Vitalski

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Vital Baeken)
Ga naar: navigatie, zoeken

Vitalski is de artiestennaam van Vital Baeken (Turnhout, 26 januari 1971), een Belgische schrijver, dichter, stand-upcomedian, performer, mediafiguur en striptekenaar. Videtski en later auteur Bart Meuleman doopten Vitalski tot "nachtburgemeester van Antwerpen", naar een titel die in het Rotterdam van de jaren 1970 aan Jules Deelder werd toebedeeld.

Biografie[bewerken]

Vitalski werd geboren in Turnhout als Vital Baeken en groeide op in het naburige dorpje Vosselaar. Hij begon verhalen te schrijven vanaf zijn negende levensjaar, daartoe geïnspireerd door zijn vader, de romancier Robertus Baeken. Tijdens zijn middelbareschooltijd bracht Vitalski diverse boekjes en gedichten uit bij de clandestiene uitgeverij van Erik Vloeberghs uit Heist. Officieel debuteerde Vitalski op zijn veertiende, met enkele gedichten in het tijdschrift Diogenes. Het jaar daarna volgden kortverhalen in De Brakke Hond.

In zijn periode als germanist (1988-1993) aan de Antwerpse universiteit won Vitalski tweemaal op rij de ‘interuniversitaire literaire wedstrijd’, in 1990 met proza, in 1991 met poëzie. Vitalski haalde zijn licentie met een eindthesis met als onderwerp de Nederlandse auteur Jan Arends. Intussen had Vitalski samen met zijn medestudenten Geert Beullens en Manu Bruynseraede, maar ook met cultschrijver Jean-Marie Berckmans, een theatergroep opgericht, vanaf 1994 Circus Bulderdrang genoemd. De groep wilde een tegenwicht bieden tegen het literaire establishment en ontpopte zich steeds meer als een absurdistische rockgroep met een krachtige literaire oriëntatie, intussen muzikaal geruggensteund door Philippe Osier en Dominique Osier. Naast talloze optredens in Nederlandse en Vlaamse clubs, cafés en jeugdhuizen, speelde Circus Bulderdrang vier jaar op rij een reeks theatervoorstellingen in De Zwarte Komedie (Antwerpen):Het Bladgouden Slurfenballet, Bulderdrang in Space, De Horrorshow en Maiakowski.

Na het uiteenvallen van Circus Bulderdrang richtte Vitalski verscheidene muziekgroepjes op: cabaret met De Oranje Houtzagerij, o.l.v. Martinus Wolf, Vlaamstalige punkrock met de Living Tornado’s. Hij speelde als gastacteur diverse stukken bij de Zwarte Komedie en richtte inmiddels ook De Ysfabrik op, een radicaal dadaïstisch figurentheater met een heus roddelmagazine en een kader voor een hoop stunts die elkaar volgden: vrouwententoonstellingen, een huwelijk met een tachtigjarige operazangeres, een marathoninterview (waarbij Vitalski twintig uur lang non-stop werd geïnterviewd door veertig journalisten.) In 2005 was Vitalski het officiële gezicht van de Antwerpse Boekenbeurs, waarvoor hij de reclamefilmpjes maakte, en waar hij alle dagen doorbracht, om op tien dagen tijd precies honderd auteurs te interviewen, van Leonard Nolens tot Kim Cattrall. In 2006 liep Vitalski gekleed als Salvador Dalí door een raam van het Antwerpse Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, voor het aankondigen van een toneelstuk rond Dali in het najaar van 2040.

Vanaf het jaar 1999 ontplooide Vitalski zich voornamelijk als een vertolker van onemanshows. Deze voorstellingen houden het midden tussen comedy en meer vertellende conference. De meeste voorstellingen toeren door Vlaanderen en sporadisch door Nederland, een enkele keer speelt Vitalski korte, Engelstalige fragmenten in Londen en New York.

De voorstelling Mijn Leven Met Leterme schiep furore doordat ze verboden werd in respectievelijk Temse en Zemst, wat het debat rond censuur en vrijheid van meningsuiting deed oplaaien.

