Baptisterium
Een baptisterium of doopkapel (Italiaans:Battisterio) is een afgezonderd deel van een kerk dat het doopvont (ook wel piscina genoemd) omringt. Als het nodig is kan er ook een altaar in geplaatst worden en gebruikt worden als kapel.
De uitgebreide manier waarop de baptisteria versierd en gebouwd zijn wijst op de grote waarde die de christenen hechten aan het doopritueel. Het doopritueel symboliseert de intrede in een geloofsgemeenschap, het hoofd wordt besprenkeld met water (vroeger werd men geheel ondergedompeld) om de zonden af te wassen en gezuiverd te worden van de erfzonde. Na het ritueel is men als lid van de kerk aangenomen.
Het eerste baptisterium, het baptisterium van Lateranen, was achthoekig. Dit omdat het getal 8 vaak geassocieerd wordt met de wederopstanding omdat deze plaats vond acht dagen nadat Jezus Jeruzalem was binnen gegaan. [1] Men spreekt in dit verband ook wel over de octaafdag.
Dit model is vaak nagebouwd, soms werd het ook wel twaalfzijdig gebouwd. Het doopvont in het midden van het baptisterium stond drie treden hoog. Vaak werd er bij de versiering een gouden of zilveren duif gebruikt, voor de rest zijn alle iconen, fresco’s of mozaïeken gebaseerd op het leven van Johannes de Doper.
Het doopvont zelf was voorheen altijd van steen, maar in latere tijden werd ook wel metaal gebruikt. Het water in het doopvont komt uit natuurlijke bronnen, en wordt gezegend door de pastoor.
In de vroege jaren van het christendom waren er nog geen baptisteria, deze kwamen pas toen drie keer per jaar grote groepen kinderen gedoopt werden. Door het grote aantal personen dat in het baptisterium moest passen, waren deze in die tijd erg groot. Als er een tijd niets op het programma stond, werd het baptisterium verzegeld met een special zegel van de pastoor. Later gingen ook volwassen hun zonden laten afwassen. Soms was een baptisterium verdeeld in twee delen, voor elk geslacht een. Er bestonden zelfs kerken waar twee baptisteria aanwezig waren voor de scheiding.
In het baptisterium was ook vaak een vuurplaats aangebracht, om de dopelingen warm te houden na de onderdompeling. Naast het dopen had het baptisterium ook nog andere functies: hoewel het verboden was door de Concilie van Auxerre (578) werd het baptisterium af en toe als begraafplaats gebruikt voor belangrijke personen.
Inhoud |
Bekende baptisteria [bewerken]
| Naam | Plaats | Bouwperiode |
|---|---|---|
| Baptisterium van Sint Johannes | Poitiers, Frankrijk | 360 |
| Baptisterium van Sint Johannes in Fonte | Napels, Italië | 4e eeuw |
| Baptisterium van Lateranen | Rome, Italië | circa 440 |
| Baptisterium van de Orthodoxen | Ravenna, Italië | 458 |
| Baptisterium van Riva San Vitale | Riva San Vitale, Italië | 5e eeuw |
| Baptisterium van de Arianen | Ravenna, Italië | circa 500 |
| Baptisterium van Florence | Florence, Italië | 1059 - 1128 |
| Baptisterium van Pisa | Pisa, Italië | 1153 - 14e eeuw (in fasen) |
Externe link en referenties [bewerken]
Externe link [bewerken]
- Baptisterium - archipedia - architectenweb.nl, beschrijving bij architectenweb.nl
Referenties [bewerken]
| Architectonische aspecten kruiskerk | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
 |
Zie de categorie Baptistries van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
