Kangxi

Kangxi
1654 – 1722
Keizer van China
Periode	1661-1722
Voorganger	Shunzhi
Opvolger	Yongzheng
Vader	Shunzhi
Moeder	Keizerin Xiao Kang Zhang

Kangxi
Naam (taalvarianten)
Traditioneel	康熙
Vereenvoudigd	康熙
Hanyu pinyin	Kāngxī
Wade-Giles	K'ang-hsi
Jyutping (Standaardkantonees)	hong1 hei1
Standaardkantonees Hôong-Héej Dapenghua Hôong Hie Andere benamingen Aixin-Jueluo Xuanye 愛新覺羅玄燁

Kangxi (Hanzi:康熙, Mantsjoe: Aisin-Gioro Hiowan Yei) (4 mei 1654 - 20 december 1722) was van 1661 tot 1722 keizer van China onder de Qing-dynastie. Hij volgde in 1661 zijn vader, keizer Shunzhi op. Kangxi's moeder was een concubine van Shunzhi, zij kwam van de Mantsjoe Tunggiya stam en overleed in het tweede regeringsjaar van Kangxi in 1663. Zij kreeg de geëerde titel "keizerin Xiao Kang Zhang". Zijn grootmoeder was de bekende Keizerin Xiao Zhuang Wen van de Mongoolse Borjigit stam.

Toen keizer Shunzhi in 1661 aan waterpokken overleed, was Kangxi nog maar 7 jaar. Op 17 februari 1661 werd Kangxi officieel keizer. Zijn vader had vlak voordat hij overleed 4 regenten aangewezen die Kangxi zouden ondersteunen in het regeren: Sonin, Suksaha, Oboi en Ebulin. Sonin overleed vlak nadat zijn kleindochter, keizerin Xiao Cheng Ren, trouwde met Kangxi. Suksaha werd wegens corruptie geëxecuteerd. Oboi had nu de touwtjes in handen, want Ebulin was zijn ondergeschikte. In 1669 werd Oboi opgepakt door Kangxi, met de hulp van zijn grootmoeder. Oboi werd beschuldigd van 30 misdaden en werd ter dood veroordeeld. Zijn straf werd echter omgezet in levenslang. Na de berechtiging van Oboi had Kangxi eindelijk de volledige macht.

Kangxi wist door zijn vele militaire successen het Mantsjoerijk uit te breiden. In vier militaire campagnes tussen 1690 en 1697 kon hij uiteindelijk Galdan, de heerser van de westelijke Mongolen die de ambitie had een nieuw groot Mongools rijk te stichten, uitschakelen. Daardoor werd China groter dan het ooit tijdens voorgaande dynastieën was geweest. Ook wist hij door zijn grote kennis van de Chinese cultuur en literatuur, de Chinese intellectuele elite voor zich te winnen. Kangxi had ook een woordenboek samengesteld dat bekend staat als het Kangxi woordenboek. Het is het meest uitgebreide Chinese woordenboek.

Troonopvolger

Tegenwoordig wordt Kangxi door vele historici beschouwd als de meest succesvolle onder alle Chinese keizers. Na zijn dood werd hij opgevolgd door zijn zoon Yongzheng.

Yongzheng was echter niet zijn officiële troonopvolger. Dat was de zoon van zijn eerste keizerin, prins Yin Reng (1674 - 1724). Hij werd, toen hij jong was, al aangesteld als troonopvolger. Maar om een aantal redenen werd hij door zijn vader gedegradeerd. Toen Kangxi er achter kwam dat zijn oudste zoon Yin Ti, Yin Reng had vervloekt, werd hij weer aangesteld tot kroonprins. Maar Yin Reng werd later alsnog gedegradeerd en onder huisarrest geplaatst. Of Yongzheng echt de troonopvolger was, is nog maar de vraag. Vele historici denken van niet en denken dat Yongzheng voor de troon gevochten had.

Expansie van het Qing-rijk door Kangxi, Zuidoost-Rusland wordt Chinees

Harem

1. Keizerin Xiao Cheng Ren (1653 - 1674) kwam van de Mantsjoe Heseri stam. Zij werd keizer Kangxi's eerste keizerin. Zij overleed na de geboorte van haar tweede zoon.
2. Keizerin Xiao Zhao Ren (? - 1678) kwam van de Mantsjoe Niuhuru stam. Zij was de dochter van Ebulong die Kangxi had geholpen bij het regeren toen hij jong was. Na de dood van Kangxi's eerste keizerin werd zij aangesteld tot het onderhouden van het keizerlijke huishouden. In 1677 werd zij benoemd tot keizerin. Zij overleed echter nog geen half jaar later.
3. Keizerin Xiao Yi Ren (? - 1689) kwam van de Tungiya stam. Zij was de nicht van Kangxi en werd in 1689 zijn derde keizerin. Zij was destijds al ernstig ziek en overleed na amper één dag keizerin te zijn geweest.
4. Keizerin Xiao Gong Ren (1660 - 1723) kwam van de Ulanara stam. Zij was de moeder van keizer Yongzheng. Zij werd na de troonsbestijging van haar zoon vereerd met de titel keizerin-weduwe. Na haar dood kreeg zij de vereerde titel keizerin Xiao Gong Ren.
5. Keizerlijke Gemalin Jing Min (? - 1699) kwam van de Mantsjoe Jangiya stam.
6. Gemalin I (? - 1733) kwam van de Mantsjoe Gorolo stam. Zij schonk de keizer 3 zonen.
7. Gemalin Rong (? - 1727) kwam van de Mantsjoe Magiya stam. Zij schonk de keizer 6 kinderen waarvan alleen 1 zoon en dochter overleefden.
8. Gemalin Hui (? - 1732) kwam van de Mantsjoe Nara stam. Zij schonk keizer Kangxi zijn oudste overlevende zoon Yin Ti.

Zonen

Kangxi had in totaal 35 zonen waarvan 24 overleefden:

1. Yin Ti (1672 - 1734).
2. Yin Reng (1674 - 1725) was de gedegradeerde kroonprins en zoon van Kangxi's eerste keizerin.
3. Yin Zhi (1677 - 1732) was de zoon van Gemalin Rong.
4. Yin Zhen (1678 - 1735) volgde zijn vader op als keizer Yongzheng.

bronvermelding

• Splendors of China's Forbidden City "The glorious reign of Emperor Qianlong" ISBN 1-85894-203-9
• De Verboden Stad, ISBN 90-6918-065-0
• Daily Life in the Forbidden City, Wan Yi, Wang Shuqing, Lu Yanzhen ISBN 0-670-81164-5
• Aisin Gioro stam op royalark.net.

Mediabestanden

Zie de categorie Kangxi Emperor van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.