Lijst van Keltische stammen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Keltische stammenspreiding voor de Romeinse verovering

De Kelten vormden in het 1e millennium v.Chr. een bevolkingsgroep van stammen met een gemeenschappelijke cultuur die zich in de 7e eeuw v.Chr. vanuit de Hallstatt-cultuur over het grootste deel van Europa is beginnen te verspreiden.

Belgica[bewerken]

De stammen uit Gallia Belgica worden meestal Belgae genoemd. Onderstaande lijst geeft ook hun hoofdplaatsen.

Spreiding Keltische stammen onder Romeins bewind

Gallia Transalpina[bewerken]

Keltisch gebied en omgeving rond de 1e eeuw v.Chr.
Keltische stammen in de Provence.

Gallia Transalpina komt grotendeels overeen met het huidige Frankrijk. Tegenwoordig wordt de term Galliërs specifiek voor bewoners van Gallië gebruikt, maar in de Romeinse tijd omvatte het een ruimere groep.

Gallia Cisalpina[bewerken]

Gallia Cisalpina was het noordelijke deel van Italië waar zich Gallische stammen hadden gevestigd.

Keltische volken tijdens (oranje) en na de Hallstatt cultuur

Iberia[bewerken]

De Keltische stammen van het Iberisch Schiereiland worden Keltiberiërs genoemd, ter onderscheid met de niet-Keltische Iberiërs. Traditioneel werd het fenomeen van de Keltiberiërs beschouwd als randcultuur van de Keltische wereld in de La Tènecultuur die de klassieke IJzertijd-Kelten typeerde. De vroegste migraties waren van de Hallstattcultuur en de latere waren die van volken met La Tène invloed. De tweede golf van Indo-Europese migratie (Kelten van de Hallstatt-cultuur?) in Portugees gebied had plaats in de 7e eeuw v.Chr. Keltische of Indo-Europese Pre-Keltische culturen en volken waren er in groten getale en Iberia kende één van de hoogste graden van Keltische vestiging van heel Europa.

Belangrijkste taalgebieden in Iberia circa 300 v.Chr.
Spreiding van talen op Iberisch schiereiland, blauw stamt af van de Kelt-Iberische taal

Het gedicht Ora Maritima, door Avienus uit de 4e eeuw v.Chr. gebaseerd op de Massilische Periplus van de 6e eeuw v.Chr., stelt dat het hele westelijke Iberische schiereiland eens naar haar inwoners de Oestriminis heette, die later verdreven zijn door een invasie van Saephe of Ophis (betekent Slangen). Vanaf die tijd zou westelijk Iberia bekend zijn als Ophiussa (Land van de Slangen). Het gedicht vertaalt misschien de invloed van de tweede golf van Indo-Europese migraties Kelten in de 7e eeuw v.Chr. Het noemt ook verschillende andere stammen.

Nuvola single chevron right.svg zie ook: Pre-Romeins Portugal

Dacië en Thracië[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van Dacische stammen
Keltische stammen in Thracië voor de komst van de Romeinen.
Verspreiding van Thracische stammen in de Oudheid tussen de grenzen van Grieken en Illyriërs

Onderstaande lijst geeft stammen weer waarvan zich afscheurende groepen naar Dacië en Thracië zijn gemigreerd.

Turkije (Anatolië)[bewerken]

De Keltische stammen die zich in Anatolië vestigden worden meestal Galaten genoemd. Hun immigratie vanuit Thracië naar de Antolische hoogvlakte gebeurde in de 3e eeuw v.Chr. De Galaten werden uiteindelijk gehelleniseerd[9][10] maar bewaarden veel van hun tradities.

Midden-Europa[bewerken]

Brittania[bewerken]

De Keltische bewoners van pre-Romeins en Romeins Britannia worden gezamenlijk aangeduid als Britten.

