Filips V van Spanje

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Filips V van Spanje
1683 - 1746
Felipe V; Rey de España.jpg
Koning van Spanje
Periode 1e 1700 - 1724
2e 1724 - 1746
Voorganger 1e Karel II
2e Lodewijk
Opvolger 1e Lodewijk
2e Ferdinand VI
Koning van Sicilië
Koning van Napels
Periode 1700 - 1713
Voorganger Karel III / V
Opvolger Victor Amadeus
Hertog van Luxemburg
Periode 1700 - 1711
Voorganger Karel II
Opvolger Maximiliaan Emanuel
Koning van Sardinië
Periode 1700 - 1708
Voorganger Karel II
Opvolger Jozef I
Vader Lodewijk le Grand Dauphin
Moeder Maria Anna van Beieren

Filips V (Spaans: Felipe V; Frans: Philippe de France; Versailles, 19 december 1683Madrid, 9 juli 1746) was koning van Spanje van 15 november 1700 tot 15 januari 1724, toen hij troonsafstand deed ten gunste van zijn zoon Lodewijk, en van 6 september 1724, toen hij de troon terug besteeg na de dood van zijn zoon, tot zijn dood.

Vóór zijn heerschappij bezat hij een verheven plaats in de koninklijke familie van Frankrijk als een kleinzoon van koning Lodewijk XIV. Zijn vader, Lodewijk, de Grote Dauphin, had de sterkste genealogische aanspraak op de troon van Spanje toen die vrijkwam in 1700. Echter, aangezien de grote dauphin en Filips' oudere broer, Lodewijk, hertog van Bourgondië, niet konden verplaatst worden van hun plaats voor de opvolging van de Franse troon, noemde koning Karel II van Spanje Filips als zijn erfgenaam in zijn testament. Het was bekend dat de unie van Frankrijk en Spanje onder één vorst het machtsevenwicht zou verstoren, zodat andere Europese machten stappen zouden ondernemen om dit te voorkomen. Filips was het eerste lid van het Huis Bourbon die als koning over Spanje heerste. De som van zijn twee heerschappijen, 45 jaar en 21 dagen, is de langste in de moderne Spaanse geschiedenis.

Leven[bewerken]

Het wapen van Filips, als koning van Spanje

Hij was de tweede zoon van Lodewijk, le Grand Dauphin en Maria Anna van Beieren. Hij was een jongere broer van Lodewijk, hertog van Bourgondië, en een oom van koning Lodewijk XV van Frankrijk. Filips was een oudere broer van Karel, hertog van Berry.

Zijn grootouders aan vaderskant waren koning Lodewijk XIV van Frankrijk en koningin Maria Theresa van Spanje. Zijn grootouders aan moederskant waren Ferdinand Maria van Beieren en Henriëtte Adelheid van Savoye, een dochter van hertog Victor Amadeus I van Savoye en Christina Maria van Frankrijk.

Hij voerde eerst de titel hertog van Anjou. Na de dood van de Spaanse koning Karel II (1700) brak een strijd om de opvolging uit (Spaanse Successieoorlog). Via zijn grootmoeder was Filips pretendent voor een deel van het Spaanse rijk, maar door het testament van Karel II van Spanje werd hij universeel erfgenaam.

Koning van Spanje[bewerken]

Het Decret de Nova Planta, dat het Catalaans als officiële taal verbood

Bij de Vrede van Utrecht (1713) die een eind maakte aan de Spaanse Successieoorlog werd hij als koning van Spanje erkend. Daarbij werd uitdrukkelijk vastgelegd dat Filips' nakomelingen uitgesloten waren van de Franse troon; daarmee was het hoofddoel van de anti-Franse coalitie, het voorkomen van de vereniging van Frankrijk en Spanje onder één dynastie, bereikt. Het Spaanse imperium in Europa werd bovendien drastisch verkleind. Spanje werd gedwongen Gibraltar en het Mediterrane eiland Minorca af te staan aan Groot-Brittannië en moest de Spaanse Nederlanden, Napels, Milaan, en Sardinië aan de Oostenrijkse Habsburgers laten. Het hertogdom Savoye kreeg stukken van de Milanese gebieden en Sicilië. Filips was van nature traag en onzelfstandig; hij liet de regering over aan zijn respectievelijke gemalinnen Maria Louisa van Savoye (dochter van koning Victor Amadeus II van Sardinië) en Elisabetta Farnese, bijgestaan door zijn minister Alberoni. Dankzij Elisabetta kwamen Napels, Sicilië en Parma toe aan zijtakken van het Spaanse koningshuis. Op het Iberische schiereiland kon hij Catalonië na de val van de burcht van Cardona annexeren en decreteerde in 1714 het Decret de Nova Planta waardoor de Catalaanse instellingen en de Generalitat de Catalunya afgeschaft werden en het Catalaans als administratieve taal verboden werd.

In 1724 trad hij af ten gunste van zijn zoon Lodewijk, die echter nog datzelfde jaar stierf. Filips hielp zijn Bourbon-familieleden om gebieden te verkrijgen in de Poolse Successieoorlog en de Oostenrijkse Successieoorlog, hij veroverde Napels en Sicilië op Oostenrijk en Oran op het Ottomaanse Rijk. Aan het einde van zijn regering verdedigden Spaanse troepen hun Amerikaanse gebieden met succes tegen een enorme Britse invasie tijdens de Jenkins’ Ear War.

Koning Filips stierf op 9 juli 1746 in Madrid; Ferdinand, zijn vierde zoon uit zijn eerste huwelijk, volgde hem op als koning Ferdinand VI.

Huwelijken en kinderen[bewerken]

Eerste huwelijk[bewerken]

Op 2 november 1701 trouwde koning Filips V met Maria Louisa van Savoye, ze kregen vier zoons:

Tweede huwelijk[bewerken]

Op 24 december 1714 trouwde Filips V met Elisabetta Farnese van Parma, een dochter van Odoardo Farnese en Dorothea Sophia van Palts-Neuburg. Ze kregen zeven kinderen: