Beleg van Zutphen (1584)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Beleg van Zutphen (1584)
Onderdeel van de Tachtigjarige Oorlog
Overzicht van het beleg. 16e-eeuwse tekening.
Overzicht van het beleg. 16e-eeuwse tekening.
Datum mei/juli 1584
Locatie Zutphen, Gelre, Nederlanden
Resultaat Het Spaanse garnizoen houdt stand
Strijdende partijen
Prinsenvlag.svg Staatse leger Flag of Cross of Burgundy.svg Spaanse leger
Leiders en commandanten
Filips van Hohenlohe-Neuenstein

Het Beleg van Zutphen in 1584 was van mei tot juli 1584 een schansenoorlog tegen de vestingstad Zutphen in het graafschap Zutphen tijdens de Tachtigjarige Oorlog. De belegering werd ondernomen door het Staatse leger onder leiding van Filips van Hohenlohe-Neuenstein. De belegering was een poging om een einde te maken aan de Spaanse plunderingen in het Kwartier van Veluwe maar tevens een poging om een belangrijke Spaanse toevoerroute te blokkeren. De belegering werd waarschijnlijk gestaakt vanwege de dood van Willem van Oranje op 10 juli.

Aanloop[bewerken]

Na de Inname van Zutphen door Willem IV van den Bergh in 1572, werd de stad op bloedige wijze hernomen door Don Frederik. Zutphen was sinds die tijd onder Spaans gezag blijven staan.

Beleg[bewerken]

In mei had Filips van Hohenlohe-Neuenstein het beleg geslagen voor de Grote schans onder Zutphen aan de linkeroever van de IJssel in het Kwartier van Veluwe. Het lukte Hohenlohe niet de schans in te nemen, ondanks hevige beschietingen. Daarom liet hij rondom de schans blokhuizen en schansen bouwen, zodat niemand er meer uit kon. De keten van schansen lag in de vorm van een halve cirkel rondom de Grote Schans van oever tot oever. Hohenlohe ondernam diverse vruchteloze pogingen de Grote schans in te nemen. Uit een brief van Hohenlohe van 3 juli aan prins Willem van Oranje blijkt dat hij zelfs tot in juli nog pogingen ondernam. Hij gaf aan in de brief geen voldoende manschappen te hebben om een succesvolle inname door te zetten. De prins van Oranje antwoordde, via een brief, dat er een beslissende maatregel moest worden genomen als Zutphen zich niet binnen acht dagen over zou geven. De prins vond dat steden als Amersfoort, Arnhem, Deventer en Kampen, Utrecht en Zwolle 400 man zou kunnen afstaan. Tegelijkertijd vernam de prins het gerucht dat legers van Ernst van Beieren aan het muiten waren geslagen, een reden dat hij haast wou zetten achter de onderneming in Zutphen, zonder "iets gevaarlijks te ondernemen". Hij vreesde, dat bij grote verliezen, ook de omringende steden meegesleept zou kunnen worden. Hij wilde daarom liever wachten op een moment dat hij met een goed leger de vijand het hoofd bieden kon. De prins besluit de brief met het verzoek aan Hohenlohe om zich bij hem te vervoegen, als hij daar gemist kan worden. De prins schreef de brief een week voor zijn dood. Waarschijnlijk was dit de laatste militaire bemoeienis van de prins.

Nasleep[bewerken]

Het beleg werd na de dood van Willem van Oranje opgebroken. Onder leiding van Robert Dudley zou tijdens een belegering in 1586 nog een vergeefse poging worden ondernomen. Uiteindelijk zou Zutphen pas na het beleg van 1591, onder leiding van Maurits van Nassau, de latere prins van Oranje, voorgoed in Staatse handen raken.

Eerste opstand (1567-1570): Valencijn · Wattrelos · Lannoy · Oosterweel · Eerste invasie (Dalheim · Heiligerlee · Groningen · Eems · Jemmingen · Geldenaken · Loevestein)
Tweede opstand (1572-1576): Den Briel · Vlissingen · Tweede invasie (Valencijn · Bergen · Saint-Ghislain · Roermond · Diest · Leuven · Mechelen · Dendermonde · Zutphen · Bredevoort · Zwolle · Kampen · Steenwijk) · Oudenaarde · Stavoren · Dokkum · Don Frederiks veldtocht (Mechelen · Diest · Roermond · Zutphen · Naarden · Geertruidenberg · Haarlem · Diemen · Alkmaar) · Vlissingen · Borsele · Zuiderzee · Alkmaar · Leiden · Reimerswaal · Derde invasie · Mookerheide · Lillo · Zoetermeer · Buren · Oudewater · Schoonhoven · Krimpen aan de Lek · Woerden · Bommenede · Zierikzee · Muiden · Aalst · Slag bij Vissenaken · Maastricht · Antwerpen · Spanjaardenkasteel (Gent)
Algemene opstand (1576-1578): Utrecht · Steenbergen · Breda · Amsterdam · Gembloers · Zichem · Beleg van Limburg · Inname van Dalhem · Nijvel · Kampen · Rijmenam · Aarschot · Deventer
Parma's 9 jaren (1579-1588): Maastricht · 's-Hertogenbosch · Baasrode · Kortrijk · Delfzijl · Oldenzaal · Groningen · Mechelen · Zwolle · Hardenbergerheide · Coevorden · Halle · Steenwijk · Kamerijk · Doornik · Noordhorn · Breda · Aalst · Oudenaarde · Punta Delgada · Lochem · Eindhoven · Gent · Aalst · Terborg · Antwerpen · Zutphen · Kouwensteinsedijk (Antwerpen) · Amerongen · IJsseloord · Boksum · Axel · Neuss · Rijnberk · Grave · Zutphen · Warnsveld · Venlo · Sluis · Bergen op Zoom · Grevelingen
Maurits' 10 jaren (1588-1598): Zoutkamp · Breda · Steenbergen · Veldtocht van 1591 (Zutphen · Deventer · Delfzijl · Knodsenburg · Hulst · Nijmegen) · Steenwijk · Coevorden · Luxemburg · Geertruidenberg · Coevorden · Groningen · Hoei · Grol · Calais · Hulst · Veldtocht van 1597 (Turnhout · Venlo · Rijnberk · Meurs · Grol · Bredevoort · Enschede · Ootmarsum · Oldenzaal · Lingen · Rijnberk · Zaltbommel)
11 jaren strijd (1598-1609): Nieuwpoort · Rijnberk · Oostende · Sluis · Spinola 1605-1606 (Oldenzaal · Lingen · Bergen op Zoom · Mülheim · Wachtendonk · Kasteel Krakau · Bredevoort · Berkumerbrug · Grol · Rijnberk · Lochem · Grol · Gibraltar
Twaalfjarig Bestand (1609-1621): Gulik-Kleefse Successieoorlog (Gulik) · Wezel · Antwerpen
Eindstrijd (1621-1647): Gulik · Steenbergen · Bergen op Zoom · Veluwe · Breda · Oldenzaal · Grol · Baai van Matanzas · 's-Hertogenbosch · Veluwe · Wesel · Veldtocht langs de Maas (Venlo · Roermond · Maastricht) · Rijnberk · Maastricht · Philippine · Tienen · Schenkenschans · Breda · Venlo · Maastricht · Kallo · Duins · Sint-Vincent · Hulst · Antwerpen · Venlo · Puerto de Cavite