Jan Rot (zanger)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jan Rot
Janrot.jpg
Algemene informatie
Geboren 25 december 1957 te Makassar (Indonesië)
Land Nederland
Werk
Jaren actief 1978 - heden
Beroep zanger, componist, tekstdichter en hertaler
Instrument(en) Gitaar, piano
Label(s) Stichting Okapi
Verwante artiesten Streetbeats en Ratata
Officiële website
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Jan Rot (Makassar (Indonesië), 25 december 1957) is een Nederlands zanger, componist en tekstdichter. Rot werd musicus in 1978 maar kon niet echt doorbreken. Hij deed werk voor verschillende media en deed vele theatertournees. In de jaren na 2000 kwam het muzikale succes er uiteindelijk toch, in de rol van vertaler van hits van anderen en van beroemde werken uit de klassieke muziek.

Vroege carrière[bewerken]

Jan Rot werd geboren op kerstnacht 1957 in Makassar, Indonesië als zoon van een zendingsarts.[1] In 1978 begon hij zijn muzikale carrière als zanger, frontman en liedjesschrijver van zijn bands Streetbeats en Ratata, maar in 1982 besloot hij solo verder te gaan. Met op vroege popliedjes geënt 'novelty'-repertoire bracht hij het album Single uit. De titel sloeg, behalve op zijn nieuwe status als soloartiest, op Rots overtuiging dat elk nummer op de elpee in principe een hitsingle moest kunnen zijn. De van het album getrokken singles Counting Sheep en Bobby, Roger & Eileen leken die ambitie waar te gaan maken, maar bleven uiteindelijk in de Tipparade steken, net als drie latere nummers.[2] Naast optreden schreef Rot een roman en werd hij columnist bij Muziekkrant OOR.

In 1990 maakte hij als liedjesschrijver een ommezwaai door van het Engels over te stappen op de Nederlandse taal. Hij profileerde zich, licht ironisch, als een mengeling van Pierre Kartner en de Tröckener Kecks.[3] Het album Hoop & Liefde was het eerste resultaat van deze keuze en het leverde Rot bijval op, maar weinig zakelijk succes. Wel zouden levensliedartiesten als Jacques Herb en Anneke Grönloh liedjes van Rot op hun repertoire zetten.

In de jaren '90 ontplooide Rot een verscheidenheid aan activiteiten. Zo werkte hij als columnist bij Avenue en Nieuwe Revu en presenteerde hij het homoprogramma Lieve Jongens Allemaal bij RTL. In muzikaal opzicht raakte Rot deze periode bekend als de man die van zijn gebrek aan succes zijn handelsmerk maakte. Boudewijn Büch zei daarover:

"Jan Rot staat aan Nederlands top in het cultiveren van zijn eigen miskenning".[4]

Ondertussen trokken Rots shows met cabaret en muziek volle of goed gevulde zalen door heel Nederland. In 1999 deed Rots compositie E-mail to Berlin mee aan de Nederlandse voorronde voor het Eurovisiesongfestival, gezongen door het duo Double Date. Ondanks een laatste plaats in die voorronde werd het nummer een bescheiden hit.

Vertalen en hertalen[bewerken]

In 2000 sloeg Rot opnieuw een andere weg in, eerst als vertaler en vertolker van wereldhits, maar later ook als hertaler van meesterwerken uit de klassieke muziek. Deze koerswijziging bracht hem uiteindelijk ook erkenning. Rot mocht een gouden plaat in ontvangst nemen en wordt soms een "virtuoos hertaler" genoemd.[5] Recensenten waren overwegend positief en Rot mocht een lezing verzorgen aan een universiteit.[6]

Vertaalde hits[bewerken]

An + Jan op Lowlands 2008

Met ex-Berini Marjolein Meijers deed Rot jarenlang tournees onder de naam "An + Jan", met telkens weer een nieuw pakket vertaalde hits. Ook brachten zij een zestal CD's uit met opnames daarvan. In 2010 werd deze combinatie uitgebreid met Jan van der Meij voor de theatershow Beatles vs Stones met hertalingen van Beatles- en Stoneshits.

