Vieringtoren
Een vieringtoren, kruisingtoren of transepttoren is een kerktoren midden op de kruising van een kerk. Indien de vieringtoren vrij klein is uitgevoerd noemt men het ook wel een dakruiter. Indien de vieringtoren een koepel betreft wordt de kerk een kruiskoepelkerk genoemd.
Vieringtorens kunnen gemaakt zijn van steen, maar vaak is dit te zwaar voor de kruispijlers. Daarom worden vieringtorens ook vaak van hout gemaakt met een - bijvoorbeeld - loden bekleding. Soms dient de vieringtoren als klokkentoren.
Een vieringtoren is ook één van de typische kenmerken van de zogenaamde "Scheldegotiek" (naast het gebruik van Doornikse Blauwe Steen, de flankeertorens en de knolkapitelen bovenaan de zuilen binnenin), met misschien als meest representatieve vertegenwoordiger de St-Niklaaskerk in Gent.
Bekende vieringtorens in Nederland en België [bewerken]
België:
- Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te Antwerpen
- Kapellekerk te Brussel
- Sint-Niklaaskerk te Gent
- Sint-Servaasbasiliek te Grimbergen.
Nederland:
- Maria Magdalenakerk te Amsterdam
- Sint-Willibrordusbasiliek te Hulst in Zeeuws-Vlaanderen
- Grote of Sint-Bavokerk te Haarlem
- Sint-Janskathedraal te 's-Hertogenbosch
- Sint-Gummaruskerk te Steenbergen, de hoogste vieringtoren van de Lage Landen (83m)
- Sint-Laurentiuskerk te Breda
- Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart te Sittard
Vieringtorens elders in Europa [bewerken]
Ook in de rest van Europa zijn vieringtorens te vinden. In Frankrijk staan vaak ranke vieringtorens (dakruiters) op de gotische kathedralen. In Engeland en Normandië komt een veelvoud aan zware stenen vieringtorens voor. In Duitsland treft men eerder romaanse torens aan.
- De kathedraal van Rouen
- De kathedraal van Bayeux
- De kathedraal Notre-Dame van Parijs
- De kathedraal van Canterbury
- De kathedraal van Salisbury
- De kathedraal van Wells - hier bleek de toren te zwaar te zijn en er moesten binnen in de kathedraal speciale steunbogen worden aangebracht om instorting te voorkomen. Een unicum, maar niet iedereen vindt ze mooi.
- De dom van Speyer
- De Sint-Pietersbasiliek te Rome
| Architectonische aspecten kruiskerk | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
