Vitalski

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Don Vitalski
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Algemene informatie
Volledige naam Vital Baeken
Geboren 26 januari 1971, Turnhout,
Land België
Beroep schrijver, dichter, stand-up comedian, performer, mediafiguur en striptekenaar
Werk
Jaren actief 1980-heden
Uitgeverij House Of Books, Xtra, Studio Vitalski
Website
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Vitalski, of voluit Don Vitalski, is de artiestennaam van Vital Baeken (Turnhout, 26 januari 1971), een Belgische schrijver en performer. Op het podium brengt hij vooral standup-comedy[1], maar ook literaire lezingen[2] en muzikale optredens[3]. Als schrijver publiceert hij columns, romans, liedjes, toneelstukken, stripverhalen en poëzie. Daarnaast maakt Vitalski letterkundige radioprogramma's, organiseert hij surrealistische tentoonstellingen en regisseert hij toneel. Sinds 2011 draagt Vitalski de titel ‘Antwerpse Nachtburgemeester[4][5].

Biografie[bewerken]

Jeugdjaren[bewerken]

Vitalski wordt geboren in Turnhout als Vital Baeken en groeit op in het naburige dorp Vosselaar[6]. Hij begint verhalen te schrijven vanaf zijn negende levensjaar, daartoe geïnspireerd door zijn vader, de romancier Robertus Baeken[7]. Tijdens zijn middelbareschooltijd brengt Vitalski diverse boekjes en gedichten uit bij de clandestiene uitgeverij van Erik Vloeberghs uit Heist-op-den-Berg. Officieel debuteert Vitalski op zijn veertiende, met gedichten in het tijdschrift Diogenes. Het jaar daarna volgen kortverhalen in De Brakke Hond[8]. Ook op zijn veertiende doet Vitalski, samen met onder anderen muzikant Charles Jarvis, diverse optredens met een punkgroepje, onder meer in De Warande[9].

Tijdens zijn studie als Germanist (1988-1993) aan de Universiteit Antwerpen, wint Vitalski tweemaal op rij de ‘Interuniversitaire literaire wedstrijd’, in 1990 met proza, in 1991 met poëzie. Vitalski haalt zijn licentie met een werkstuk over de Nederlandse auteur Jan Arends[10]

Jaren 90[bewerken]

Nog op de universiteit richt Vitalski samen met zijn medestudenten Geert Beullens en Manu Bruynseraede, maar ook met cultschrijver JMH Berckmans[11], een theatergroep op, vanaf 1994 Circus Bulderdrang genoemd. De groep wil een tegenwicht bieden tegen het literaire establishment en ontpopt zich als een absurdistische rockgroep met een krachtige literaire oriëntatie, muzikaal geruggensteund door Philip Osier, Dominique Osier en Guy Van Nueten[12]. Naast talloze optredens in Nederlandse en Vlaamse clubs, cafés en jeugdhuizen, speelt Circus Bulderdrang vier jaar op rij een reeks theatervoorstellingen in De Zwarte Komedie, in het Antwerpse Schipperskwartier[13]. Het afscheidsconcert van Circus Bulderdrang in 1997, grijpt plaats in de Bourlaschouwburg[14].

Na het uiteenvallen van Circus Bulderdrang richt Vitalski verscheidene muziekgroepjes op: eerst het cabareteske De Oranje Houtzagerij, onder leiding van klassiek pianist Martinus Wolf[15], met aan de drums een piepjonge Bent van Looy, daarna de punkformatie De Living Tornado’s[16], met onder meer Geert Vanbever en Charlie De Keersmaecker. Als gastacteur speelt Vitalski diverse stukken bij De Zwarte Komedie, geregisseerd door Bert Verhoye[17]. In 1996 richt Vitalski De Ysfabrik op, een dadaïstisch figurentheater met een heus roddelmagazine[18]. De Ysfabrik is tevens het kader voor een reeks stunts; levende vrouwententoonstellingen[19], een huwelijk met een tachtigjarige operazangeres[20], een marathoninterview (waarbij Vitalski twintig uur lang non-stop wordt geïnterviewd door veertig journalisten.)[21]

Jaren 2000[bewerken]

Vanaf het jaar 1999 ontplooit Vitalski zich voornamelijk als een vertolker van onemanshows. Deze voorstellingen houden het midden tussen comedy en meer vertellende conference. De meeste voorstellingen toeren door Vlaanderen en sporadisch door Nederland. In 2005 speelt Vitalski ook Engelstalige voorstellingen in Londen[22] en New York, aan de zijde van zanger Luc De Vos[23]. Vitalski’s bekendheid groeit ondertussen. Hij schrijft een wekelijkse column in het radioprogramma Collage op Studio Brussel in 2001 en 2002. Rond diezelfde tijd begint Vitalski romans te publiceren, waarvan de meest opvallende De Geur van nat haar en Ik slaap als een croissant. Hij schrijft columns voor De Morgen[24] en voor Gazet Van Antwerpen en maakt theatervoorstellingen als schrijver en/of regisseur in opdracht van Theater Froefroe[25] en Het MartHa!Tentatief[26]

In de jaren 2004, 2005 en 2006 komt Vitalski geregeld op televisie, in programma’s als ‘'De grootste Belg, De tabel van Mendeljev[27], Stanleys Route[28] en Morgen Beter. Op Vitaya voert hij twee jaar lang een eigen boekenprogramma aan, ‘'Vreemdgaan met boeken[29]. In 2005 is hij het officiële gezicht van de Antwerpse Boekenbeurs[30]. In 2006 loopt Vitalski gekleed als Salvador Dalí door een raam van het Antwerpse Museum voor Schone Kunsten[31], en laat hij de koksschool PIVA een stokbrood bakken van een lengte van 250 meter.[32]

In 2006 start Vitalski met een weblog, een geïllustreerd dagboek, waaraan hij tot heden iedere dag voort arbeidt.

