Joke Smit
| Joke Smit | ||||
| Afbeelding gewenst | ||||
| Naam | Johanna Elisabeth Smit | |||
| Geboren | 27 augustus 1933 | |||
| Overleden | 19 september 1981 | |||
| Partij | PvdA | |||
| Politieke functies | ||||
| 1970-1971 | Gemeenteraad Amsterdam | |||
| Parlement & Politiek - biografie | ||||
|
||||
Johanna Elisabeth (Joke) Smit (Utrecht, 27 augustus 1933 – Amsterdam, 19 september 1981) was in de jaren zeventig van de twintigste eeuw een gevierd en gerespecteerd Nederlands feminist.
Inhoud |
[bewerken] Levensloop
Joke Smit was dochter van een onderwijzer en groeide op in Vianen, in een Nederlands-hervormd gezin met zes kinderen. Ze ging naar het Christelijk Gymnasium Utrecht en studeerde Franse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. In 1956 trouwde ze met Constant Kool, het stel kreeg twee kinderen.
Tussen 1955 en 1966 was ze lerares Frans op een aantal scholen. In 1962 bracht ze een jaar als freelancer in Parijs door, waar ze artikelen schreef voor de NRC en Het Parool. Daarna was ze redacteur en redactiesecretaris van het literaire tijdschrift Tirade. In 1966 werd ze wetenschappelijk hoofdmedewerker aan het instituut voor Vertaalkunde aan de UvA. In 1967 werd ze lid van de Partij van de Arbeid. Van september 1970 tot september 1971 was ze voor de PvdA gemeenteraadslid in Amsterdam. In 1971 werd ze ook redacteur van het wetenschappelijk partijblad Socialisme & Democratie.
In 1974 eindigde haar relatie met Constant Kool, vanaf 1978 had ze een relatie met Jeroen de Wildt.
Ze nam deel aan vele commissies, zoals de Programmaraad TV van de NOS, de Commissie Open School en de Emancipatie Kommissie.
Joke Smit stierf in september 1981 aan borstkanker, 48 jaar oud.
[bewerken] Feministische activiteiten
Smit sprak al in 1966 over het recht van de vrouw zelf te mogen beslissen over wel of geen abortus. In 1967 brak ze definitief door met het artikel Het onbehagen bij de vrouw. Algemeen wordt dit artikel uit het literaire tijdschrift De Gids gezien als het begin van de tweede feministische golf in Nederland. Zij beschreef hierin de frustratie van getrouwde vrouwen die meer wilden dan een bestaan als moeder en huisvrouw.
Smit was actief in de organisatie Man-Vrouw-Maatschappij (MVM), die zij in 1968 samen met Hedy d'Ancona oprichtte, en schreef in de jaren zeventig allerlei artikelen en publicaties op het gebied van vrouwenzaken in de politiek, vrouwenrechten, de emancipatie van lesbische vrouwen, feminisme en socialisme, en onderwijs voor meisjes en vrouwen.
Smit verwierf ook bekendheid met haar vooruitstrevende voorstellen voor een herverdeling van betaalde en onbetaalde arbeid in de maatschappij. Zo pleitte ze ervoor dat zowel mannen als vrouwen dertig uur per week werken om een salaris te verdienen. Dit zou het mogelijk maken allerlei onbetaalde zorgtaken en huishoudelijk werk te verdelen.
Aan Smit werd in 1979 de Annie Romein-Verschoor-prijs van het feministische tijdschrift Opzij toegekend.
[bewerken] Na haar overlijden
Na haar dood werd haar naam verbonden aan een tweejaarlijkse Joke Smit-prijs, een Joke Smit College, een Joke Smit Stichting, de Joke Smit-landen in Enschede, een Joke Smit Instituut en het Utrechtse Joke Smitplein, evenals meerdere scholen en straten in andere Nederlandse gemeenten.
Opzij publiceerde in het jubileumjaar van het tijdschrift (2007) opnieuw het essay Het onbehagen bij de vrouw.
[bewerken] Bibliografie
- 1967 - Het onbehagen bij de vrouw, De Gids, november 1967
- 1969 - Rok en rol. Vrouw (en man) in een veranderende samenleving, samen met H. Misset en E. Engelsman, De Arbeiderspers - Amsterdam
- 1972 - Hé zus, ze houen ons eronder. Een boek voor vrouwen en oudere meisjes, Bruna - Utrecht/Antwerpen
- 1975 - De moeder van Marie kan méér. Gebundelde artikelen 1971-1975, Bruna - Utrecht/Antwerpen
- 1984 - Er is een land waar vrouwen willen wonen, verzamelbundel
[bewerken] Literatuur
- Joke Smit (biografie), Marja Vuijsje, 2008, 300 p., Atlas - Amsterdam, ISBN 978-90-450-1430-2
[bewerken] Externe links
- Smit, Johanna Elisabeth (1933-1981), Biografisch Woordenboek van Nederland
- Info op jokesmit.nl
- Profiel bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
- Oorspronkelijke tekst van Het onbehagen bij de vrouw (1967)
- Integrale tekst van de verzamelbundel Er is een land waar vrouwen willen wonen (1984)
- Een biografische schets van Joke Smit Jeroen de Wildt
Bronnen, noten en/of referenties:
- Opzij, jubileumnummer, november 2007