Vitalski staat niet altijd alleen op het podium. Voor het kindertheater van Froe Froe werkt hij samen met Mauro Pawlowski en Tania Kloek (Kloon, 2004), met Bart van Nuffelen en Johan Petit schrijft en speelt hij De Openhaard 1 en 2 (2002 en 2004) en Sjwèck(2003), met Geert Beullens Krockie 1 en 2 (2000 en 2001), met Noémi Schlosser La Belle Indifference(2005). In 2008 toert Vitalski met Guido Belcanto, Lady Angelina, Martin Jansen en een mechanisch dansorgel van de fabrikant Decap Herentals. Gestaag blijft Vitalski intussen voortschrijven aan zijn proza en zijn poëzie. Hij schrijft columns voor respectievelijk WeekUp Magazine (vanaf 1998), De Nieuwe Gazet (1998-1999), Studio Brussel (2002), De Morgen (2004), Gazet van Antwerpen (sinds 2002 iedere dinsdag.) Zijn eerste roman, Het Huis Met Het Jachtgeweer, verschijnt in 2000 bij Kinkajoe. Ieder jaar volgt dan iets nieuws. Een brievenboek, een pornoverhaal, een stripverhaal, een kleine dichtbundel. Zijn romancyclus De Geur Van Nat Haar zou veertien delen beslaan; het vierde deel, De Fetisj, verschijnt in de zomer van 2008. In 2015 en 2016 maakt Vitalski diverse literaire reeksen voor Klara, over Simenon, Shakespeare, Alice In Wonderland, Sherlock Holmes. In 2017 toert Vitalski met een lezingen-reeks over Sherlock Holmes, samen met Jean Paul Van Bendegem en Johan Braeckman.

In november 2005 wint Vitalski in Nederland de Johnny Van Doornprijs voor ‘beste gesproken word-optreden van 2005’.

Ook in de televisiewereld wordt Vitalski opgemerkt. Hij duikt op als onderwerp in onder meer Sanseveria, Jambers, Schalkse Ruiters, Spoed, Uitzendingen Door Groen. Een meer uitgebreide en meer creatieve verschijning in De Grootste Belg maakt dat het daarop volgende jaar, 2006, voor Vitalski een heus televisiejaar wordt. Hij is tien maal op rij te gast als kapitein in De tabel van Mendelejev, halfwekelijks in Morgen Beter, meermaals in het Nederlandse programma De Wereld Draait Door. Op Vitaya heeft Vitalski intussen een eigen boekenprogramma lopen, dat goede kritieken oogst. Door De zevende dag wordt Vitalski uitgenodigd naar aanleiding van het overlijden van Gerard Reve.

Nog in hetzelfde jaar 2006 neemt Vitalski deel aan Stanley's Route (VT4), waarin bekende Vlamingen zich wagen aan een race door Afrikaanse oerwouden. Het programma wordt overschaduwd door schandaalberichten in alle media, waarbij Vitalski Joyce Van Nimmen seksueel geïntimideerd zou hebben. Vitalski verdwijnt acuut van het televisiescherm, maar vult maandenlang de voorpagina’s van alle tabloids. "Ook roddelbladen zijn een vorm van literatuur," verklaart Vitalski op Radio 1. Na een jaar stilte duikt Vitalski in 2007 weer op in Het Jaar Van De Wolf van Geert Hoste.

Met de hulp van zijn broer Serge Baeken richt Vitalski in 2002 Studio Vitalski op, voor de creatie van een lijvig beeldverhaal, aangekondigd voor najaar 2010. Meest frequente gasttekenaars van de wekelijkse Studio Vitalski zijn Bert Lezy, Jan-Bart-Debruyne, Tim Visual, Dimitri Sakelaropolus, Koen Boyden en Gianmaria Caschetto. Ook Kim, Daan Rosseels. Bevriend striptekenaar Merho noemt één van zijn Kiekeboe-albums Een echte Vitalko. In de Suske & Wiske-film De duistere diamant krijgt Vitalski de rol van Spaanse soldaat.

Als humorist staat Vitalski inhoudelijk ergens tussen Wim Helsen en Gunter Lamoot, maar onderscheidt Vitalski zich door de vaak meer verhalende aard van zijn grappen. Als auteur staat Vitalski met zijn achting voor Gerard Reve niet ver van Christophe Vekeman, al is Vitalski’s proza meer surreëel en meer zwart romantisch. Vergelijkingen met de tien jaar oudere Herman Brusselmans zijn niet vol te houden, Vitalski’s schrijfstijl is veel meer meticuleus. Als mediafiguur is Vitalski afwisselend prozaïsch en humoristisch, soms waarnemer, soms onderwerp. Vooral betoont hij zich een uitmuntend improvisator.

