Vroege Vogels
| Vroege Vogels | ||||
| Uitzendingen | ||||
| Tijdstip | 08:00 - 10:00 | |||
| Omroep | VARA | |||
| Radiostation | Radio 1 | |||
|
||||
Vroege Vogels is een radio- en televisieprogramma over actuele natuur- en milieuthema's van de VARA. Naast de actualiteit komen natuur en milieu in brede zin aan bod. De onderwerpen en reportages worden omlijst door licht klassieke muziek. Het programma is iedere zondagochtend te beluisteren tussen 8.00 en 10.00 uur op Radio 1. Het werd tot februari 2013 uitgezonden vanuit het Capitool, het tuinhuis van buitenplaats Schaep en Burgh (het hoofdkantoor van de Vereniging Natuurmonumenten) te 's-Graveland. Sindsdien wordt het uitgezonden vanuit boerderij Stadszicht, de entree en ontvangstgebouw van natuurgebied het Naardermeer, eveneens eigendom van Natuurmonumenten, waar de faciliteiten en ruimte beter zijn.
Drijvende krachten achter Vroege Vogels zijn thans de eindredacteuren Joost Huijsing (radio), Roland Postma (tv) en Bram van der Wielen (internet). Sinds 21 januari 2007 wordt het gepresenteerd door Menno Bentveld, samen met (sinds maart 2011) Janine Abbring.[1]
Vroege Vogels is een van de langstbestaande en bestbeluisterde radioprogramma's van de publieke omroep op zondagochtend. Sinds 6 oktober 2007 bestaat van het programma ook een televisieversie.
Inhoud |
Radiohistorie: 1955 tot heden [bewerken]
Vroege Vogels is sinds 25 juni 1978 de opvolger van Weer of geen weer, dat werd uitgezonden van 1955 tot 1978 met Bert Garthoff als presentator. Hele generaties ontwaakten 's morgens met dit programma en zijn ermee grootgebracht. De Vara-haan maakte toen nog deel uit van het zondagochtendlijk vogelkoor.
De presentatie van Vroege Vogels kwam in de eerste jaren voor rekening van Wim Hoogendoorn, in 1982 nam Letty Kosterman het over. In 1985 kwam oud-cabaretier Ivo de Wijs erbij en sindsdien kent het programma duopresentatie. De Wijs trakteerde de vroege vogels wekelijks op een gedicht en zorgde hier en daar voor een lichte toets. Kosterman presenteerde het programma iedere week tot en met 1993. Tijdens een tien uur durende marathonuitzending van het programma op 28 mei 2000 heeft zij eenmalig nog een paar uur meegedaan.
Van 1993 tot medio 2006 werd Vroege Vogels, naast Ivo de Wijs, medegepresenteerd door achtereenvolgens Inge Diepman, Margreet Reijntjes en Karin van den Boogaert. Op de zondag voor zijn 60e verjaardag zette De Wijs er op 10 juli 2005 na twintig jaar een punt achter. In de uitzendingen voorafgaand aan zijn laatste waren Kosterman, Diepman en Reijntjes ieder nog eenmaal zijn copresentatrice. De afscheidsuitzending was een feestelijke aflevering met tal van genodigden.
Frank van Pamelen nam het stokje van De Wijs over en na het vertrek van Van den Boogaert in september 2006 presenteerde hij het programma alleen. Op 23 november 2006 maakten Van Pamelen en de VARA bekend dat in goed overleg was besloten dat hij op 14 januari 2007 voor het laatst Vroege Vogels zou presenteren. "De Vara en ik kijken op een verschillende manier aan tegen de creatieve invulling van het programma en dat verschil van inzicht heeft tot dit besluit geleid", aldus Van Pamelen. Vanaf 21 januari 2007 vormden Menno Bentveld en Andrea van Pol het nieuwe presentatieduo. In augustus 2010 stopte Van Pol met presenteren om meer actief te kunnen zijn op andere gebieden dan de natuur en het milieu alleen. Vanaf 29 augustus 2010 was Lisa Wade de nieuwe presentatrice van Vroege Vogels. Een half jaar later stopte ze echter al om plaats te maken voor Janine Abbring die vanaf eind maart 2011 de presentatie met Menno Bentveld verzorgt.
Vanaf eerste paasdag 1980 verzorgde Midas Dekkers vrijwel iedere week een gesproken column. De relatie tussen mens en dier leidde daarin via vaak onnavolgbare dwaalsporen tot verrassende observaties. Op 11 februari 2007 las hij zijn 1250e en laatste column voor en motiveerde hij zijn vertrek op de voor hem kenmerkende wijze: "Elke column die ik heb uitgesproken, heb ik in een laatje gelegd. En nu is het laatje vol." Veel columns verschenen in druk. Na zijn vertrek trad een carrousel van columnisten aan die wekelijks, bij toerbeurt te horen zijn.
Inhoudelijke ontwikkeling [bewerken]
In de loop van de jaren heeft Vroege Vogels meebewogen met de tijdgeest en de maatschappelijke ontwikkelingen, soms volgend, dan weer vooroplopend, maar wel steeds met een eigen journalistieke lijn.