Er verschenen vertalingen op cd's van Astrid Nijgh, Jan Keizer en Anneke Grönloh. Van de Franse klassiekers op het Rob de Nijs-album Chansons waren er zeven van de hand van Rot, waaronder de single Wieringerwaard (origineel: Les lacs du Connemara). Ook Karin Bloemen en Het Groot Niet Te Vermijden hadden vertalingen van Rot in het programma. Zijn vertaling van Nothing Rhymed van Gilbert O'Sullivan tot Ongerijmd werd in het repertoire opgenomen door Bløf. Rot veroorlooft zich een flinke portie artistieke vrijheid bij het hertalen, naar eigen zeggen "om zo dicht mogelijk bij de geest van een lied te blijven."[6] Maar de ervaren theatermaker is ook niet vies van een vrolijke noot in zijn repertoire, zoals het nummer Ankie (naar Angie van de Rolling Stones).[7]

Klassieke muziek[bewerken]

In 2003 maakte Rot zijn entree in de klassieke wereld met vertalingen van Franz Schubert en Robert Schumann, gezongen door klassiek geschoolde zangers als Maarten Koningsberger (Winterreis) en Ernst Daniël Smid (Dichtersliefde). In 2006 kwam Rot met een "hertaling" van de Matthäus-Passion van Bach. De cd-uitvoering door het Residentie Bachkoor op het label "Deutsche Grammophon" stond in de Paasweek op 1 in de MegaAlbumChart, uniek voor een klassiek album. De verkoopcijfers van deze cd leverden Rot zijn eerste gouden plaat op en veel goede recensies. Toch kwam het Rot ook op kritiek te staan. De klassieke muziekkenner Kees Koudstaal sprak van "debilisering van Bach".[8] In december 2007 ging Rots hertaling van Ein deutsches Requiem van Brahms in première, met de titel Een Hollands requiem. In 2010 verzorgde Jan Rot de Charpentier-teksten voor De ingebeelde zieke van Molière op de Utrechtse Spelen.

Musicals[bewerken]

In 2007 speelde Rot de rol van "Pa" in de musical Doe Maar!. Ook verzorgde hij de liedteksten voor de vertaling van de musical Hair. Eind 2008 werd de rockopera Tommy van The Who door Di-rect uitgebracht op cd en uitgevoerd tijdens een theatertournee met Nederlandse teksten van Jan Rot in een regie van Jos Thie. Najaar 2009 maakte Rot de teksten voor De Palingvissers, waarbij operaliederen werden bewerkt tot een oer-Hollandse musical die zich afspeelt in Volendam. In het seizoen 2013/14 leverde Rot de vertaling voor de Van den Ende musicals Jersey Boys en Love Story.

Recente activiteiten[bewerken]

Jan Rot tijdens zijn show "Nummerrr 1!!!"

Van 2011 tot 2014 presenteerde Rot het programma Componist van de week op Radio 4.[9] In mei 2011 waren er diverse uitvoeringen van zijn vertalingen van het liedwerk van Gustav Mahler, onder andere 'De Kinderdodenzang' Kindertotenlieder door het Matangi Quartet en 'Lied van de aarde' das Lied von der Erde door het Residentie Orkest. In 2012 vertaalde hij voor het Apollo Ensemble de Boerencantate van Bach van de dorpjes rond Leipzig naar een denkbeeldig Lelystad in de 18e eeuw.

Seizoen 2012/13 bracht "De grote Jan Rot show" met een overzicht van hoogtepunten uit de dertig jaar sinds debuut Counting Sheep. De aftrap vond plaats op 13 mei 2012, opnieuw in Carré. Onder andere Riem de Wolff, Lenette van Dongen, Henkjan Smits, Henk Westbroek, Marco Bakker, Di-rect en Rob de Nijs zouden er zijn vertalingen zingen. In 2013 en 2014 was Rot op tournee met "Nummerrr 1!!!" , een eenmansshow met vertaalde nummer 1 hits.[5] Voor begin 2015 staat een grote show in Carré gepland, met hertalingen van Elvis Presley.

Onderscheidingen[bewerken]

  • In november 2006 werd Rot onderscheiden met de Master and creator Moraline prijs 2006 voor zijn bewerking van de Mattheüspassie.
  • Op 8 december 2007 ontving Rot een koninklijke onderscheiding: Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, tijdens een concert in Carré ter gelegenheid van zijn vijftigste verjaardag.