Begin 2010 gaat Vitalski een samenwerking aan met manager Johnny Quidé. Zo komt hij in het creatieve gezelschap van o.a. Philippe Geubels, Bert Gabriëls, Lies Lefever en Steven Goegebeur. Johnny Quidé en zijn onderneming PRETPRATERS (voorheen Heal Management) zorgt vanaf dan voor de begeleiding van Vitalski's carrière en artistieke projecten. Op de valreep behaalt Vitalski nog net als dertiger begin 2011 zijn rijbewijs. Op 26 januari 2011, Vitalski's 40ste verjaardag, wordt hij op het Schoon Verdiep van het Antwerpse Stadhuis ontvangen door schepen van Cultuur Philippe Heylen en gehuldigd als Nachtburgemeester. Hier wordt ook meteen de auto-biografie Ik slaap als een croissant, uitgegeven door uitgeverij Zorro, voorgesteld aan het publiek. Het Vitalski-jaar dat dan officieel van start gaat, wordt die nacht feestelijk ingezet in podium café Den Buster met gastoptredens van o.a. Willy Willy, Guido Belcanto, Philippe Geubels, Rick de Leeuw, Jan Hautekiet, Gregory Frateur, Johan Petit, Bert Gabriëls, Irene Vervliet en Axel Daeseleire. Voor de gedichtendag 2011 met als thema Poëzie van de nacht wordt Vitalski door de VRT cultuurwebsite COBRA.BE als ambassadeur aangesteld voor hun nationale gedichtenwedstrijd.

In 2014 neemt Vitalski deel aan de Kamerverkiezingen, waarbij hij de Antwerpse lijst trekt voor de partij ROSSEM.[1]

Prijzen[bewerken]

Bibliografie[bewerken]

  • 2001 – Het Huis Met Het Jachtgeweer (roman) (Kinkajoe)
  • 2001 – De Geur Van Nat Haar (roman – oer-editie) (Kinkajoe)
  • 2002 - De Verknalling (roman) (Kinkajoe)
  • 2003 - De Stiefmoeders (pornoroman) (Kinkajoe)
  • 2004 - Pierre Lasson en het Vrouweneiland (graphic novel) (KingKongBooks)
  • 2004 - De Ondergang van Patrick Dieltjens (theatertekst) (KingKongBooks)
  • 2005 - Het Gedicht Jongen En Andere Gedichten (poëzie) (KingKongBooks)
  • 2005 - De Geur Van Nat Haar (roman) (The House Of Books)
  • 2006 - Behekst (roman) (The House Of Books)
  • 2007 - Op Sterk Water (roman) (The House Of Books)
  • 2008 - De Fetisj (roman) (Lampedaire uitgevers)
  • 2011 - Ik Slaap Als Een Croissant (auto-biografie) (Zorro)

Discografie[bewerken]

  • 1995 - Circus Bulderdrang : JMH Berckmans' Circus Bulderdrang (Nederlandstalige cabarock), eigen songs
  • 1996 - De Violet 7 :7 Inch Heel (single) (Nederlandstalige muzikale poëzie), eigen songs
  • 1997 - dossier Kippenvel (sprookjes), zang en vertelling
  • 1998 - De Oranje Houtzagerij : Stijf (Nederlandstalige liederen), eigen songs en covers
  • 1999 - The Living Tornado's : Geweldige Lingerie (Nederlandstalige punkrock), eigen songs
  • 2000 - The Killing Tornado's : Moraalmachine (single) (Nederlandstalige punkrock), eigen songs
  • 2001 - De Ysfabrik : We're Not Dead Yet (single) (Engelstalige punkrock), eigen songs
  • 2002 - De Befmachine Liberation Front : Befmachine (single) (Nederlandstalige punkrock), eigen songs
  • 2002 - The Living Tornado's : Klein Gevaarlijk Afval (single) (Nederlandstalige punkrock), eigen songs
  • 2005 - The Living Tornado's : Razzia (Nederlandstalige punkrock), eigen songs
  • 2007 - Vitalski : Vitalski vertelt Blauwbaard (conference), eigen teksten

Externe links[bewerken]