Noord-Britannia rond 150 AD
Zuid-Britannia rond 150 AD
Het gebied van de Brigantes
Kelten in het zuiden

Ierland[bewerken]

Keltische stammen in Iereland aldus Ptolemeus

Klassieke bronnen[bewerken]

Ptolemeus

Orosius

Volgens latere auteurs[bewerken]

Vroegere volken en koninkrijken van Ierland, ca. 800

Deze lijst omvat zowel grote clans als septen.

De grootste stammengroepen (of speculatieve stammengroepen) waarvan de meeste andere afstamden:

Zie ook[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. a b Ioana A. Oltean, Dacia: Landscape, Colonization and Romanization, ISBN 0415412528, 2007, p. 47.
  2. Adrian Goldsworthy, How Rome Fell: Death of a Superpower, ISBN 0300137192, 2009, p. 105: "...die naar Hongaarse vlakten waren verhuisd. Een andere stam, de Bastarnae, zou eventueel Germaans kunnen zijn geweest, maar het kan ook zijn van niet..."
  3. Christopher Webber en Angus McBride, The Thracians 700 BC-AD 46 (Men-at-Arms), ISBN 1841763292, 2001, p. 12: "...geraakten nooit bij het hoofddeel van de Romeinse infanterie. De Bastarnae (Kelten of Germanen, en 'de moedigste natie van de wereld' - Livius ..."
  4. a b Ion Grumeza, Dacia: Land of Transylvania, Cornerstone of Ancient Eastern Europe, ISBN 0761844651, 2009, p. 51: "In korte tijd legden de Daciërs hun voorwaarden op aan de Anerati, Boii, Eravisci, Pannoni, Scordisci,"
  5. Frank W. Walbank, Polybius, Rome and the Hellenistic World: Essays and Reflections, ISBN 0521812089, 2002, p. 116: "... in A7P 60 (1939) 452 8, is not Antigonus Doson but barbarians from the mainland (either Thracians or Gauls from Tylis) (cf. Rostovizef and Welles (1940) 207-8, Rostovizef (1941) 111, 1645), nor has that inscription anything to do with the Cavan expedition. On ..."
  6. J. J. Wilkes, The Illyrians, 1992, ISBN 0631198075, p. 140: "... Autariatae ten koste van de Triballi tot, zoals Strabo aangeeft, ze op hun beurt werden overtroefd door de Keltische Scordisci aan het begin van de 3e eeuw v.Chr. ..."
  7. John Boardman, I. E. S. Edwards, E. Sollberger, and N. G. L. Hammond, The Cambridge Ancient History, Vol. 3, Part 2: The Assyrian and Babylonian Empires and Other States of the Near East, from the Eighth to the Sixth Centuries BC, ISBN 0521227178, 1992, p. 600: "In de plaats van de verdwenen Treres en Tilataei treffen we de Serdi aan voor wie pas in de 1e eeuw v.Chr. tastbare bewijzen worden aangetroffen. Men veronderstelt op basis van linguïstische en archeologische gronden dat het om een stam van Keltische oorsprong gaat"
  8. Dio Cassius, Earnest Cary, en Herbert B. Foster, Dio Cassius: Roman History, Vol. IX, Books 71-80 (Loeb Classical Library, No. 177), 1927, Index: "... 9, 337, 353 Seras, filosoof, ter dood veroordeeld, 8. 361 Serdi, Thracische stam verslagen door M. Crassus, 6. 73 Seretium,"
  9. William M. Ramsay, Historical Commentary on Galatians, 1997, p. 302: "... deze zich aanpassende Kelten werden al vroeg gehelleniseerd. De term Gallograecia, vergeleken met Themistius' (p. 360) Γαλατία ..."
  10. Roger D. Woodard, The Ancient Languages of Asia Minor, 2008, p. 72: "... De Phrygische elite (zoals de Galatian) werd algauw linguïstisch gehelleniseerd; de Phrygische taal raakte ondergewaardeerd en vond enkel nog een schuilplaats ..."
  11. a b c d e f g h i j Prifysgol Cymru, University of Wales, A Detailed Map of Celtic Settlements in Galatia, Celtic Names and La Tène Material in Anatolia, the Eastern Balkans, and the Pontic Steppes.