Inuline

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Inuline
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van inuline
Structuurformule van inuline
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C6nH10n+2O5n+1
Andere namen dahline; amantine; alantinezetmeel
CAS-nummer 9005-80-5
EG-nummer 232-684-3
PubChem 24763
Beschrijving voedingsvezel
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Hygroscopisch? in vochtige lucht
Omgang inademing vermijden
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Smeltpunt 158-165 °C
Goed oplosbaar in warm water
Matig oplosbaar in koud water, organische solventen
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Inuline verwijst naar een groep fructosehoudende polysachariden (fructanen), bestaande uit een keten van drie tot maximaal honderd monosaccharide-eenheden (fructosemoleculen). De ketens kunnen vertakt of recht zijn en hebben aan het eind van de keten een glucosemolecule.

Voorkomen[bewerken]

Inuline komt voor in de wortels van planten die groeien in koud-gematigde gebieden (bijvoorbeeld alant (Inula), cichorei, aardpeer, dahlia[1], paardenbloem, schorseneer en artisjok[2]). Het wordt opgeslagen in de vacuole van de plantencellen en is net als zetmeel een reservestof voor de plant. Het werkt ook als cryoprotectant. Dit wil zeggen dat het de plant beschermt tegen bevriezing.

Inuline heeft zelf geen zoete smaak, maar inuline-preparaten bevatten vaak afbraakproducten (fructo-oligosachariden) met een zoete smaak, waardoor het preparaat toch vaak zoetig smaakt. Inuline heeft een witte kleur en is vrij goed in water oplosbaar.

Eigenschappen[bewerken]

Inuline wordt niet vanuit de dunne darm opgenomen, omdat de mens het nodige enzym mist om de beta-(2-1)-fructaanverbindingen af te breken waarmee de verschillende fructose-eenheden met elkaar zijn verbonden. In de dikke darm zijn enkele groepen bacteriën aanwezig die dat enzym (inulinase) wel bezitten. Daardoor vindt daar groeistimulatie plaats van groepen darmbacteriën die inuline kunnen afbreken, waaronder sommige bifidobacteriën[3] en diverse andere soorten. Daarbij worden diverse organische zuren geproduceerd, zoals melkzuur, barnsteenzuur, boterzuur, propionzuur en azijnzuur. Andere afbraakproducten zijn waterstof, koolstofdioxide evenals andere gassen die bij daarvoor gevoelige personen tot flatulentie kunnen leiden.[4][5]

Met name de verzuring bemoeilijkt het overleven van enkele pathogene groepen bacteriën (verhoogt de kolonisatieresistentie), in het bijzonder die uit de Clostridium perfringensgroep.[4]

Inuline en oligofructose zijn in staat de bifidoflora te stimuleren.[6] Om deze reden worden inuline en oligofructose onder de zogenoemde prebiotica geschaard.[4]

Winning[bewerken]

In Nederland wordt inuline gewonnen op industriële schaal uit de wortelen van cichorei. Sensus, een onderdeel van Cosun, is gespecialiseerd in de verwerking en winning van inuline. Het wordt gezien als een functional food.

Toepassingen[bewerken]

Industrieel wordt inuline gebruikt voor de productie (via hydrolyse) van fructose.

Inuline wordt als glucosevervanger gebruikt bij de behandeling van suikerziekte (Diabetes mellitus), aangezien het de bloedglucosespiegel niet beïnvloedt.

Als prebioticum wordt inuline ook gebruikt door mensen met het prikkelbaredarmsyndroom, bij obstipatie en diarree. De dosering is dan meestal 5-15 gram per dag.[6] Doseringen van 250-500 mg zijn dan ook niet werkzaam.

Er zijn een aantal producten op de markt, de zgn. bulkvormers.

Nierfunctie[bewerken]

Inuline wordt in de nier volledig gefiltreerd, niet geresorbeerd, gesecreerd of gemetaboliseerd en de stof komt niet van nature in het lichaam voor. Deze factoren maken inuline (naast creatinine) een instrument om de nierfunctie te meten. De inulineklaring is dan ook een maat voor de glomerulaire filtratiesnelheid.[7]

Andere schrijfwijze
Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) McDonald, “Polyfructosans and Difructose Anhydrides” in Advan. Carbohyd. Chem. vol. 2, 254 (1946)
  2. Bacon, Edelman, Biochem. J. 48, 114 (1951)
  3. (en) Falony G, Lazidou K, Verschaeren A, et al. In vitro kinetic analysis of fermentation of prebiotic inulin-type fructans by Bifidobacterium species reveals four different phenotypes. (2009) Appl Environ Microbiol 75:454-461. PMID 19011052 gratis volledige artikel.
  4. a b c (en) Kolida S, Tuohy K, Gibson GR. Prebiotic effects of inulin and oligofructose. (2002) Br J Nutr 87 Suppl 2:S193-S197. PMID 12088518 gratis volledige artikel.
  5. (en) Roberfroid MB, Van Loo JA, Gibson GR. The bifidogenic nature of chicory inulin and its hydrolysis products. (1998) J Nutr 128:11-19. PMID 9430596 gratis volledige artikel.
  6. a b (en) Meyer D, Stasse-Wolthuis M. The bifidogenic effect of inulin and oligofructose and its consequences for gut health. (2009) Eur J Clin Nutr 63:1277-1289. PMID 19690573.
  7. (en) Traynor J, Mactier R, Geddes CC, et al. How to measure renal function in clinical practice. (2006) BMJ 333:733-737. PMID 17023465 gratis volledige artikel.