De stamvader Weer of geen weer, gepresenteerd door Bert Garthoff, hield zich nog volledig bezig met "de Natuur" in de geest van Jac. P. Thijsse, eigentijds ondersteund door bioloog Fop I. Brouwer: over "alles wat leeft en groeit en ons altijd weer boeit". Het "milieu" (het heette toen nog milieuhygiëne) en "dierenwelzijn" bestonden toen nog niet, althans niet als aandachtsgebied.
In de decennia daarna zijn er steeds gebeurtenissen en reacties geweest die de publieke aandacht voor en de waardering van natuur en milieu hebben beïnvloed. Te denken valt aan de jaren van de flowerpower, kernrampen, zoals die van Tsjernobyl, de euforie over het elektronische wonder en de Newconomy, de daarop volgende beurscrashes, de toenemende terreurdreiging en niet te vergeten de wereldwijd gevoelde klimaatverandering als buitengewoon actueel nieuwsonderwerp. Maar steeds, en zelfs in toenemende mate, is de mens doorgegaan met het spotten en tellen van vogels, insecten en planten, het beschermen van natuurgebieden en het bevorderen van passende, milieusparende maatregelen. Vroege Vogels heeft daaraan op eigen wijze deelgenomen.
Mediaontwikkelingen [bewerken]
- Televisie
Vanaf 1989 was er een televisieversie van Vroege Vogels. Door verschillende oorzaken werd dit niet het succes dat men ervan verwacht had. Na vier seizoenen stopten de uitzendingen. Maar vanaf 6 oktober 2007 verscheen Vroege Vogels opnieuw op het beeldscherm. De verwachting was dat toen wel de juiste voorwaarden geschapen konden worden en de tijd er rijp voor was. Het programma wordt vanaf locatie uitgezonden en reportages vanuit de natuur vormen een belangrijk onderdeel. De uitzendingen duren 30 minuten en de presentatie is in handen van Janine Abbring en Menno Bentveld.
- Internet
Het programma heeft een uitgebreide website met natuur- en milieunieuws. Het is mogelijk om daar oude uitzendingen en diverse geluidsfragmenten te beluisteren en videomateriaal te bekijken en te downloaden. Er kunnen blogs worden gelezen, vragen gesteld en archieven worden geraadpleegd. Ook kan men zich abonneren op de nieuwsbrief van Vroege Vogels, getiteld Natuur in Beeld. Voorts vindt men er tips voor bezoek aan evenementen en dagtrips in de natuur.
Sneller dan radio en tv kan de website inspelen op de actualiteit en brandende kwesties. Als graadmeter voor de publieke belangstelling kan van daaruit voeding worden gegeven aan de andere redacties. Op 1 oktober 2007 werd een bètaversie van de vernieuwde website operationeel.
- Relevante nevenactiviteiten
Vroege Vogels stond aan de wieg van het fenologieproject De Natuurkalender en werkt daarin samen met Wageningen University (voorheen Wageningen Universiteit). Op gezette tijden worden bevindingen en resultaten gepubliceerd. Ook wordt soms opgeroepen tot deelname aan publieksgerichte acties, zoals "Koe in de wei" of de inzameling van niet meer gebruikte mobiele telefoons. Verder worden er lustrum- en themabijeenkomsten in of in verband met de natuur georganiseerd.
De toekomst [bewerken]
De redacties van radio, tv en internet delen inmiddels hun werkruimten en vormen een hechte ploeg. Zij verwachten veel van de samenwerking. Verder blijft het vizier gericht op het gebruik van moderne communicatiemiddelen en nieuwe platformen. Ook wordt nagedacht over de uitgave van een tijdschrift.
Externe links [bewerken]
Bronnen, noten en/of referenties
|
| Televisieprogramma's van de VARA |
|---|
|
12 steden, 13 ongelukken · Alles draait om geld · Buitenhof** · Bureau Kruislaan · Cabaret & Co · Comedytrain presenteert · De Leugen Regeert · De Mega Mike & Mega Thomas Show · De Wereld Draait Door · Deadline · Dr. Ellen · Ernstige Delicten · Factor Giel · Gebak van Krul · GIEL · Herexamen · Hof van Joosten · In goed gezelschap · Is dat eigenlijk wel zo? · Jules Unlimited · Kanniewaarzijn · Kassa · Kassa 3 · Kopspijkers · Kinderen geen bezwaar · Kinderen voor Kinderen · Langs de Leeuw · MaDiWoDoVrijdagshow · Mooi! Weer De Leeuw · Nieuwslicht · NOVA* · Oppassen!!! · Overspel · Panache · PAU!L · Pauw & Witteman · Per Seconde Wijzer · Shouf Shouf! de serie · Stellenbosch** · Thank God it's Friday · The Sopranos · Twee voor twaalf · Unit 13 · VARA's Nieuwe Lagerhuis · Vroege Vogels TV · Vuurzee · Waltz** · Zembla |
| Radioprogramma's van de VARA |
|---|
|
Afslag Thunder Road (Radio 6) · Componist van de week (Radio 4) · Claudia d'r op (3FM) · De Heer Ontwaakt! (Radio 2) · GIEL (3FM) · Het Circus Jeroen Bosch (Radio 2) · Nachtegiel (3FM) · Over de schutting (Radio 1) · Pianistenuur (Radio 4) · Radio Kassa (Radio 1) · Spijkers met koppen (Radio 2) · Vroege Vogels (Radio 1) |
