Lijst van koningen van Spanje

Dit is een lijst van Spaanse monarchen, heersers van het land Spanje in de moderne zin van het woord. De voorlopers van de monarchen van de Spaanse troon waren de volgende:

• de koningen van Asturië
• de koningen van Aragón
• de koningen van Castilië
• de koningen van Galicië
• de koningen van León
• de koningen van Majorca
• de koningen van Navarra
• de koningen van Valencia

Uiteindelijk werden deze geslachten verenigd door het huwelijk van de katholieke monarchen, Ferdinand II van Aragon (koning van de Kroon van Aragón) en Isabella I van Castilië (koningin van de Kroon van Castilië). Hoewel hun koninkrijken gescheiden bleven, regeerden ze ze met hun personele unie samen als één rijk. Ferdinand veroverde ook het zuidelijke deel van Navarra en voegde het toe aan wat Spanje zou worden. Isabella liet haar koninkrijk over aan haar dochter Johanna van Castilië. Ferdinand fungeerde als haar regent tijdens haar krankzinnigheid; hoewel hij werd afgewezen door de Castiliaanse adel en vervangen werd door Johanna's man Filips de Schone, hervatte hij zijn regentschap na Filips' dood. In 1516, na de dood van Ferdinand II, erfde zijn dochter Johanna het koninkrijk Aragón, maar werd gevangen gehouden in Tordesillas als krankzinnige. Omdat Johanna's zoon, de toekomstige keizer Karel V, niet enkel maar een regent wou zijn, werd hij uitgeroepen tot koning van Castilië en Aragón samen met zijn moeder in Brussel. Vervolgens legden de Castiliaanse en Aragonese Cortes de eed af aan hem als co-koning samen met zijn moeder. Na haar dood, werd hij de enige koning van Castilië en Aragón, en de tronen werden daarna permanent verenigd.

Koninkrijk Spanje (1516-1873)

Huis Habsburg

Onder Johanna en Karel I, werden de twee tronen van Castilië en Aragón uiteindelijk verenigd onder één monarch.

Nr.	Koning		Periode	Opmerkingen
1		Karel I	1516 - 1556	Hij was als Karel V, keizer van het Heilige Roomse Rijk.
2		Filips II	1556 - 1598	Was getrouwd met de Engelse koningin Maria I. Vocht tegen de Nederlanden in de Tachtigjarige Oorlog
3		Filips III	1598 - 1621	Vader van Anna van Oostenrijk, en grootvader van koning Lodewijk XIV van Frankrijk.
4		Filips IV	1621 - 1665	Vader van de Franse koningin Maria-Theresia, en daardoor schoonvader van Lodewijk XIV.
5		Maria Anna van Oostenrijk	1665 - 1675	Maria Anna was de tweede vrouw van koning Filips IV van Castilië. Zelf regeerde zij Spanje als koningin-regentes voor haar minderjarige zoon, Carlos II. Ze bleef Spanje tot aan haar dood in 1696 regeren. Alleen van 1678 tot 1679 was Juan II van Oostenrijk regent van Spanje.
6		Karel II	1665 - 1700	Trouwde twee keer, maar bleef kinderloos. Werd opgevolgd door Filips van Anjou.

Huis Bourbon

In het jaar 1700 stierf Karel II. Karels testament noemde de 16 jaar oude Filips, de kleinzoon van Karels zus Maria Theresia van Spanje, als zijn opvolger. Bij een eventuele afwijzing zou de Kroon van Spanje aangeboden worden aan Filips' jongere broer Karel, hertog van Berry, of daarna, aan aartshertog Karel van Oostenrijk.

Beide rechthebbenden, Filips en Karel, hadden een wettelijk recht op de Spaanse troon wegens het feit dat Filips' grootvader, koning Lodewijk XIV van Frankrijk en Karels vader, keizer Leopold I, zonen waren van Karels tantes, Anna van Oostenrijk en Maria Anna van Oostenrijk. Filips had een betere aanspraak op de troon omdat zijn grootmoeder en overgrootmoeder ouder waren dan die van Leopold. Echter, de Oostenrijkse tak beweerde dat Filips grootmoeder afstand had gedaan van de Spaanse troon voor haarzelf en haar nakomelingen als deel van het huwelijkscontract. Dit werd weerlegd door de bewering van de Franse tak dat het op basis was van een bruidsschat die nooit was betaald.

Na een lange raadsvergadering waar de Dauphin sprak in het voordeel van de rechten van zijn zoon, werd er besloten dat Filips de troon zou bestijgen. Naar aanleiding van dit brak er oorlog uit en aartshertog Karel werd ook uitgeroepen tot koning van Spanje, als Karel III tegenover Filips V. Karel deed afstand van zijn aanspraken op de Spaanse troon in de Vrede van Rastatt van 1714, maar mocht gebruik blijven maken van de stijlen van een Spaanse vorst voor de rest van zijn leven.

