Beleg van Bergen op Zoom (1588)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Eerste beleg van Bergen op Zoom
Onderdeel van Tachtigjarige Oorlog
Beleg van Bergen op Zoom door Parma (Bartholomeus Willemsz. Dolendo)
Beleg van Bergen op Zoom door Parma (Bartholomeus Willemsz. Dolendo)
Datum 23 september - 13 november, 1588
Locatie Bergen op Zoom, Brabant
Resultaat Staatse en Engelse overwinning: Bergen op Zoom wordt ontzet
Strijdende partijen
Prinsenvlag.svg Staatse leger Flag of Cross of Burgundy.svg Spaanse leger
Leiders en commandanten
Maurits van Nassau Alexander Farnese
Kaart van Bergen op Zoom in 1598

Het eerste beleg van Bergen op Zoom was een belegering van Bergen op Zoom die begon op 23 september 1588. Het beleg ging tussen de Verenigde Provincies onder leiding van Maurits van Nassau en de Spaanse legers onder leiding van Alexander Farnese, hertog van Parma. De strijd vond plaats tijdens de Tachtigjarige Oorlog.

Door dit beleg, de voortdurende oorlogsdreiging, het ten einde lopen van de economische bloeiperiode van de stad en onveiligheid door muitende troepen was het inwoneraantal sterk teruggelopen van ongeveer 9500 in 1526 naar 3300 aan het einde van de 16de eeuw. De overgebleven bevolking, zowel katholiek als protestant, heeft de stad desondanks trouw verdedigd.

Bekend is dat er minstens twee stadsuitvallen zijn geweest onder leiding van de gebroeders Paulus en Marcelis Bax, twee kooplieden die al enige jaren zitting hadden in de stadsraad. Zij wisten de bevelhebbers te motiveren voor het doen van een uitval. Ze waren van mening dat hoe dichter Farnese bij de stad kwam hoe moeilijker de situatie zou worden. De uitval werd geleid door de broers Bax, ze hadden de beschikking over een honderdtal ruiters die met een mengeling van de Spaanse troepen het open veld in wilden lokken. De stadscavalerie wist succesvol enkele stellingen en manschappen uit te schakelen, waarna ze een goed heenkomen zochten in de stad. De stad kreeg versterking van een Engels huurlingenleger geleid door generaal Wiloughbey, die gestuurd zou zijn door de graaf van Leicester. Enkele weken later volgde een tweede uitval, deze was heel kort en was opnieuw onder leiding van Bax.

Herhaalde pogingen van Parma om de Bergse haven af te sluiten mislukken en uiteindelijk ontzette prins Maurits de belegerde stad op 13 november. Bij zijn pogingen tot belegering van Parma, ondervond hij veel last van de springvloed.[1]

Eerste opstand (1567-1570): Valencijn · Wattrelos · Lannoy · Oosterweel · Eerste invasie (Dalheim · Heiligerlee · Groningen · Eems · Jemmingen · Geldenaken · Loevestein)
Tweede opstand (1572-1576): Den Briel · Vlissingen · Tweede invasie (Valencijn · Bergen · Saint-Ghislain · Roermond · Diest · Leuven · Mechelen · Dendermonde · Zutphen · Bredevoort · Zwolle · Kampen · Steenwijk) · Oudenaarde · Stavoren · Dokkum · Don Frederiks veldtocht (Mechelen · Diest · Roermond · Zutphen · Naarden · Geertruidenberg · Haarlem · Diemen · Alkmaar) · Vlissingen · Borsele · Zuiderzee · Alkmaar · Leiden · Reimerswaal · Derde invasie · Mookerheide · Lillo · Zoetermeer · Buren · Oudewater · Schoonhoven · Krimpen aan de Lek · Woerden · Bommenede · Zierikzee · Muiden · Aalst · Slag bij Vissenaken · Maastricht · Antwerpen · Spanjaardenkasteel (Gent)
Algemene opstand (1576-1578): Utrecht · Steenbergen · Breda · Amsterdam · Gembloers · Zichem · Beleg van Limburg · Inname van Dalhem · Nijvel · Kampen · Rijmenam · Aarschot · Deventer
Parma's 9 jaren (1579-1588): Maastricht · 's-Hertogenbosch · Baasrode · Kortrijk · Delfzijl · Oldenzaal · Groningen · Mechelen · Zwolle · Hardenbergerheide · Coevorden · Halle · Steenwijk · Kamerijk · Doornik · Noordhorn · Breda · Aalst · Oudenaarde · Punta Delgada · Lochem · Eindhoven · Gent · Aalst · Terborg · Antwerpen · Zutphen · Kouwensteinsedijk (Antwerpen) · Amerongen · IJsseloord · Boksum · Axel · Neuss · Rijnberk · Grave · Zutphen · Warnsveld · Venlo · Sluis · Bergen op Zoom · Grevelingen
Maurits' 10 jaren (1588-1598): Zoutkamp · Breda · Steenbergen · Veldtocht van 1591 (Zutphen · Deventer · Delfzijl · Knodsenburg · Hulst · Nijmegen) · Steenwijk · Coevorden · Luxemburg · Geertruidenberg · Coevorden · Groningen · Hoei · Grol · Calais · Hulst · Veldtocht van 1597 (Turnhout · Venlo · Rijnberk · Meurs · Grol · Bredevoort · Enschede · Ootmarsum · Oldenzaal · Lingen · Rijnberk · Zaltbommel)
11 jaren strijd (1598-1609): Nieuwpoort · Rijnberk · Oostende · Sluis · Spinola 1605-1606 (Oldenzaal · Lingen · Bergen op Zoom · Mülheim · Wachtendonk · Kasteel Krakau · Bredevoort · Berkumerbrug · Grol · Rijnberk · Lochem · Grol · Gibraltar
Twaalfjarig Bestand (1609-1621): Gulik-Kleefse Successieoorlog (Gulik) · Wezel · Antwerpen
Eindstrijd (1621-1647): Gulik · Steenbergen · Bergen op Zoom · Veluwe · Breda · Oldenzaal · Grol · Baai van Matanzas · 's-Hertogenbosch · Veluwe · Wesel · Veldtocht langs de Maas (Venlo · Roermond · Maastricht) · Rijnberk · Maastricht · Philippine · Tienen · Schenkenschans · Breda · Venlo · Maastricht · Kallo · Duins · Sint-Vincent · Hulst · Antwerpen · Venlo · Puerto de Cavite