Zeilschip

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zeilboot

Een zeilschip of zeilboot is een schip dat wordt voortbewogen door windkracht. Met "zeilboot" worden over het algemeen de wat kleinere vaartuigen aangeduid die voor sport of recreatie gebruikt worden, een schip is groter en wordt doorgaans gebruikt voor vracht(schip)- of passagiersvaart. De grens tussen beide is echter niet eenduidig te trekken.

Bij een zeilschip worden de volgende onderdelen onderscheiden:

Indien een zeilschip twee of drie rompen heeft, wordt er gesproken over respectievelijk een catamaran of een trimaran.

Het geheel waaruit de mast, het want, de zeilen, het touwwerk en de rondhouten die nodig zijn om een schip voort te bewegen en om een schip te laten ankeren, bestaat, noemt men de tuigage. De aan boord aanwezige hijstoestellen voor het laden en lossen van lading behoren, evenals de sloepen, ook tot de tuigage. Er zijn veel verschillende soorten tuigage.

Zeilboottypen[bewerken]

Zeilboten met twee of meer masten worden geklasseerd in meerdere typen, afhankelijk van de hoogte en plaatsing van de masten. Voor de tweemasters zijn er de volgende typen:

  • Schoener: De achterste mast is hoger of gelijk aan de voorste.
  • Kits: De achterste mast is kleiner dan de voorste. De achterste mast is echter wel voor de roerkoning.
  • Yawl: De achterste mast is kleiner dan de voorste. De achterste mast is achter de roerkoning en veel kleiner dan bij de Ketch.

Zeilklasse[bewerken]

Traditioneel zeilschip

Een zeilboot kan tot een bepaalde klasse worden gedefinieerd voor de zeilwedstrijden. Voor een klasse is vrij scherp omschreven wat de eisen zijn waaraan de boten van die klasse moeten voldoen. Voor de meeste van die klassen worden ook regatta's georganiseerd. Een aantal van de klassen is een olympische klasse, daar worden op de Olympische Spelen wedstrijden in gevaren. De eenheidsklassen hebben vaak een zeilteken in het zeil, waardoor ze van grotere afstand gemakkelijk te herkennen zijn.

Een opsomming van een aantal van de klassen:

Klasse Lengte Gewicht Zeiloppervlak
16-kwadraat 6,00 m 450 kg 16 m²
420 4,20 m 120 kg 10,25 m²
470 4,70 m 118 kg 13,65 m²
BM 12 m²
Dart 18 3,90 m 160 kg 16 m²
Efsix 6,00 m 500 kg zeil en fok 18.8m²
spinnaker 22.3m²
Europe 3,35 m 63 kg 7m²
Flying Dutchman 6,05 m 165 kg 18,80 m²
Flying Junior 4,03 m 75 kg zeil en genua 9,60 m²
spinnaker 8,00 m²
Javelin 5,37 m 140 kg grootzeil 10,9 m², fok 4,8 m²
spinnaker 17,5 m²
J22 6,86 m 857 kg zeil en genua 22 m²
spinnaker 34 m²
J24 7,32 m 1270 kg 24,25 m²
Laser 4,23 m 57 kg 7,07 m²
Laser radiaal 4,23 m 57 kg 5,7 m²
Optimist 2,34 m 42 kg 3,50 m²
Pampus 6,67 m 725 kg zeil en genua 20,55 m²
Randmeer 6,50 m 500 kg zeil en genua 19,1 m²
spinnaker 19,50 m²
Sailhorse 6,13 m 470 kg 24,70 m²
Soling 8,15 m 1000 kg 21,7 m²
Spanker 5,75 m 250 kg 30,0 m²
Solo 3,78 m 70 kg 8,4 m²
Star 6,922 m 671 kg 26,5 m²
Stern 4,25 130 kg grootzeil 7,4 m², fok 3,8 m²
spinnaker 8,0 m²
Vaurien 4,08 m 95 kg 8,10 m²
Valk 6,50 m 530 kg 16 m², genua 6 m²
spinnaker 14,5 m²
Vrijheid 5,40 m 246 kg 9,7 m², Genua 5,9 m²
spinnaker 9,8 m²
Wayfarer 4,82 m 182 kg 11,6 m² - Grootzeil 8,8 m², fok 2,8 m²,
genua 4,0 m², spinnaker 14,5 m²

Met ongeklasseerde boten kunnen ook wedstrijden gezeild worden. Hiervoor wordt door middel van een meting een handicapfactor bepaald, zodat alle deelnemende schepen een eerlijke kans hebben om te winnen.

Traditionele zeilschepen[bewerken]

Onder deze term worden zeilschepen verstaan die vroeger bedrijfsmatig in de vrachtvaart gebruikt werden. Ook replica's van oude schepen vallen hieronder. Voor hun oorspronkelijke doel worden de schepen tegenwoordig niet meer gebruikt, maar ze varen wel, ofwel als varend woonschip, recreatievaartuig van een particulier ofwel (vaker) als vaartuig in de chartervaart. De Nederlandse vloot van charterschepen telt zo'n 500 schepen.

Een andere naam voor deze laatste groep van klassieke schepen, gebaseerd met name op de oudere zeilende binnenvaart- en kustvaartschepen, is de' bruine vloot', verwijzend naar de overwegende kleur van de zeilen die door de schepen gevoerd worden.

Als traditionele zeilschepen voldoen aan de voorwaarden, kunnen ze worden opgenomen in het Nationaal Register Varende Monumenten als Varend monument.

Jaarlijks wordt er nog steeds een zogenaamde strontrace gehouden tussen het Friese plaatsje Workum en Warmond (Zuid-Holland). De race is in principe een race tussen diverse categorieën van schepen, maar er nemen voornamelijk skûtsjes aan deel. De bedoeling is om zonder hulp van een motor van Workum naar Warmond te komen, met een vracht (stront in de originele races, maar aangezien dat nu niet meer kan wegens de stank, is dit nu vervangen door gedroogde koemest in zakken). Verder wordt er in dezelfde periode gevist met originele vissersvaartuigen, die oude technieken gebruiken om zoveel mogelijk vis te vangen. Te denken valt hierbij aan staand want, hoekwant en treilervissen. Schepen die hierbij worden gebruikt, zijn onder andere lemsteraken en Staverse jollen, maar ook botters, hengsten, hoogaarzen, schokkers. Deze schepen werden in verschillende delen van het land gebruikt voor de visvangst, ieder scheepstype geschikt voor het eigen water. Het schip dat op de traditionele veiling het meeste geld ontvangt voor de vangst, is de winnaar. Een derde onderdeel van de week is de Beurtveer, waarbij de grotere schepen (klippers, tjalken, aken) een route varen om vracht af te leveren en passagiers te wisselen.

Bronnen, noten en/of referenties

Zie ook[bewerken]