Nr.	Koning		Periode	Opmerkingen
7		Filips V	1700 - 1724	Hij deed in 1724 afstand van de troon.
8		Lodewijk	1724	Koning van Spanje van 14 januari 1724 tot zijn plotselinge dood op 31 augustus 1724, zijn vader werd opnieuw koning.
9		Filips V	1724 - 1746	Tweede periode koning. Hij bleef nu tot zijn dood koning van Spanje en dat was op 9 juli 1746, toen volgde Ferdinand VI hem op. Hij was ook vader van Karel III.
10		Ferdinand VI	1746 - 1759	Werd El Prudente (de Voorzichtige) genoemd. Trouwde met de Portugese koningsdochter infanta Maria Barbara, dochter van koning Johan V.
11		Karel III	1759 - 1788	Halfbroer van Ferdinand VI, zoon van Filips V en Elisabetta Farnese. Trad in het huwelijk met Maria Amalia van Saksen, werd vader van Karel IV en van koning Ferdinand I der Beide Siciliën.
12		Karel IV	1788 - 1808	Trad in het huwelijk met Maria Louisa van Bourbon-Parma. Eenmaal koning geworden in 1788, liet hij het regeren over aan zijn vrouw en minister Manuel de Godoy. Hij werd op 19 maart 1808 van de troon gestoten door keizer Napoleon I.
13		Ferdinand VII	1808	Zoon van Karel IV. Werd op 19 maart 1808 koning maar werd op 6 mei 1808 vervangen door de oudere broer van Napoleon, Jozef I.

Huis Bonaparte

De enige vorst van deze dynastie was Jozef, op de troon gezet door zijn broer, keizer Napoleon I van Frankrijk, nadat de koningen Karel IV en Ferdinand VII troonsafstand deden. De titel die gebruikt werd door Jozef was 'Koning van de Spanjaarden en Indië, bij de Gratie van God en de Grondwet van de Staat. Hij kreeg later ook alle titels van de vorige koningen. Een regering die in verzet kwam tegen de Fransen werd opgericht in Cádiz op 25 september 1808, die de gevangengenomen Ferdinand VII bleven erkennen als koning. Deze regering werd diplomatisch erkend als de legitieme Spaanse regering door de Britten en andere landen die met Frankrijk in oorlog waren.

Nr.	Koning		Periode	Opmerkingen
14		Jozef	1808 - 1813	Hij was getrouwd met Julie Clary die in Spanje bekendstond als koningin Maria Julia. Hij was koning tot 11 december 1813.

Huis Bourbon (eerste restauratie)

De oudste zoon van Karel IV werd op de troon hersteld. Opnieuw was de gebruikte titel Koning van Castilië, León, Aragón, ... bij de Gratie van God

Nr.	Koning		Periode	Opmerkingen
15		Ferdinand VII	1813 - 1833	Zoon van Karel IV. Hij trouwde maar liefst vier keer. Eerst met: Maria Antonia van Bourbon-Sicilië, toen met: Maria Isabella van Portugal, daarna met: Maria Josepha van Saksen en als laatste met Maria Christina van Bourbon-Sicilië. Met Maria Christina kreeg hij twee dochters Isabella II en Louisa Fernanda. Hij stierf plotseling op 29 september 1833.
16		Maria Christina van Bourbon-Sicilië	1833 - 1840	Was koningin-regentes van Spanje voor haar minderjarige dochtertje Isabella II. Ze was een kleindochter van koning Karel IV van Spanje.
17		Isabella II	1833 - 1868	Werd koningin in 1833 op 3-jarige leeftijd dankzij het opheffen van de Salische Wet. Trad in het huwelijk met Frans van Assisi, kreeg vier kinderen waaronder Alfons XII. Een oproer in 1866 en de dood van O'Donnell (1867) en Narváez (1868) verzwakten haar positie zodanig, dat ze na een hernieuwde opstand onder Francisco Serrano en Juan Bautista Topete op 30 september 1868 het land moest ontvluchten.

Huis Savoye

Nadat de Spaanse Revolutie van 1868 Isabella II had afgezet, werd er een voorlopige regering opgericht en een regentschap onder leiding van Francisco Serrano y Domínguez van 8 oktober 1868 tot 2 januari 1871, terwijl er een nieuwe monarch werd gezocht. Amadeus werd verkozen tot koning en de nieuwe titel die gebruikt werd was Koning van Spanje, bij de Gratie van God en wil van de natie.