Privé[bewerken]

Jan Rot was volgens eigen zeggen een "hotero" maar verloor met het klimmen der jaren zijn belangstelling voor jongens, zoals beschreven in zijn autobiografische roman Meisjes. Medio 2001 trouwde hij met zijn vriendin en verhuisde van Amsterdam naar het Brabantse Ossendrecht. Tussen 2002 en 2011 werd Rot vader van vier kinderen. Anno 2014 woont hij in Antwerpen.

Discografie[bewerken]

Albums (selectie)[bewerken]

Album met eventuele hitnotering(en)
in de Nederlandse Album Top 100
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Kampvuur 2014 -
Nummerrr 1 2013 -
Weg naar Walhalla 2012 -
De grote Jan Rot plaat 2012 -
Ik hou van jou 2011 -
Jan Rot hertaalt Beatles + Stones 2010 -
Het beste van Jan Rot 2010 -
De Palingvissers 2009 -
An + Jan doen de Top 100 aller tijden 2009 -
Hallelujah 2008 -
An + Jan gaan Landelijk 2008 -
An + Jan Vrolijk Kerstfeest 2007 -
An + Jan Nieuw op 1 2006 -
Nachtlied 2005 -
An + Jan Grootste Hits II 2005 -
Dichtersliefde 2004 - naar Robert Schumanns Dichterliebe
Winterreis 2003 - naar Franz Schuberts Winterreise
Alle 13 Schubert 2003 -
An + Jan Grootste hits I 2003 -
"Ja, ik wil!" 2001 -

Het Engelstalige werk staat verzameld op de cd's:

  • Counting Sheep (singles 1982-1988)
  • For LP fans only (LP tracks 1982-1988)

Singles[bewerken]

Single met eventuele hitnotering(en)
in de Nederlandse Top 40
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Counting sheep 29-5-1982 tip
Bobby, Roger & Eileen 7-8-1982 tip
Koh-I-Noor 4-12-1982 tip
Ooh wee (My baby's gone) 31-3-1984 tip
Op een mooie pinksterdag 9-1-1991 tip met Rick de Leeuw
Naast jou 10-1997 tip met Boudewijn de Groot

Bibliografie[bewerken]

  • Meesterwerk - gebundelde klassieke vertalingen (Nijgh & van Ditmar, 2011)
  • Rot voor u - 170 liedvertalingen (2008)
  • Dagboek Mattheus - (verhaal van een vertaling 2006)
  • Huisje aan zee - 29 verliefde versjes (gedichten; 2003)
  • An + Jan; 40 grootste hits; tekst en akkoorden (bladmuziek; okapiboek 4; omstreeks 2003)
  • Meisjes (proza; 2003)
  • Rot on the road (verhalen; 1999)
  • Rot is Liefde (roman; 1998)
  • Rot & Roll (columns en verhalen; 1993)
  • En wie is nou het vrouwtje? (strips; 1985)
  • Verkeerde nachten (roman; 1984)

Trivia[bewerken]

  • In 2012 stond Rot in de finale van de quiz De Slimste Mens die werd gewonnen door Arjen Lubach. Voor de laatste vraag stonden zij precies gelijk (elk op 42 seconden), maar hield Lubach (ondanks dat hij had moeten passen) toch de beurt. De finale werd bekeken door zo'n 1,1 miljoen mensen.
  • In maart 2013 zongen Rot en zijn kinderen, als 'Jan Rot en de Rotjes', twee nummers van Elly en Rikkert mee tijdens het jubileumconcert van dat duo in Carré.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Altijd op zoek naar de ziel van het liedje, De Volkskrant, 18 maart 2008.
  2. Jan Rot, profiel op Top40.nl, geraadpleegd 6 oktober 2014.
  3. JAN ROT EN HET GEVECHT TEGEN HET ONBEWUSTE GELUMMEL, Trouw, 16 februari 1995.
  4. Jan Rot, gestraft door God, De Volkskrant, 10 april 1998.
  5. a b Jan Rot is een virtuoos hertaler, De Gelderlander, 30 januari 2014.
  6. a b Lezing Jan Rot over vertalen van liederen, website Universiteit Utrecht, geraadpleegd 6 oktober 2014.
  7. Ankie lyrics, lyricsfreak.com, geraadpleegd 6 oktober 2014.
  8. De Nijntje Passion is in aantocht, Trouw, 10 april 2009.
  9. Jan Rot, profiel op website NPO, geraadpleegd 6 oktober 2014.