Canon van Vlaanderen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Flag of Flanders.svg

De Canon van Vlaanderen is een project waarbij de Vlaamse overheid een overzicht van gebeurtenissen, figuren en kunst wil bundelen. Hiermee wil men de geschiedenis van Vlaanderen sterker in de verf zetten.[1] De Vlaamse regering onder leiding van Jan Jambon (N-VA) kwam bij de regeringsonderhandelingen in 2019 tot het akkoord om in navolging van de Nederlandse canon nu ook een Vlaamse canon te ontwikkelen.[2] Er werd een onafhankelijke commissie van experts opgericht om in het najaar van 2022 de canon van Vlaanderen voor te stellen aan de regering en het grote publiek.

Doel[bewerken | brontekst bewerken]

Het doel van een Vlaamse canon bestaat erin om het collectief geheugen van de Vlamingen te versterken, waarbij deze ook zou gebruikt kunnen worden door het Vlaamse onderwijs en bij het integratieproces van nieuwkomers. Net als in Nederland is de canon niet enkel bedoeld voor in de les geschiedenis. Het zou wel als hulpmiddel kunnen dienen ter inspiratie voor leraren in het basisonderwijs, en ook voor leraren van diverse vakken in het secundair onderwijs. In het regeerakkoord 2019-2024 staat beschreven:

Het is essentieel dat we de Vlaamse identiteit complexloos kunnen beleven, onder meer via gedeelde symbolen. Tegen die achtergrond vragen we aan een groep onafhankelijke experts om op wetenschappelijke basis een Canon van Vlaanderen op te stellen. Het gaat om een lijst van ankerpunten uit onze Vlaamse cultuur, geschiedenis en wetenschappen, die zowel in het onderwijs als in het kader van inburgeringstrajecten ter ondersteuning gebruikt worden.

Door het akkoord ontstond er een maatschappelijke discussie waardoor de commissie ervoor koos om de canon van Vlaanderen los te koppelen van de Vlaamse identiteit. Men wil de canon niet 'in beton gieten' en zou ten gepaste tijden aangepast worden door de commissie indien nodig. De canon van Vlaanderen moet volgens de opdrachtbrief die de commissie van minister Weyts meekreeg "“… vensters op de geschiedenis openen, geen deuren sluiten”, en ook "...functioneren als een bijdrage aan het collectief geheugen, en aan de dialoog tussen alle inwoners."[3].

Kritiek[bewerken | brontekst bewerken]

Sinds de beslissing om een canon van Vlaanderen te ontwikkelen ontstond er een maatschappelijke discussie tussen wetenschappers, academici en de cultuursector. De voornaamste kritiek zou zijn dat de "Vlaamse canon neigt naar superioriteits­denken" en dat "het Vlaanderen van vroeger niet hetzelfde is dan het Vlaanderen van vandaag".[4] Ook de Vlaamse Vereniging van Leraren Geschiedenis en Cultuurwetenschappen (VVLG) stelt dat een canon "een fout beeld ophangt van het verleden".[5]

Ondanks de kritiek blijft de Vlaamse regering bij haar standpunt dat een canon vooral een positief project is om het collectief geheugen van Vlaanderen te versterken. Tijdens de lopende maatschappelijke discussie besloot productiehuis De Mensen een nieuwe documentairereeks, Het verhaal van Vlaanderen, te ontwikkelen. Hierbij gaat presentator Tom Waes op reis in Vlaanderen doorheen de geschiedenis.[6]

De Vlaamse Academie voor Wetenschappen en Kunsten publiceerde in oktober 2022 een uitgebreide kritische nota van historici Marc Boone, Jo Tollebeek en Karel van Nieuwenhuyse. Zij vermoeden een poging om een anti-Belgisch canon te introduceren, opgelegd vanuit de Vlaams-nationalistische N-VA.[7][8]

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

Referenties[bewerken | brontekst bewerken]

  1. Canon van Vlaanderen. www.canon.vlaanderen. Geraadpleegd op 11 april 2022.
  2. Vlaamse Regering, Regeerakkoord van de Vlaamse Regering 2019-2024 (30 september 2019). Geraadpleegd op 10 april 2022.
  3. Weyts, Ben, Canon van Vlaanderen. opdrachtbrief commissie canon van Vlaanderen (22 september 2020). Geraadpleegd op 21-10-12.
  4. VRT NWS, Historicus KU Leuven: "Vlaamse canon neigt naar superioriteits­denken". vrtnws.be (13 augustus 2019). Geraadpleegd op 11 april 2022.
  5. Standpunt van VVLG over het voorstel tot Vlaamse canon. VVLG. Geraadpleegd op 5 mei 2022.
  6. VRT, Tom Waes duikt in onze geschiedenis in 'Het verhaal van Vlaanderen'. www.vrt.be. Geraadpleegd op 11 april 2022.
  7. Jo Tollebeek, Karel van Nieuwenhuyse, Een canon van Vlaanderen. Motieven en bezwaren. KVAB Standpunten 78 (oktober 2022).
  8. Historici bijzonder kritisch voor Vlaamse canon: “Vlaamse geschiedenis wordt ingezet als staatspropaganda”. Het Laatste Nieuws (3 november 2022).