Nr.	Koning		Periode	Opmerkingen
18		Amadeus	1870 - 1873	Zoon van Victor Emanuel II van Italië en broer van Umberto I van Italië. Trad op 11 februari 1873 af van de troon, en vluchtte naar Italië.

Eerste Spaanse Republiek (1873-1874)

De Eerste Spaanse Republiek ontstond toen het Spaanse parlement op 11 februari 1873 de republiek uitriep na de troonsafstand van koning Amadeus I. Op 29 december 1874, 23 maanden later, werd het koninkrijk hersteld toen brigadegeneraal Arsenio Martínez Campos zijn steun uitsprak voor Alfons XII, waarna de regering uit elkaar viel en Alfons tot koning werd uitgeroepen.

Koninkrijk Spanje (1874-1931)

Huis Bourbon (tweede restauratie)

De oudste zoon van Isabella II werd hersteld tot de troon omdat zij troonsafstand deed ten gunste van hem in 1870. Grondwettelijke koning van Spanje.

Nr.	Koning		Periode	Opmerkingen
19		Alfons XII	1875 - 1885	Enige zoon van Isabella II en Frans van Assisi. Werd in 1875 koning van Spanje. Stierf plotseling op 25 november 1885. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Alfons XIII, die toen nog geboren moest worden. Koningin Maria Christina van Oostenrijk, was regentes van 1885 tot 1902.
20		Maria Christina van Oostenrijk	1885 - 1902	Was een achterkleindochter van keizer Leopold II en diens vrouw infanta Maria Louisa van Spanje. Maria Christina regeerde Spanje als koningin-regentes.
21		Alfons XIII	1886 - 1931	Werd geboren op 17 mei 1886, zes maanden na de dood van zijn vader. Trad in het huwelijk met Victoria Eugénie van Battenberg. Vanaf 1930 werden de protesten tegen de monarchie steeds feller en de roep om democratie steeds groter. In 1931 deed Alfons XIII afstand van de troon.

Tweede Spaanse Republiek (1931-1939)

De Tweede Spaanse Republiek (Spaans: Segunda República Española). Op 14 april 1931 deed koning Alfons XIII troonsafstand en werd de Tweede Spaanse Republiek uitgeroepen (ter onderscheiding van de Eerste Spaanse Republiek). De republiek duurde tot 1939. In september 1936 werd Francisco Largo Caballero, de held van de arbeiders, minister-president. Hierna radicaliseerde de strijd. De nationalisten kozen in 1937 generaal Francisco Franco tot voorzitter van de Junta. Vanaf eind 1938 verloor de republiek steeds meer grondgebied. Op 27 februari 1939 weken de presidenten van Spanje, Baskenland en Catalonië uit naar Frankrijk. Alleen premier Negrin bleef nog enige tijd in Barcelona maar verkoos uiteindelijk ook de ballingschap in Frankrijk. De republiek werd op 15 juli 1939 afgeschaft.

Spaanse Staat (1936-1975)

Op 1 oktober 1936 werd generaal Francisco Franco uitgeroepen tot staatshoofd (Caudillo) in de delen van Spanje die gecontroleerd werden door de nationalisten (nacionales) nadat de Spaanse Burgeroorlog was uitgebroken. Na het einde van de oorlog op 1 april 1939 nam generaal Franco de macht over in heel Spanje. in 1947 riep Franco de restauratie van de monarchie uit, maar stond de pretendent, Juan de Borbón, graaf van Barcelona, niet toe de troon te bestijgen. In 1969 verklaarde Franco dat Juan Carlos, de zoon van de graaf van Barcelona, zijn opvolger zou zijn. Na de dood van Franco in 1975, volgde Juan Carlos hem op als de koning van Spanje.

Koninkrijk Spanje (1975-heden)

Huis Bourbon (derde restauratie)

De aanspraak van Alfons XIII ging door (omdat zijn twee oudste zonen afstand deden) naar zijn derde zoon, Infante Juan, graaf van Barcelona, die overgeslagen werd ten gunste van zijn zoon, wiens titel Koning van Spanje is. De graaf van Barcelona deed afstand van zijn aanspraken ten gunste van zijn zoon in 1977, twee jaar na de dood van Franco en de troonsbestijging van Juan Carlos.

Nr.	Koning		Periode	Opmerkingen
22		Juan Carlos	1975 – heden	Kleinzoon van koning Alfons XIII. Trad in het huwelijk met de Griekse prinses Sophia, oudste zuster van de verdreven Griekse koning Constantijn II. Juan Carlos is op dit moment het staatshoofd van Spanje.

Zie ook

• Stamboom van de Habsburgers