Geschiedenis van Volksrepubliek China

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Dit artikel behandelt de geschiedenis van de Volksrepubliek China.

Geschiedenis van China
Geschiedenis van China
de traditioneel als legitiem beschouwde dynastieën zijn vet gedrukt
Chinese
Prehistorie
Mythische Tijd
Xia-dynastie
Shang-dynastie
Zhou-dynastie
Westelijke Zhou
Oostelijke Zhou
Lente en Herfst
Strijdende Staten
Qin-dynastie
Han-dynastie
Westelijke Han
Xin-dynastie
Oostelijke Han
Drie Koninkrijken
Shu
Wu
Wei
Jin
Westelijke Jin
Oostelijke Jin
Zestien Koninkrijken
Zuidelijke en Noordelijke Dynastieën
Sui-dynastie
Tang-dynastie
Wu Zhou
 
Liao
Vijf Dynastieën Tien Koninkrijken
Noordelijke Song Song-dynastie
Jin Westelijke Xia Zuidelijke Song
Yuan-dynastie
Ming-dynastie
Qing-dynastie
Republiek China
Volksrepubliek China Republiek China (Taiwan)
Portaal  Portaalicoon  China
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis

Mao Zedong[bewerken]

Na de Tweede Wereldoorlog werd in de Republiek China de Chinese Burgeroorlog tussen de Communistische Partij van China en de Kwomintang voortgezet. Aanvankelijk leek Chiang Kai-shek te winnen, in 1947 veroverde de Kwomintang zelfs triomfantelijk Mao's hoofdkwartier in Yan'an. Maar Mao met zijn Rode Leger was al vertrokken en zou de volgende 2 jaar kat en muis spelen met de Kwomintang die geleidelijk zijn steun verloor bij de bevolking en zijn soldaten liepen langzamerhand over. Eind 1948 had Chiang nog maar 1 miljoen man over en Mao's Rode Leger was gegroeid tot 1,5 miljoen man. In november 1948 koos Mao voor de aanval en Mukden viel en daarmee Mantsjoerije. In januari 1949 veroverde de communistische veldheer Lin Biao Beijing. De burgeroorlog werd in september 1949 door de communisten gewonnen, in oktober 1949 proclameerde Mao vanaf de Tiananmen-poort de Chinese Volksrepubliek waarvan hijzelf president werd en Zhou Enlai premier. De aanhangers van de Kwomintang vluchtten naar Taiwan, terwijl Mao Zedong, leider van de communisten, een dictatoriaal bewind vestigde dat uiteindelijk een strikte controle zou uitoefenen over het dagelijks leven in China. De direct daarop volgende periode van zuiveringen zou het leven kosten aan miljoenen mensen (van 'kapitalisten' zoals grootgrondbezitters en al dan niet vermeende politieke tegenstanders, de zgn. 'contrarevolutionairen', tot en met geestelijken en buitenlandse missionarissen). Deze zuiveringen werden nogmaals voltrokken in een aantal campagnes zoals die van de "drie anti's" en de "vijf anti's" in 1951-1952 waarbij ongeveer een miljoen mensen extra het leven lieten[1]. Voorafgaand aan het dieptepunt van Mao's regime, de Culturele Revolutie (1966-1970), heroverde China in 1959 het in 1912 onafhankelijk geworden Tibet. De relatie met de Sovjet-Unie verslechterde na het rode schisma. In 1969 kwam dit tot een hoogtepunt toen de beide grootmachten tegenover elkaar kwamen te staan bij het grensconflict tussen China en de Sovjet-Unie aan de rivier de Oessoeri over het eiland Zhenbao, die bijna leidde tot een atoomoorlog. Door bemiddeling van Hồ Chí Minh kwamen de landen politiek overeen om de kwestie vreedzaam op te lossen. Onderhandelingen vonden plaats in de jaren 90, die leidden tot een akkoord in 2005. China was onder Mao betrokken bij tal van conflicten in de regio. Zo steunde China Noord-Korea in de Koreaanse Oorlog, Noord-Vietnam in de Vietnamoorlog en het Rode Khmer-regime van Pol Pot en had het een aantal gewapende grensconflicten met landen als India.

De Grote Sprong Voorwaarts[bewerken]

Een andere zwarte bladzijde uit de Chinese geschiedenis was een ondoordachte poging om de economische achterstand in geforceerd tempo in te lopen door middel van een vijfjarenplan dat bekendstond onder de naam Grote Sprong Voorwaarts. In plaats van vooruitgang bracht deze campagne een hongersnood waarbij naar schatting 30 miljoen mensen het leven verloren. De "Grote Sprong Voorwaarts" volgde vrij snel op een eerdere, mislukte campagne tot liberalisering van het communistisch bewind, die bekendstond onder de naam "Laat Honderd Bloemen Bloeien".

De Culturele Revolutie[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Culturele Revolutie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Na het tijdperk 'Mao'[bewerken]

Na de dood van Mao in 1976 bleef China in naam communistisch, maar werd geleidelijk aan vrijer op persoonlijk en economisch vlak terwijl het toch de elementen van autoritarisme ten opzichte van politiek, religie en etnische minderheden behield. Deng Xiaoping, na Mao de voorzitter van de Communistische Partij, verklaarde: "Het maakt niet uit of de kat wit of zwart is, als hij maar muizen vangt." Hiermee bedoelde hij dat het niet zo veel uitmaakt welke ideologie je aanhangt, als er maar goede resultaten worden behaald. Tot op de dag van vandaag blijft het eenpartijstelsel in China gehandhaafd, al wordt door sommige mensen binnen de partij, onder wie de huidige premier Wen Jiabao, voorzichtig gepleit voor meer democratie met Chinese karakteristieken. De schending van mensenrechten en de corruptie blijven echter een probleem, vooral ook ten aanzien van de verboden sekte Falun Gong en van Tibet, hoewel sinds de dood van Mao de algehele levensstandaard van de Chinezen is verbeterd, inclusief de persoonlijke vrijheden.

Literatuur[bewerken]

  • Frank Dikötter, De tragiek van de bevrijding: de geschiedenis van de Chinese revolutie 1945-1957, Uitgeverij Spectrum, 2013.

Noten[bewerken]

  1. Erik van Ree, Wereldrevolutie De communistische beweging van Marx tot Kim Jong Il, Uitg. Mets & Schilt, Amsterdam (2005), pag. 186, ISBN 9789053303955