Vitalski’s deelname aan het realityprogramma Stanley’s Route op VT4, in 2007, verloopt in een schandaalsfeer. In het blad TV-Familie beschuldigt model Joyce van Nimmen Vitalski van ongewenste intimiteiten; later blijkt de onwaarheid van deze betichtingen. Net zo lief wordt Vitalski voor lange tijd uit de media verbannen.

In 2008 wordt Vitalski’s nieuwste comedy-voorstelling, Mijn Leven Met Leterme, in de culturele centra van Temse en Zemst op de valreep van het affiche geschrapt, bij wijze van politieke censuur[33]. Van weeromstuit begint Vitalski, vanaf 2008, zijn comedyshows te spelen bij de mensen thuis, in hun woonkamer, ongeveer zeventig woonkamer-voorstellingen per jaar. Intussen werkt Vitalski twee uitgebreide tournees af met Guido Belcanto en een Decaporgel. In 2009 speelt het weer samengekomen Circus Bulderdrang een gloednieuwe voorstellingenreeks, in originele bezetting; in de Arenbergschouwburg en op het Lowlandsfestival in Nederland[34] .

Jaren 2010[bewerken]

In 2010 publiceert Vitalski een stripverhaal van 400 bladzijden, ‘'Het vrouweneiland in samenwerking met de tekenaarsgroep Studio Vitalski, met onder anderen zijn broer Serge Baeken en Bert Lezy[35].

Op 26 januari 2011, zijn 40ste verjaardag, wordt Vitalski op het Schoon Verdiep door schepen van cultuur Philip Heylen, met een zwaard op zijn schouders geslagen tot officieel Antwerps Nachtburgemeester[36]. Tegelijk wordt zijn autobiografie Ik slaap als een croissant voorgesteld aan het publiek.

In 2011 stagneert Vitalski’s romanproductie. Zijn theaterproducties blijven elkaar opvolgen, solo maar ook in diverse samenwerkingsverbanden (onder anderen met Gert Jochems[37], Veerle Malschaert[38], Johan Petit[39], Bart Van Loo[40] Ann Tuts en Nele Bauwens[41]). In 2014 neemt Vitalski deel aan de Kamerverkiezingen, als Antwerps lijsttrekker voor de partij ROSSEM[42]. Rond diezelfde tijd wordt Vitalski gevraagd om voor Klara diverse radio-reeksen te maken, respectievelijk rond de literaire fenomenen Georges Simenon, Sherlock Holmes, Alice In Wonderland, Shakespeare en Frankenstein[43]. Het programma rond ’’Holmes leidt daarna tot een lezingen-reeks in Vlaamse theaters, in samenwerking met Johan Braeckman en Jean-Paul Van Bendeghem[44]. Sinds het overlijden van Prince in april 2016, geeft Vitalski diverse lezingen over genoemde Amerikaanse superster[45]. In 2017 kruipt Vitalski voor een serie comedy-shows in de huid van de tachtigjarige charmezanger Victor Glorieux[46]. In 2018 doet hij lezingen over de Antwerpse miljardair Louis Coetermans[47] en komt hij voor het eerst met een voorstelling die quasi volledig uit poëzie bestaat, Gedichten en Gedachten[48].
De komische theatervoorstellingen van Don Vitalski worden anno 2018 verkocht door Garifuna[49], sporadisch ook door 123 Comedy Club[50]. Vitalski’s lezingen worden aangeboden door Koortzz[51]. Zijn boeken verschenen vroeger bij The house of books[52], en later bij Xtra, uit Amsterdam[53].

Privéleven[bewerken]

In zijn autobiografie Ik slaap als een croissant lezen we over Vitalski’s liefdes- en nachtleven, dat hem de titel Nachtburgemeester opleverde. Deze wilde jaren schijnen tot rust te zijn gekomen in 2006[54], sinds zijn relatie met de dochter van de vroeg overleden schrijfster Rita Demeester[55]. Hij is vader van een dochter en een zoon.

Theatervoorstellingen[bewerken]

Bibliografie[bewerken]

Boeken[bewerken]

Columns[bewerken]

Discografie[bewerken]

  • 1995 - Circus Bulderdrang : JMH Berckmans' Circus Bulderdrang (Nederlandstalige cabaret-rock)
  • 1998 - De Oranje Houtzagerij : Stijf (Nederlandstalige liefdesliederen)
  • 1999 - The Living Tornado's : Geweldige Lingerie (Nederlandstalige punkrock)
  • 2005 - The Living Tornado's : Razzia (Nederlandstalige punkrock)
  • 2007 - Vitalski vertelt Blauwbaard (conference)
  • 2010 - De beste liedjes van Vitalski (cabaret-rock)

Evenementen[bewerken]

Radioprogramma’s[bewerken]

Televisie en film[bewerken]

Televisie[bewerken]

Eenmalig in:

systematisch in:

Film[bewerken]

Prijzen[bewerken]