Slag bij Noordhorn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Slag bij Noordhorn
Onderdeel van de Tachtigjarige Oorlog
Noordhorn.jpg
Datum 30 september 1581
Locatie Noordhorn, Groningen, Nederlanden
Resultaat Spaanse overwinning
Strijdende partijen
Prinsenvlag.svg Staatse leger Flag of Cross of Burgundy.svg Spaanse leger
Leiders en commandanten
John Norreys
Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg
Francisco Verdugo
Verliezen
circa 1000 doden[1] circa 600 doden

De Slag bij Noordhorn was een gevecht tussen Staatse en Spaansgezinde troepen op 30 september 1581.

Aanloop[bewerken]

De Staatse troepen waren in het voorgaande jaar een grote slag toegedaan, doordat George van Lalaing, graaf van Rennenberg, van Staatse zijde naar de Spaansgezinde zijde overliep. Dit werd later ook wel bekend onder de naam Verraad van Rennenberg. Hierdoor kwamen onder meer de stad Groningen en de Ommelanden in Spaanse handen. In de zomer van 1581 overleed George van Lalaing en werd de leiding van de stad Groningen tijdelijk overgedragen aan Johan Baptiste van Taxis en vervolgens aan Francisco Verdugo. Verdugo won samen met Maarten Schenck grote grondgebieden en vestigde zich in Noordhorn.

Noordhorn was een plaats gelegen tussen de het in Staatse handen zijnde Friesland en de Spaansgezinde Groningen. Door Friese druk om de Spaansgezinde troepen aan te vallen werd daarom in de herfst van 1581 een Staats leger naar Noordhorn gestuurd.

Verloop[bewerken]

Op 30 september 1581 troffen beide legers elkaar iets ten westen van de plaats Noordhorn. Aanvankelijk leek de strijd in het voordeel van de Staatsen te vallen, maar vervolgens zette Verdugo kanonnen in. Beide zijden verloren veel soldaten tijdens de gevechten, maar de Spaansgezinden kregen de overhand en sloegen de Staatse troepen terug. De Staatse aanvoerders John Norreys en Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg moesten zich terugtrekken. De Spaansgezinden wonnen de slag.

Verdugo trok na de slag op naar Grijpskerk, maar werd daar verdreven doordat Staatsgezinde troepen een dijk doorstaken.

Sporen[bewerken]

Het gebied ten Noordhorn waar de slag heeft plaatsgevonden, wordt nog steeds aangeduid als Norritsveld, vernoemd naar de Engelse overste in Staatse dienst John Norreys.

Eerste opstand (1567-1570):Valencijn · Wattrelos · Lannoy · Oosterweel · Eerste invasie (Dalheim · Heiligerlee · Groningen · Eems · Jemmingen · Geldenaken · Loevestein)
Tweede opstand (1572-1576):Den Briel · Vlissingen · Tweede invasie (Valencijn · Bergen · Saint-Ghislain · Roermond · Diest · Leuven · Mechelen · Dendermonde · Zutphen · Bredevoort · Zwolle · Kampen · Steenwijk) · Oudenaarde · Stavoren · Dokkum · Don Frederiks veldtocht (Mechelen · Diest · Roermond · Zutphen · Naarden · Geertruidenberg · Haarlem · Diemen · Alkmaar) · Vlissingen · Borsele · Zuiderzee · Alkmaar · Leiden · Reimerswaal · Derde invasie · Mookerheide · Lillo · Zoetermeer · Buren · Oudewater · Schoonhoven · Krimpen aan de Lek · Woerden · Bommenede · Zierikzee · Muiden · Aalst · Slag bij Vissenaken · Maastricht · Antwerpen · Spanjaardenkasteel (Gent)
Algemene opstand (1576-1578):Utrecht · Steenbergen · Breda · Amsterdam · Gembloers · Zichem · Beleg van Limburg · Inname van Dalhem · Nijvel · Kampen · Rijmenam · Aarschot · Deventer
Parma's 9 jaren (1579-1588):Maastricht · 's-Hertogenbosch · Baasrode · Kortrijk · Delfzijl · Oldenzaal · Groningen · Mechelen · Zwolle · Hardenbergerheide · Coevorden · Halle · Steenwijk · Kamerijk · Doornik · Noordhorn · Breda · Aalst · Oudenaarde · Punta Delgada · Lochem · Eindhoven · Gent · Aalst · Terborg · Antwerpen · Zutphen · Kouwensteinsedijk (Antwerpen) · Amerongen · IJsseloord · Boksum · Axel · Neuss · Rijnberk · Grave · Zutphen · Warnsveld · Venlo · Sluis · Bergen op Zoom · Grevelingen
Maurits' 10 jaren (1588-1598):Zoutkamp · Breda · Steenbergen · Veldtocht van 1591 (Zutphen · Deventer · Delfzijl · Knodsenburg · Hulst · Nijmegen) · Steenwijk · Coevorden · Luxemburg · Geertruidenberg · Coevorden · Groningen · Hoei · Grol · Calais · Hulst · Veldtocht van 1597 (Turnhout · Venlo · Rijnberk · Meurs · Grol · Bredevoort · Enschede · Ootmarsum · Oldenzaal · Lingen · Rijnberk · Zaltbommel)
11 jaren strijd (1598-1609):Nieuwpoort · Rijnberk · Sluis · Oostende · Spinola 1605-1606 (Oldenzaal · Lingen · Bergen op Zoom · Mülheim · Wachtendonk · Kasteel Krakau · Bredevoort · Berkumerbrug · Grol · Rijnberk · Lochem · Grol · Gibraltar
Twaalfjarig Bestand (1609-1621):Gulik-Kleefse Successieoorlog (Gulik) · Wezel · Antwerpen
Eindstrijd (1621-1647):Gulik · Steenbergen · Bergen op Zoom · Veluwe · Breda · Oldenzaal · Grol · Baai van Matanzas · 's-Hertogenbosch · Veluwe · Wesel · Veldtocht langs de Maas (Venlo · Roermond · Maastricht) · Rijnberk · Maastricht · Philippine · Tienen · Schenkenschans · Breda · Venlo · Maastricht · Kallo · Duins · Sint-Vincent · Hulst · Antwerpen · Venlo · Puerto de Cavite