,[bron?] amper doorgegeven aan jongere generaties. De jeugd spreekt voornamelijk Nederlands of in mindere mate Fries maar soms nog Stellingwerfs. De streektaal heeft bij de jeugd haar functie als omgangstaal grotendeels verloren.

Ethnologue classificeert het Stellingwerfs als een levende taal, maar doet geen schatting van het aantal sprekers. De SIL-code is stl en is opgenomen in ISO 639-3. Stellingwerfs behoort tot de Nedersaksische taalgroep, een groep van tien talen met onder andere het Plautdietsch, het Achterhoeks en het Twents.[2] De Nederlandse overheid heeft het Stellingwerfs in 1996 erkend als variant van het Nedersaksisch.[3]

De Stellingwerven behoren samen met Het Bildt (Bildts), de meeste Friese steden (Stadsfries) en de Waddeneilanden Vlieland en Ameland tot de gebieden in Friesland waar vanouds weinig Fries wordt gesproken. De taalgrens tussen Stellingwerfs en Fries taalgebied wordt gemarkeerd door het riviertje de Tjonger(Nederlands: Kuinder, Stellingwerfs: Kuunder). De omgangstalige Friese naam 'Oertsjongersk' ('Overtjongers') voor het Stellingwerfs is daaraan ontleend.

Externe links[bewerken]