Black Lives Matter

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Een van de logo's gebruikt door de beweging.[1]

Black Lives Matter ('zwarte levens doen ertoe', afgekort als BLM) is een internationale beweging die ontstaan is in de Afro-Amerikaanse gemeenschap in de Verenigde Staten als reactie op politiegeweld tegen Afro-Amerikanen.[2] De beweging begon met de hashtag "#BlackLivesMatter" nadat George Zimmerman in 2013 werd vrijgesproken voor de dood van Trayvon Martin op 26 februari 2012 in Sanford (Florida), een Afro-Amerikaanse jongere van 17 jaar oud.[3] Sindsdien zetten de politiek activisten van Black Lives Matter zich in tegen alle vormen van geweld tegen zwarte mensen, inclusief politiegeweld, etnisch profileren en overbestraffing van zwarte mensen in het Amerikaanse rechtssysteem. De beweging organiseert betogingen en protestacties en daagt sinds 2015 ook politici uit om zich uit te spreken tegen het geweld tegen Afro-Amerikanen.[4] Black Lives Matter kreeg nationale bekendheid in 2014 door protestacties naar aanleiding van de dood van Eric Garner op 17 juli 2014 in New York en de dood van Michael Brown op 9 augustus 2014 in Ferguson (Missouri). Sinds de protesten in Ferguson volgden vele protesten in het gehele land.[5] Naar aanleiding van de dood van George Floyd in Minneapolis op 25 mei 2020 groeide de aanhang van Black Lives Matter internationaal sterk, en vonden opnieuw vele protesten plaats.

Oprichting[bewerken | brontekst bewerken]

Eerdere protestbewegingen[bewerken | brontekst bewerken]

De oorsprong van de Black Lives Matter-beweging ligt in de Afro-Amerikaanse burgerrechtenbeweging. De burgerrechtenbeweging streed decennialang om een einde te maken aan rassensegregatie (rassenscheiding) en discriminatie in de Verenigde Staten. De Black Lives Matter-beweging stelt dat het verder inspiratie haalt uit onder andere de Black Power-beweging.[5] Verschillende media refereerden aan de Black Lives Matter-beweging als een nieuwe burgerrechtenbeweging.[6]

Online protest[bewerken | brontekst bewerken]

De Black Lives Matter-beweging ontstond in de zomer van 2013 na de vrijspraak van George Zimmerman voor de moord op de zwarte tiener Trayvon Martin. De beweging met de hashtag "#BlackLivesMatter" werd opgericht door drie zwarte Amerikaanse vrouwen Alicia Garza, Patrisse Cullors en Opal Tometi.[5] Alicia Garza postte een Facebookbericht, getiteld ‘een liefdesbrief aan zwarte mensen’, waarin ze het volgende beschreef: “Our Lives Matter, Black Lives Matter”. Hierop reageerde Patrisse Cullors met ‘#BlackLivesMatter’. Zij kregen steun van Opal Tometi.[7]

Demonstratie[bewerken | brontekst bewerken]

Ferguson augustus 2014

De beweging organiseerde in augustus van 2014 de eerste nationale 'Freedom Ride'-demonstratie in Ferguson in de Amerikaanse staat Missouri. De aanleiding van deze demonstratie was de dood van Michael Brown, een zwarte tiener.[5] Door politieagent Darren Wilson is Michael Brown doodgeschoten. De agent had twaalf kogels afgevuurd. Michael Brown was ongewapend. De dag na deze schietpartij braken er protesten uit in Ferguson. Alicia Garza organiseerde samen met de andere twee medeoprichters van Black Live Matter, Patrisse Cullors en Opal Tometi, deze ‘Freedom Ride’ naar Ferguson. Meer dan 500 mensen uit 18 verschillende steden in de Verenigde Staten hebben zich aangemeld.[6]

Structuur[bewerken | brontekst bewerken]

Black Lives Matter is een gedecentraliseerde organisatie. De oprichters zijn tegen een structuur van bovenaf die eerdere burgerrechtenbewegingen hanteerden. Johnetta Elzie, een bekende Black Lives Matter-activiste, benadrukt dat de organisatie altijd heeft gesteld dat het bestaat uit velen. Volgens haar kan er niet een persoon de leider zijn van de beweging, maar is iedereen een leider.[5] Voor degenen die ervoor kiezen om betrokken te raken bij de Black Lives Matter-beweging heeft de beweging dertien leidende principes die van belang zijn zoals onder andere diversiteit, empathie en herstelrecht.[8]

Internationale bewegingen van BLM[bewerken | brontekst bewerken]

Protest in het Nelson Mandelapark, Amsterdam op 10 juni 2020

Nederland[bewerken | brontekst bewerken]

Op 10 juli 2016 was er een Black Lives Matter-protest op de Dam (Amsterdam). De vierhonderd demonstranten hielden een sit-in-demonstratie en protesteerden tegen politiegeweld.[9][10] Het protest was naar aanleiding van het aanhoudende politiegeweld in de Verenigde Staten tegen zwarte Amerikanen. Het protest is vreedzaam verlopen, wat in de oproep ook benadrukt werd door de organisatie.[10]

Naar aanleiding van de dood van George Floyd in Minneapolis (Verenigde Staten) op 25 mei 2020 vonden in juni 2020 verscheidene protesten plaats, onder meer op de Dam in Amsterdam,[11] in Amsterdam-Zuidoost,[12] op het Malieveld in Den Haag,[13] in Groningen,[13] Rotterdam,[13] Utrecht, Arnhem,[14] Wageningen,[14] Nijmegen,[14] Enschede,[15] Tilburg,[16] Haarlem[17] en Eindhoven.[18]

Aruba, Bonaire en Curaçao[bewerken | brontekst bewerken]

Ook op de ABC-eilanden werd in 2020 gedemonstreerd in het kader van Black Lives Matter. Op Plaza Betico Croes in Oranjestad werden toespraken gehouden over racisme, ongelijkheid, discriminatie en de uitbuiting van mensen van kleur om een maatschappelijk dialoog hierover aan te gaan. Ook werd het Sinterklaasfeest in verband gebracht met deze kwesties.[19] De demonstratie van de beweging "Bonaire All Lives Matter" vond plaats op 10 juni 2020 in het Wilhelmina Park in Kralendijk. Als gevolg van de toegenomen discriminatie in Bonaire van de afgelopen jaren, wil de beweging onderdrukking uitbannen en een mentaliteitsverandering in gang zetten. De demonstratie zal worden opgevolgd met een verzoek aan de regering om het beeld van Johan Van Walbeeck uit het Wilhelmina Park te verwijderen vanwege zijn banden met de duistere geschiedenis van het kolonialisme.[20][21] Onder de naam 'Curacao can't breathe' protesteerde een kleine groep jongeren op het Brionplein tegen het racisme en werd een oproep gedaan meer aandacht te besteden aan gelijkheid en gelijke behandeling.[22]

Kritiek[bewerken | brontekst bewerken]

Zwarte leiders van de burgerrechtenbeweging hadden kritiek op de tactieken van BLM, anderen beschuldigen de beweging ervan anti-politie te zijn en trekken de statistieken over zwarte slachtoffers van politiegeweld in twijfel die BLM gebruikt.[23][24]

Verder is er kritiek op het (vermeende) gebrek aan aandacht voor geweld binnen de zwarte gemeenschap.[25]

Volgens critici impliceert de naam Black Lives Matter dat andere levens er niet toe doen. Vanuit die kritiek ontstond er een alternatieve hashtag "#AllLivesMatter". De aanhangers van All Lives Matter stellen alle mensen gelijk ongeacht ras en beweren dat de maatschappij 'kleurenblind' zou moeten zijn.[5]

Nadat een zwarte man in 2014 uit wraak voor politiegeweld in New York twee politieagenten doodschoot, startten politiesympathisanten Blue Lives Matter.[5]

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

  • Black Lives Matter, Sue Bradford Edwards en Duchess Harris, 2016
  • The Making of Black Lives Matter - A Brief History of an Idea, Christopher J. Lebron
  • Policing the Black Man - Arrest, Prosecution, and Imprisonment, Angela J. Davis (red.), 2017
  • Making All Black Lives Matter - Reimagining Freedom in the Twenty-First Century, Barbara Ransby, 2018
  • Deadly Injustice: Trayvon Martin, Race, and the Criminal Justice System, Devon Johnson, Amy Farrell en Patricia Y. Warren, 2015

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]

Bron[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Black Lives Matter van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.